Skandha 11, Adhyāya 19

श्रीनारायण उवाच ।अथातः श्रूयतां ब्रह्मन् सन्ध्यां माध्याह्निकीं शुभाम् ।यदनुष्ठानतोऽपूर्वं जायतेऽत्युत्तमं फलम्॥ 1 ॥

śrīnārāyaṇa uvāca | athātaḥ śrūyatāṃ brahman sandhyāṃ mādhyāhnikīṃ śubhām | yadanuṣṭhānato'pūrvaṃ jāyate'tyuttamaṃ phalam

सावित्रीं युवतीं श्वेतवर्णां चैव त्रिलोचनाम् ।वरदां चाक्षमालाढ्यां त्रिशूलाभयहस्तकाम्॥ 2 ॥

sāvitrīṃ yuvatīṃ śvetavarṇāṃ caiva trilocanām | varadāṃ cākṣamālāḍhyāṃ triśūlābhayahastakām

वृषारूढां यजुर्वेदसंहितां रुद्रदेवताम् ।तमोगुणयुतां चैव भुवर्लोकव्यवस्थिताम्॥ 3 ॥

vṛṣārūḍhāṃ yajurvedasaṃhitāṃ rudradevatām | tamoguṇayutāṃ caiva bhuvarlokavyavasthitām

आदित्यमार्गसञ्चारकर्त्रीं मायां नमाम्यहम् ।आदिदेवीमथ ध्यात्वाऽऽचमनादि च पूर्ववत्॥ 4 ॥

ādityamārgasañcārakartrīṃ māyāṃ namāmyaham | ādidevīmatha dhyātvā''camanādi ca pūrvavat

अथ चार्घ्यप्रकरणं पुष्पाणि चिनुयात्ततः ।तदलाभे बिल्वपत्रं तोयेन मिश्रयेत्ततः॥ 5 ॥

atha cārghyaprakaraṇaṃ puṣpāṇi cinuyāttataḥ | tadalābhe bilvapatraṃ toyena miśrayettataḥ

ऊर्ध्वं च सूर्याभिमुखं क्षिप्त्वार्घ्यं प्रतिपादयेत् ।प्रातःसन्ध्यादिवत्सर्वमुपसंहारपूर्वकम्॥ 6 ॥

ūrdhvaṃ ca sūryābhimukhaṃ kṣiptvārghyaṃ pratipādayet | prātaḥsandhyādivatsarvamupasaṃhārapūrvakam

मध्याह्ने केचिदिच्छन्ति सावित्रीं तु तदित्यृचम् ।असम्प्रदायं तत्कर्म कार्यहानिस्तु जायते॥ 7 ॥

madhyāhne kecidicchanti sāvitrīṃ tu tadityṛcam | asampradāyaṃ tatkarma kāryahānistu jāyate

कारणं सन्ध्ययोश्चात्र मन्देहा नाम राक्षसाः ।भक्षितुं सूर्यमिच्छन्ति कारणं श्रुतिचोदितम्॥ 8 ॥

kāraṇaṃ sandhyayoścātra mandehā nāma rākṣasāḥ | bhakṣituṃ sūryamicchanti kāraṇaṃ śruticoditam

अतस्तु कारणाद्विप्रः सन्ध्यां कुर्यात्प्रयत्नतः ।सन्ध्ययोरुभयोर्नित्यं गायत्र्या प्रणवेन च॥ 9 ॥

atastu kāraṇādvipraḥ sandhyāṃ kuryātprayatnataḥ | sandhyayorubhayornityaṃ gāyatryā praṇavena ca

अम्भस्तु प्रक्षिपेत्तेन नान्यथा श्रुतिघातकः ।आकृष्णेनेति मन्त्रेण पुष्पैर्वाम्बुविमिश्रितम्॥ 10 ॥

ambhastu prakṣipettena nānyathā śrutighātakaḥ | ākṛṣṇeneti mantreṇa puṣpairvāmbuvimiśritam

अलाभे बिल्वदूर्वादिपत्रेणोक्तेन पूर्वकम् ।अर्ध्यं दद्यात्प्रयत्नेन साङ्गं सन्ध्याफलं लभेत्॥ 11 ॥

alābhe bilvadūrvādipatreṇoktena pūrvakam | ardhyaṃ dadyātprayatnena sāṅgaṃ sandhyāphalaṃ labhet

अत्रैव तर्पणं वक्ष्ये शृणु देवर्षिसत्तम ।भुवः पुनः पूरुषं तु तर्पयामि नमो नमः॥ 12 ॥

atraiva tarpaṇaṃ vakṣye śṛṇu devarṣisattama | bhuvaḥ punaḥ pūruṣaṃ tu tarpayāmi namo namaḥ

यजुर्वेदं तर्पयामि मण्डलं तर्पयामि च ।हिरण्यगर्भं च तथान्तरात्मानं तथैव च॥ 13 ॥

yajurvedaṃ tarpayāmi maṇḍalaṃ tarpayāmi ca | hiraṇyagarbhaṃ ca tathāntarātmānaṃ tathaiva ca

सावित्रीं च ततो देवमातरं साङ्कृतिं तथा ।सन्ध्यां तथैव युवतीं रुद्राणीं नीमृजां तथा॥ 14 ॥

sāvitrīṃ ca tato devamātaraṃ sāṅkṛtiṃ tathā | sandhyāṃ tathaiva yuvatīṃ rudrāṇīṃ nīmṛjāṃ tathā

सर्वार्थानां सिद्धिकरीं सर्वमन्त्रार्थसिद्धिदाम् ।भूर्भुवः स्वः पूरुषं तु इति मध्याह्नतर्पणम्॥ 15 ॥

sarvārthānāṃ siddhikarīṃ sarvamantrārthasiddhidām | bhūrbhuvaḥ svaḥ pūruṣaṃ tu iti madhyāhnatarpaṇam

उदुत्यमिति सूक्तेन सूर्योपस्थानमेव च ।चित्रं देवानामिति च सूर्योपस्थानमाचरेत्॥ 16 ॥

udutyamiti sūktena sūryopasthānameva ca | citraṃ devānāmiti ca sūryopasthānamācaret

ततो जपं प्रकुर्वीत मन्त्रसाधनतत्परः ।जपस्यापि प्रकारं तु वक्ष्यामि शृणु नारद॥ 17 ॥

tato japaṃ prakurvīta mantrasādhanatatparaḥ | japasyāpi prakāraṃ tu vakṣyāmi śṛṇu nārada

कृत्वोत्तानौ करौ प्रातः सायं चाधः करौ तथा ।मध्याह्ने हृदयस्थौ तु कृत्वा जपमुदीरयेत्॥ 18 ॥

kṛtvottānau karau prātaḥ sāyaṃ cādhaḥ karau tathā | madhyāhne hṛdayasthau tu kṛtvā japamudīrayet

पर्वद्वयमनामिक्याः कनिष्ठादिक्रमेण तु ।तर्जनीमूलपर्यन्तं करमाला प्रकीर्तिता॥ 19 ॥

parvadvayamanāmikyāḥ kaniṣṭhādikrameṇa tu | tarjanīmūlaparyantaṃ karamālā prakīrtitā

गोघ्नः पितृघ्नो मातृघ्नो भ्रूणहा गुरुतल्पगः ।ब्रह्मस्वक्षेत्रहारी च यश्च विप्रः सुरां पिबेत्॥ 20 ॥

goghnaḥ pitṛghno mātṛghno bhrūṇahā gurutalpagaḥ | brahmasvakṣetrahārī ca yaśca vipraḥ surāṃ pibet

स गायत्र्या सहस्रेण पूतो भवति मानवः ।मानसं वाचिकं पापं विषयेन्द्रियसङ्गजम्॥ 21 ॥

sa gāyatryā sahasreṇa pūto bhavati mānavaḥ | mānasaṃ vācikaṃ pāpaṃ viṣayendriyasaṅgajam

तत्किल्बिषं नाशयति त्रीणि जन्मानि मानवः ।गायत्रीं यो न जानाति वृथा तस्य परिश्रमः॥ 22 ॥

tatkilbiṣaṃ nāśayati trīṇi janmāni mānavaḥ | gāyatrīṃ yo na jānāti vṛthā tasya pariśramaḥ

पठेच्च चतुरो वेदान् गायत्रीं चैकतो जपेत् ।वेदानां चावृतेस्तद्वद्गायत्रीजप उत्तमः॥ 23 ॥

paṭhecca caturo vedān gāyatrīṃ caikato japet | vedānāṃ cāvṛtestadvadgāyatrījapa uttamaḥ

इति मध्याह्नसन्ध्यायाः प्रकारः कीर्तितो मया ।अतः परं प्रवक्ष्यामि ब्रह्मयज्ञविधिक्रमम्॥ 24 ॥

iti madhyāhnasandhyāyāḥ prakāraḥ kīrtito mayā | ataḥ paraṃ pravakṣyāmi brahmayajñavidhikramam