Skandha 7, Adhyāya 26

ततोऽथ भूपतिः प्राह राज्ञीं स्थित्वा ह्यधोमुखः ।अत्रोपविश्यतां बाले पापस्य पुरतो मम॥ 1 ॥

tato'tha bhūpatiḥ prāha rājñīṃ sthitvā hyadhomukhaḥ | atropaviśyatāṃ bāle pāpasya purato mama

शिरस्ते छेदयिष्यामि हन्तुं शक्नोति चेत्करः ।एवमुक्त्वा समुद्यम्य खड्गं हन्तुं गतो नृपः॥ 2 ॥

śiraste chedayiṣyāmi hantuṃ śaknoti cetkaraḥ | evamuktvā samudyamya khaḍgaṃ hantuṃ gato nṛpaḥ

न जानाति नृपः पत्नीं सा न जानाति भूपतिम् ।अब्रवीद् भृशदुःखार्ता स्वमृत्युमभिकाङ्क्षति॥ 3 ॥

na jānāti nṛpaḥ patnīṃ sā na jānāti bhūpatim | abravīd bhṛśaduḥkhārtā svamṛtyumabhikāṅkṣati

चाण्डाल शृणु मे वाक्यं किञ्चित्त्वं यदि मन्यसे ।मृतस्तिष्ठति मे पुत्रो नातिदूरे बहिः पुरात्॥ 4 ॥

cāṇḍāla śṛṇu me vākyaṃ kiñcittvaṃ yadi manyase | mṛtastiṣṭhati me putro nātidūre bahiḥ purāt

तं दहामि हतं यावदानयित्वा तवान्तिकम् ।तावत्प्रतीक्ष्यतां पश्चादसिना घातयस्व माम्॥ 5 ॥

taṃ dahāmi hataṃ yāvadānayitvā tavāntikam | tāvatpratīkṣyatāṃ paścādasinā ghātayasva mām

तेनाथ बाढमित्युक्त्वा प्रेषिता बालकं प्रति ।सा जगामातिदुःखार्ता विपलन्ती सुदारुणम्॥ 6 ॥

tenātha bāḍhamityuktvā preṣitā bālakaṃ prati | sā jagāmātiduḥkhārtā vipalantī sudāruṇam

भार्या तस्य नरेन्द्रस्य सर्पदष्टं हि बालकम् ।हा पुत्र हा वत्स शिशो इत्येवं वदती मुहुः॥ 7 ॥

bhāryā tasya narendrasya sarpadaṣṭaṃ hi bālakam | hā putra hā vatsa śiśo ityevaṃ vadatī muhuḥ

कृशा विवर्णा मलिना पांसुध्वस्तशिरोरुहा ।श्मशानभूमिमागत्य बालं स्थाप्याविशद्भुवि॥ 8 ॥

kṛśā vivarṇā malinā pāṃsudhvastaśiroruhā | śmaśānabhūmimāgatya bālaṃ sthāpyāviśadbhuvi

तस्या विलापशब्दं तमाकर्ण्य स नराधिपः ।शवसन्निधिमागत्य वस्त्रमस्याक्षिपत्तदा॥ 9 ॥

tasyā vilāpaśabdaṃ tamākarṇya sa narādhipaḥ | śavasannidhimāgatya vastramasyākṣipattadā

तां तथा रुदतीं भार्यां नाभिजानाति भूमिपः ।चिरप्रवाससन्तप्तां पुनर्जातामिवाबलाम्॥ 10 ॥

tāṃ tathā rudatīṃ bhāryāṃ nābhijānāti bhūmipaḥ | cirapravāsasantaptāṃ punarjātāmivābalām

सापि तं चारुकेशान्तं पुरो दृष्ट्वा जटालकम् ।नाभ्यजानान्नृपवरं शुष्कवृक्षत्वचोपमम्॥ 11 ॥

sāpi taṃ cārukeśāntaṃ puro dṛṣṭvā jaṭālakam | nābhyajānānnṛpavaraṃ śuṣkavṛkṣatvacopamam

भूमौ निपतितं बालं दृष्ट्वाशीविषपीडितम् ।नरेन्द्रलक्षणोपेतमचिन्तयदसौ नृपः॥ 12 ॥

bhūmau nipatitaṃ bālaṃ dṛṣṭvāśīviṣapīḍitam | narendralakṣaṇopetamacintayadasau nṛpaḥ

अस्य पूर्णेन्दुवद्वक्त्रं शुभमुन्नसमव्रणम् ।दर्पणप्रतिमोत्तुङ्गकपोलयुगशोभितम्॥ 13 ॥

asya pūrṇenduvadvaktraṃ śubhamunnasamavraṇam | darpaṇapratimottuṅgakapolayugaśobhitam

नीलान्केशान्कुञ्चिताग्रान् सान्द्रान्दीर्घांस्तरङ्गिणः ।राजीवसदृशे नेत्रे ओष्ठौ बिम्बफलोपमौ॥ 14 ॥

nīlānkeśānkuñcitāgrān sāndrāndīrghāṃstaraṅgiṇaḥ | rājīvasadṛśe netre oṣṭhau bimbaphalopamau

विशालवक्षा दीर्घाक्षो दीर्घबाहून्नतांसकः ।विशालपादो गम्भीरःसूक्ष्माङ्गुल्यवनीधरः॥ 15 ॥

viśālavakṣā dīrghākṣo dīrghabāhūnnatāṃsakaḥ | viśālapādo gambhīraḥsūkṣmāṅgulyavanīdharaḥ

मृणालपादो गम्भीरनाभिरुद्धतकन्धरः ।अहो कष्टं नरेन्द्रस्य कस्याप्येष कुले शिशुः॥ 16 ॥

mṛṇālapādo gambhīranābhiruddhatakandharaḥ | aho kaṣṭaṃ narendrasya kasyāpyeṣa kule śiśuḥ

जातो नीतः कृतान्तेन कालपाशाद्दुरात्मना ।एवं दृष्ट्वाथ तं बालं मातुरङ्के प्रसारितम्॥ 17 ॥

jāto nītaḥ kṛtāntena kālapāśāddurātmanā | evaṃ dṛṣṭvātha taṃ bālaṃ māturaṅke prasāritam

स्मृतिमभ्यागतो राजा हाहेत्यश्रूण्यपातयत् ।सोऽप्युवाच च वत्सो मे दशामेतामुपागतः॥ 18 ॥

smṛtimabhyāgato rājā hāhetyaśrūṇyapātayat | so'pyuvāca ca vatso me daśāmetāmupāgataḥ

नीतो यदि च घोरेण कृतान्तेनात्मनो वशम् ।विचारयित्वा राजासौ हरिश्चन्द्रस्तथा स्थितः॥ 19 ॥

nīto yadi ca ghoreṇa kṛtāntenātmano vaśam | vicārayitvā rājāsau hariścandrastathā sthitaḥ

ततो राज्ञी महादुःखावेशादिदमभाषत ।हा वत्स कस्य पापस्य त्वपध्यानादिदं महत्॥ 20 ॥

tato rājñī mahāduḥkhāveśādidamabhāṣata | hā vatsa kasya pāpasya tvapadhyānādidaṃ mahat

दुःखमापतितं घोरं तद्रूपं नोपलभ्यते ।हा नाथ राजन् भवता मामपास्य सुदुःखिताम्॥ 21 ॥

duḥkhamāpatitaṃ ghoraṃ tadrūpaṃ nopalabhyate | hā nātha rājan bhavatā māmapāsya suduḥkhitām

कस्मिन्संस्थीयते स्थाने विश्रब्धं केन हेतुना ।राज्यनाशं सुहृत्त्यागो भार्यातनयविक्रयः॥ 22 ॥

kasminsaṃsthīyate sthāne viśrabdhaṃ kena hetunā | rājyanāśaṃ suhṛttyāgo bhāryātanayavikrayaḥ

हरिश्चन्द्रस्य राजर्षेः किं विधातः कृतं त्वया ।इति तस्या वचः श्रुत्वा राजा स्थानच्युतस्तदा॥ 23 ॥

hariścandrasya rājarṣeḥ kiṃ vidhātaḥ kṛtaṃ tvayā | iti tasyā vacaḥ śrutvā rājā sthānacyutastadā

प्रत्यभिज्ञाय देवीं तां पुत्रं च निधनं गतम् ।कष्टं ममैव पत्नीयं बालकश्चापि मे सुतः॥ 24 ॥

pratyabhijñāya devīṃ tāṃ putraṃ ca nidhanaṃ gatam | kaṣṭaṃ mamaiva patnīyaṃ bālakaścāpi me sutaḥ

ज्ञात्वा पपात सन्तप्तो मूर्च्छामतिजगाम ह ।सा च तं प्रत्यभिज्ञाय तामवस्थामुपागतम्॥ 25 ॥

jñātvā papāta santapto mūrcchāmatijagāma ha | sā ca taṃ pratyabhijñāya tāmavasthāmupāgatam

मूर्च्छिता निपपातार्ता निश्चेष्टा धरणीतले ।चेतनां प्राप्य राजेन्द्रो राजपत्नी च तौ समम्॥ 26 ॥

mūrcchitā nipapātārtā niśceṣṭā dharaṇītale | cetanāṃ prāpya rājendro rājapatnī ca tau samam

विलेपतुः सुसन्तप्तौ शोकभारेण पीडितौ ।राजोवाच - हा वत्स सुकुमारं ते वदनं कुञ्चितालकम्॥ 27 ॥

vilepatuḥ susantaptau śokabhāreṇa pīḍitau | rājovāca - hā vatsa sukumāraṃ te vadanaṃ kuñcitālakam

पश्यतो मे मुखं दीनं हृदयं किं न दीर्यते ।तात तातेति मधुरं ब्रुवाणं स्वयमागतम्॥ 28 ॥

paśyato me mukhaṃ dīnaṃ hṛdayaṃ kiṃ na dīryate | tāta tāteti madhuraṃ bruvāṇaṃ svayamāgatam

उपगुह्य कदा वक्ष्ये वत्सवत्सेति सौहृदात् ।कस्य जानुप्रणीतेन पिङ्गेन क्षितिरेणुना॥ 29 ॥

upaguhya kadā vakṣye vatsavatseti sauhṛdāt | kasya jānupraṇītena piṅgena kṣitireṇunā

ममोत्तरीयमुत्सङ्गं तथाङ्गं मलमेष्यति ।न वालं मम सम्भूतं मनो हृदयनन्दन॥ 30 ॥

mamottarīyamutsaṅgaṃ tathāṅgaṃ malameṣyati | na vālaṃ mama sambhūtaṃ mano hṛdayanandana

गतं राज्यमशेषं मे सबान्धवधनं महत् ।अहं महाहिदष्टस्य पुत्रस्याननपङ्कजम्॥ 31 ॥

gataṃ rājyamaśeṣaṃ me sabāndhavadhanaṃ mahat | ahaṃ mahāhidaṣṭasya putrasyānanapaṅkajam

निरीक्षन्नद्य घोरेण विषेणाधिकृतोऽधुना ।एवमुक्त्वा तमादाय बालकं बाष्पगद्गदः॥ 32 ॥

nirīkṣannadya ghoreṇa viṣeṇādhikṛto'dhunā | evamuktvā tamādāya bālakaṃ bāṣpagadgadaḥ

परिष्वज्य च निश्चेष्टो मूर्च्छया निपपात ह ।ततस्तं पतितं दृष्ट्वा शैव्या चैवमचिन्तयत्॥ 33 ॥

pariṣvajya ca niśceṣṭo mūrcchayā nipapāta ha | tatastaṃ patitaṃ dṛṣṭvā śaivyā caivamacintayat

अयं स पुरुषव्याघ्रः स्वरेणैवोपलक्ष्यते ।विद्वज्जनमनश्चन्द्रो हरिश्चन्द्रो न संशयः॥ 34 ॥

ayaṃ sa puruṣavyāghraḥ svareṇaivopalakṣyate | vidvajjanamanaścandro hariścandro na saṃśayaḥ

तथास्य नासिका तुङ्गा तिलपुष्पोपमा शुभा ।दन्ताश्च मुकुलप्रख्याः ख्यातकीर्तेर्महात्मनः॥ 35 ॥

tathāsya nāsikā tuṅgā tilapuṣpopamā śubhā | dantāśca mukulaprakhyāḥ khyātakīrtermahātmanaḥ

श्मशानमागतः कस्माद्यद्येवं स नरेश्वरः ।विहाय पुत्रशोकं सा पश्यन्ती पतितं पतिम्॥ 36 ॥

śmaśānamāgataḥ kasmādyadyevaṃ sa nareśvaraḥ | vihāya putraśokaṃ sā paśyantī patitaṃ patim

प्रहृष्टा विस्मिता दीना भर्तृपुत्रार्तिपीडिता ।वीक्षती सा तदापतन्मूर्च्छया धरणीतले॥ 37 ॥

prahṛṣṭā vismitā dīnā bhartṛputrārtipīḍitā | vīkṣatī sā tadāpatanmūrcchayā dharaṇītale

प्राप्य चेतश्च शनकैः सा गद्गदमभाषत ।धिक्त्वां दैव ह्यकरुण निर्मर्याद जुगुप्सित॥ 38 ॥

prāpya cetaśca śanakaiḥ sā gadgadamabhāṣata | dhiktvāṃ daiva hyakaruṇa nirmaryāda jugupsita

येनायममरप्रख्यो नीतो राजा श्वपाकताम् ।राज्यनाशं सुहृत्त्यागं भार्यातनयविक्रयम्॥ 39 ॥

yenāyamamaraprakhyo nīto rājā śvapākatām | rājyanāśaṃ suhṛttyāgaṃ bhāryātanayavikrayam

प्रापयित्वापि येनाद्य चाण्डालोऽयं कृतो नृपः ।नाद्य पश्यामि ते छत्रं सिंहासनमथापि वा॥ 40 ॥

prāpayitvāpi yenādya cāṇḍālo'yaṃ kṛto nṛpaḥ | nādya paśyāmi te chatraṃ siṃhāsanamathāpi vā

चामरव्यजने वापि कोऽयं विधिविपर्ययः ।यस्यास्य व्रजतः पूर्वं राजानो भृत्यतां गताः॥ 41 ॥

cāmaravyajane vāpi ko'yaṃ vidhiviparyayaḥ | yasyāsya vrajataḥ pūrvaṃ rājāno bhṛtyatāṃ gatāḥ

स्वोत्तरीयैः प्रकुर्वन्ति विरजस्कं महीतलम् ।सोऽयं कपालसंलग्ने घटीपटनिरन्तरे॥ 42 ॥

svottarīyaiḥ prakurvanti virajaskaṃ mahītalam | so'yaṃ kapālasaṃlagne ghaṭīpaṭanirantare

मृतनिर्माल्यसूत्रान्तर्लग्नकेशसुदारुणे ।वसानिष्पन्दसंशुष्कमहापटलमण्डिते॥ 43 ॥

mṛtanirmālyasūtrāntarlagnakeśasudāruṇe | vasāniṣpandasaṃśuṣkamahāpaṭalamaṇḍite

भस्माङ्गारार्धदग्धास्थिमज्जासङ्घट्टभीषणे ।गृध्रगोमायुनादार्ते पुष्टक्षुद्रविहङ्गमे॥ 44 ॥

bhasmāṅgārārdhadagdhāsthimajjāsaṅghaṭṭabhīṣaṇe | gṛdhragomāyunādārte puṣṭakṣudravihaṅgame

चिताधूमायतपटे नीलीकृतदिगन्तरे ।कुणपास्वादनमुदा सम्प्रकृष्टनिशाचरे॥ 45 ॥

citādhūmāyatapaṭe nīlīkṛtadigantare | kuṇapāsvādanamudā samprakṛṣṭaniśācare

चरत्यमेध्ये राजेन्द्रः श्मशाने दुःखपीडितः ।एवमुक्त्वाथ संश्लिष्य कण्ठे राज्ञो नृपात्मजा॥ 46 ॥

caratyamedhye rājendraḥ śmaśāne duḥkhapīḍitaḥ | evamuktvātha saṃśliṣya kaṇṭhe rājño nṛpātmajā

कष्टं शोकसमाविष्टा विललापार्तया गिरा ।राजन् स्वप्नोऽथ तथ्यं वा यदेतन्मन्यते भवान्॥ 47 ॥

kaṣṭaṃ śokasamāviṣṭā vilalāpārtayā girā | rājan svapno'tha tathyaṃ vā yadetanmanyate bhavān

तत्कथ्यतां महाभाग मनो वै मुह्यते मम ।यद्येतदेव धर्मज्ञ नास्ति धर्मे सहायता॥ 48 ॥

tatkathyatāṃ mahābhāga mano vai muhyate mama | yadyetadeva dharmajña nāsti dharme sahāyatā

तथैव विप्रदेवादिपूजने सत्यपालने ।नास्ति धर्मः कुतः सत्यं नार्जवं नानृशंसता॥ 49 ॥

tathaiva vipradevādipūjane satyapālane | nāsti dharmaḥ kutaḥ satyaṃ nārjavaṃ nānṛśaṃsatā

यत्र त्वं धर्मपरमः स्वराज्यादवरोपितः ।इति तस्या वचः श्रुत्वा निःश्वस्योष्णं सगद्गदः॥ 50 ॥

yatra tvaṃ dharmaparamaḥ svarājyādavaropitaḥ | iti tasyā vacaḥ śrutvā niḥśvasyoṣṇaṃ sagadgadaḥ

कथयामास तन्वङ्ग्यै यथा प्राप्तः श्वपाकताम् ।रुदित्वा सा तु सुचिरं निःश्वस्योष्णं सुदुःखिता॥ 51 ॥

kathayāmāsa tanvaṅgyai yathā prāptaḥ śvapākatām | ruditvā sā tu suciraṃ niḥśvasyoṣṇaṃ suduḥkhitā

स्वपुत्रमरणं भीरुर्यथावत्तं न्यवेदयत् ।श्रुत्वा राजा तथा वाक्यं निपपात महीतले॥ 52 ॥

svaputramaraṇaṃ bhīruryathāvattaṃ nyavedayat | śrutvā rājā tathā vākyaṃ nipapāta mahītale

मृतपुत्रं समानीय जिह्वया विलिहन्मुहुः ।हरिश्चन्द्रमथो प्राह शैव्या गद्गदया गिरा॥ 53 ॥

mṛtaputraṃ samānīya jihvayā vilihanmuhuḥ | hariścandramatho prāha śaivyā gadgadayā girā

कुरुष्व स्वामिनः प्रेष्यं छेदयित्वा शिरो मम ।स्वामिद्रोहो न तेऽस्त्वद्य मासत्यो भव भूपते॥ 54 ॥

kuruṣva svāminaḥ preṣyaṃ chedayitvā śiro mama | svāmidroho na te'stvadya māsatyo bhava bhūpate

मासत्यं तव राजेन्द्र परद्रोहस्तु पातकम् ।एतदाकर्ण्य राजा तु पपात भुवि मूर्च्छितः॥ 55 ॥

māsatyaṃ tava rājendra paradrohastu pātakam | etadākarṇya rājā tu papāta bhuvi mūrcchitaḥ

क्षणेन चेतनां प्राप्य विललापातिदुःखितः ।राजोवाच - कथं प्रिये त्वया प्रोक्तं वचनं त्वतिनिष्ठुरम्॥ 56 ॥

kṣaṇena cetanāṃ prāpya vilalāpātiduḥkhitaḥ | rājovāca - kathaṃ priye tvayā proktaṃ vacanaṃ tvatiniṣṭhuram

यदशक्यं भवेद्वक्तुं तत्कर्म क्रियते कथम् ।मया च पूजिता गौरी देवा विप्रास्तथैव च॥ 57 ॥

yadaśakyaṃ bhavedvaktuṃ tatkarma kriyate katham | mayā ca pūjitā gaurī devā viprāstathaiva ca

भविष्यसि पतिस्त्वं मे ह्यन्यस्मिञ्जन्मनि प्रभो ।श्रुत्वा राजा तदा वाक्यं निपपात महीतले॥ 58 ॥

bhaviṣyasi patistvaṃ me hyanyasmiñjanmani prabho | śrutvā rājā tadā vākyaṃ nipapāta mahītale

मृतस्य पुत्रस्य तदा चुचुम्ब दुःखितो मुखम् ।राजोवाच - प्रिये न रोचते दीर्घं कालं क्लेशं मयाशितुम्॥ 59 ॥

mṛtasya putrasya tadā cucumba duḥkhito mukham | rājovāca - priye na rocate dīrghaṃ kālaṃ kleśaṃ mayāśitum

नात्मायत्तोऽहं तन्वङ्गि पश्य मे मन्दभाग्यताम् ।चाण्डालेनाननुज्ञातः प्रवेक्ष्ये ज्वलनं यदि॥ 60 ॥

nātmāyatto'haṃ tanvaṅgi paśya me mandabhāgyatām | cāṇḍālenānanujñātaḥ pravekṣye jvalanaṃ yadi

चाण्डालदासतां यास्ये पुनरप्यन्यजन्मनि ।नरकं च वरं प्राप्य खेदं प्राप्स्यामि दारुणम्॥ 61 ॥

cāṇḍāladāsatāṃ yāsye punarapyanyajanmani | narakaṃ ca varaṃ prāpya khedaṃ prāpsyāmi dāruṇam

तापं प्राप्स्यामि सम्प्राप्य महारौरवरौरवे ।मग्नस्य दुःखजलधौ वरं प्राणैर्वियोजनम्॥ 63 ॥

tāpaṃ prāpsyāmi samprāpya mahārauravaraurave | magnasya duḥkhajaladhau varaṃ prāṇairviyojanam

एकोऽपि बालको योऽयमासीद्वंशकरः सुतः ।मम दैवानुयोगेन मृतो सोऽपि बलीयसा॥ 63b ॥

eko'pi bālako yo'yamāsīdvaṃśakaraḥ sutaḥ | mama daivānuyogena mṛto so'pi balīyasā

कथं प्राणान्विमुञ्चामि परायत्तोऽस्मि दुर्गतः ।तथापि दुःखबाहुल्यात्त्यक्ष्यामि तु निजां तनुम्॥ 64 ॥

kathaṃ prāṇānvimuñcāmi parāyatto'smi durgataḥ | tathāpi duḥkhabāhulyāttyakṣyāmi tu nijāṃ tanum

त्रैलोक्ये नास्ति तद्दुःखं नासिपत्रवने तथा ।वैतरण्यां कुतस्तद्वद्यादृशं पुत्रविप्लवे॥ 65 ॥

trailokye nāsti tadduḥkhaṃ nāsipatravane tathā | vaitaraṇyāṃ kutastadvadyādṛśaṃ putraviplave

सोऽहं सुतशरीरेण दीप्यमाने हुताशने ।निपतिष्यामि तन्वङ्गि क्षन्तव्यं तन्ममाधुना॥ 66 ॥

so'haṃ sutaśarīreṇa dīpyamāne hutāśane | nipatiṣyāmi tanvaṅgi kṣantavyaṃ tanmamādhunā

न वक्तव्य त्वया किञ्चिदतः कमललोचने ।मम वाक्यं च तन्वङ्गि निबोधाहतमानसा॥ 67 ॥

na vaktavya tvayā kiñcidataḥ kamalalocane | mama vākyaṃ ca tanvaṅgi nibodhāhatamānasā

अनुज्ञाताथ गच्छ त्वं विप्रवेश्म शुचिस्मिते ।यदि दत्तं यदि हुतं गुरवो यदि तोषिताः॥ 68 ॥

anujñātātha gaccha tvaṃ vipraveśma śucismite | yadi dattaṃ yadi hutaṃ guravo yadi toṣitāḥ

सङ्गमः परलोके मे निजपुत्रेण चेत्त्वया ।इहलोके कुतस्त्वेतद्भविष्यति समीप्सितम्॥ 69 ॥

saṅgamaḥ paraloke me nijaputreṇa cettvayā | ihaloke kutastvetadbhaviṣyati samīpsitam

यन्मया हसता किञ्चिद्रहसि त्वां शुचिस्मिते ।अशेषमुक्तं तत्सर्वं क्षन्तव्यं मम यास्यतः॥ 70 ॥

yanmayā hasatā kiñcidrahasi tvāṃ śucismite | aśeṣamuktaṃ tatsarvaṃ kṣantavyaṃ mama yāsyataḥ

राजपत्नीति गर्वेण नावज्ञेयः स मे द्विजः ।सर्वयत्नेन तोष्यं स्यात्स्वामी दैवतवच्छुभे॥ 71 ॥

rājapatnīti garveṇa nāvajñeyaḥ sa me dvijaḥ | sarvayatnena toṣyaṃ syātsvāmī daivatavacchubhe

राज्ञ्युवाच ।अहमप्यत्र राजर्षे निपतिष्ये हुताशने ।दुःखभारासहा देव सह यास्यामि वै त्वया॥ 72 ॥

rājñyuvāca | ahamapyatra rājarṣe nipatiṣye hutāśane | duḥkhabhārāsahā deva saha yāsyāmi vai tvayā

त्वया सह मम श्रेयो गमनं नान्यथा भवेत् ।सह स्वर्गं च नरकं त्वया भोक्ष्यामि मानद ।श्रुत्वा राजा तदोवाच एवमस्तु पतिव्रते॥ 73 ॥

tvayā saha mama śreyo gamanaṃ nānyathā bhavet | saha svargaṃ ca narakaṃ tvayā bhokṣyāmi mānada | śrutvā rājā tadovāca evamastu pativrate