Skandha 12, Adhyāya 14

सूत उवाच ।अर्धश्लोकात्मकं यत्तु देवीवक्त्राब्जनिर्गतम् ।श्रीमद्भागवतं नाम वेदसिद्धान्तबोधकम्॥ 1 ॥

sūta uvāca | ardhaślokātmakaṃ yattu devīvaktrābjanirgatam | śrīmadbhāgavataṃ nāma vedasiddhāntabodhakam

उपदिष्टं विष्णुवे यद्वटपत्रनिवासिने ।शतकोटिप्रविस्तीर्णं तत्कृतं ब्रह्मणा पुरा॥ 2 ॥

upadiṣṭaṃ viṣṇuve yadvaṭapatranivāsine | śatakoṭipravistīrṇaṃ tatkṛtaṃ brahmaṇā purā

तत्सारमेकतः कृत्वा व्यासेन शुकहेतवे ।अष्टादशसहस्रं तु द्वादशस्कन्धसंयुतम्॥ 3 ॥

tatsāramekataḥ kṛtvā vyāsena śukahetave | aṣṭādaśasahasraṃ tu dvādaśaskandhasaṃyutam

देवीभागवतं नाम पुराणं ग्रथितं पुरा ।अद्यापि देवलोके तद्बहुविस्तीर्णमस्ति हि॥ 4 ॥

devībhāgavataṃ nāma purāṇaṃ grathitaṃ purā | adyāpi devaloke tadbahuvistīrṇamasti hi

नानेन सदृशं पुण्यं पवित्रं पापनाशनम् ।पदे पदेऽश्वमेधस्य फलमाप्नोति मानवः॥ 5 ॥

nānena sadṛśaṃ puṇyaṃ pavitraṃ pāpanāśanam | pade pade'śvamedhasya phalamāpnoti mānavaḥ

पौराणिकं पूजयित्वा वस्त्राद्याभरणादिभिः ।व्यासबुद्ध्या तन्मुखात्तु श्रुत्वैतत्समुपोषितः॥ 6 ॥

paurāṇikaṃ pūjayitvā vastrādyābharaṇādibhiḥ | vyāsabuddhyā tanmukhāttu śrutvaitatsamupoṣitaḥ

लिखित्वा निजहस्तेन लेखकेनाथवा मुने ।प्रौष्ठपद्यां पौर्णमास्यां हेमसिंहसमन्वितम्॥ 7 ॥

likhitvā nijahastena lekhakenāthavā mune | prauṣṭhapadyāṃ paurṇamāsyāṃ hemasiṃhasamanvitam

दद्यात्पौराणिकायाथ दक्षिणां च पयस्विनीम् ।सालङ्कृतां सवत्सां च कपिलां हेममालिनीम्॥ 8 ॥

dadyātpaurāṇikāyātha dakṣiṇāṃ ca payasvinīm | sālaṅkṛtāṃ savatsāṃ ca kapilāṃ hemamālinīm

भोजयेद्ब्राह्मणानन्तेऽप्यध्यायपरिसम्मितान् ।सुवासिनीस्तावतीश्च कुमारीर्बटुकैः सह॥ 9 ॥

bhojayedbrāhmaṇānante'pyadhyāyaparisammitān | suvāsinīstāvatīśca kumārīrbaṭukaiḥ saha

देवीबुद्ध्या पूजयेत्तान्वसनाभरणादिभिः ।पायसान्नवरेणापि गन्धस्रक्कुसुमादिभिः॥ 10 ॥

devībuddhyā pūjayettānvasanābharaṇādibhiḥ | pāyasānnavareṇāpi gandhasrakkusumādibhiḥ

पुराणदानेनैतेन भूदानस्य फलं लभेत् ।इहलोके सुखी भूत्वाप्यन्ते देवीपुरं व्रजेत्॥ 11 ॥

purāṇadānenaitena bhūdānasya phalaṃ labhet | ihaloke sukhī bhūtvāpyante devīpuraṃ vrajet

नित्यं यः शृणुयाद्भक्त्या देवीभागवतं परम् ।न तस्य दुर्लभं किञ्चित्कदाचित्क्वचिदस्ति हि॥ 12 ॥

nityaṃ yaḥ śṛṇuyādbhaktyā devībhāgavataṃ param | na tasya durlabhaṃ kiñcitkadācitkvacidasti hi

अपुत्रो लभते पुत्रान्धनार्थी धनमाप्नुयात् ।विद्यार्थी प्राप्नुयाद्विद्यां कीर्तिमण्डितभूतलः॥ 13 ॥

aputro labhate putrāndhanārthī dhanamāpnuyāt | vidyārthī prāpnuyādvidyāṃ kīrtimaṇḍitabhūtalaḥ

वन्ध्या वा काकवन्ध्या वा मृतवन्ध्या च याङ्गना ।श्रवणादस्य तद्दोषान्निवर्तेत न संशयः॥ 14 ॥

vandhyā vā kākavandhyā vā mṛtavandhyā ca yāṅganā | śravaṇādasya taddoṣānnivarteta na saṃśayaḥ

यद्गेहे पुस्तकं चैतत्पूजितं यदि तिष्ठति ।तद्गेहं न त्यजेन्नित्यं रमा चैव सरस्वती॥ 15 ॥

yadgehe pustakaṃ caitatpūjitaṃ yadi tiṣṭhati | tadgehaṃ na tyajennityaṃ ramā caiva sarasvatī

नेक्षन्ते तत्र वेतालडाकिनीराक्षसादयः ।ज्वरितं तु नरं स्पृष्ट्वा पठेदेतत्समाहितः॥ 16 ॥

nekṣante tatra vetālaḍākinīrākṣasādayaḥ | jvaritaṃ tu naraṃ spṛṣṭvā paṭhedetatsamāhitaḥ

मण्डलान्नाशमाप्नोति ज्वरो दाहसमन्वितः ।शतावृत्त्यास्य पठनात्क्षयरोगो विनश्यति॥ 17 ॥

maṇḍalānnāśamāpnoti jvaro dāhasamanvitaḥ | śatāvṛttyāsya paṭhanātkṣayarogo vinaśyati

प्रतिसन्ध्यं पठेद्यस्तु सन्ध्यां कृत्वा समाहितः ।एकैकमस्य चाध्यायं स नरो ज्ञानवान्भवेत्॥ 18 ॥

pratisandhyaṃ paṭhedyastu sandhyāṃ kṛtvā samāhitaḥ | ekaikamasya cādhyāyaṃ sa naro jñānavānbhavet

शकुनांश्चैव वीक्षेत कार्याकार्येषु चैव हि ।तत्प्रकारः पुरस्तात्तु कथितोऽस्ति मया मुने॥ 19 ॥

śakunāṃścaiva vīkṣeta kāryākāryeṣu caiva hi | tatprakāraḥ purastāttu kathito'sti mayā mune

नवरात्रे पठेन्नित्यं शारदीयेऽतिभक्तितः ।तस्याम्बिका तु सन्तुष्टा ददातीच्छाधिकं फलम्॥ 20 ॥

navarātre paṭhennityaṃ śāradīye'tibhaktitaḥ | tasyāmbikā tu santuṣṭā dadātīcchādhikaṃ phalam

वैष्णवैश्चैव शैवैश्च रमोमा प्रीयते सदा ।सौरैश्च गाणपत्यैश्च स्वेष्टशक्तेश्च तुष्टये॥ 21 ॥

vaiṣṇavaiścaiva śaivaiśca ramomā prīyate sadā | sauraiśca gāṇapatyaiśca sveṣṭaśakteśca tuṣṭaye

पठितव्यं प्रयत्नेन नवरात्रचतुष्टये ।वैदिकैर्निजगायत्रीप्रीतये नित्यशो मुने॥ 22 ॥

paṭhitavyaṃ prayatnena navarātracatuṣṭaye | vaidikairnijagāyatrīprītaye nityaśo mune

पठितव्यं प्रयत्नेन विरोधो नात्र कस्यचित् ।उपासना तु सर्वेषां शक्तियुक्तास्ति सर्वदा॥ 23 ॥

paṭhitavyaṃ prayatnena virodho nātra kasyacit | upāsanā tu sarveṣāṃ śaktiyuktāsti sarvadā

तच्छक्तेरेव तोषार्थं पठितव्यं सदा द्विजैः ।स्त्रीशूद्रो न पठेदेतत्कदापि च विमोहितः॥ 24 ॥

tacchaktereva toṣārthaṃ paṭhitavyaṃ sadā dvijaiḥ | strīśūdro na paṭhedetatkadāpi ca vimohitaḥ

शृणुयाद्द्विजवक्त्रात्तु नित्यमेवेति च स्थितिः ।किं पुनर्बहुनोक्तेन सारं वक्ष्यामि तत्त्वतः॥ 25 ॥

śṛṇuyāddvijavaktrāttu nityameveti ca sthitiḥ | kiṃ punarbahunoktena sāraṃ vakṣyāmi tattvataḥ

वेदसारमिदं पुण्यं पुराणं द्विजसत्तमाः ।वेदपाठसमं पाठे श्रवणे च तथैव हि॥ 26 ॥

vedasāramidaṃ puṇyaṃ purāṇaṃ dvijasattamāḥ | vedapāṭhasamaṃ pāṭhe śravaṇe ca tathaiva hi

सच्चिदानन्दरूपां तां गायत्रीप्रतिपादिताम् ।नमामि ह्रींमयीं देवीं धियो यो नः प्रचोदयात्॥ 27 ॥

saccidānandarūpāṃ tāṃ gāyatrīpratipāditām | namāmi hrīṃmayīṃ devīṃ dhiyo yo naḥ pracodayāt

इति सूतवचः श्रुत्वा नैमिषीयास्तपोधनाः ।पूजयामासुरत्युच्चैः सूतं पौराणिकोत्तमम्॥ 28 ॥

iti sūtavacaḥ śrutvā naimiṣīyāstapodhanāḥ | pūjayāmāsuratyuccaiḥ sūtaṃ paurāṇikottamam

प्रसन्नहृदयाः सर्वे देवीपादाम्बुजार्चकाः ।निर्वृतिं परमां प्राप्ताः पुराणस्य प्रभावतः॥ 29 ॥

prasannahṛdayāḥ sarve devīpādāmbujārcakāḥ | nirvṛtiṃ paramāṃ prāptāḥ purāṇasya prabhāvataḥ

नमश्चक्रुः पुनः सूतं क्षमाप्य च मुहुर्मुहुः ।संसारवारिधेस्तात प्लवोऽस्माकं त्वमेव हि॥ 30 ॥

namaścakruḥ punaḥ sūtaṃ kṣamāpya ca muhurmuhuḥ | saṃsāravāridhestāta plavo'smākaṃ tvameva hi

इति स मुनिवराणामग्रतः श्रावयित्वा सकलनिगमगुह्यं दौर्गमेतत्पुराणम् ।नतमथ मुनिसङ्घं वर्धयित्वाऽऽशिषाम्बा- चरणकमलभृङ्गो निर्जगामाथ सूतः॥ 31 ॥

iti sa munivarāṇāmagrataḥ śrāvayitvā sakalanigamaguhyaṃ daurgametatpurāṇam | natamatha munisaṅghaṃ vardhayitvā''śiṣāmbā- caraṇakamalabhṛṅgo nirjagāmātha sūtaḥ