Parva 3, Adhyāya 10

एकार्णवे भगवतः मार्कण्डेयेन सह संवादं एवमेकार्णवीभूते शेते लोके महाद्युतिः ।प्रच्छाद्य सलिलं सर्वं हरिर्नारायणः प्रभुः॥ 1 ॥

ekārṇave bhagavataḥ mārkaṇḍeyena saha saṃvādaṃ evamekārṇavībhūte śete loke mahādyutiḥ | pracchādya salilaṃ sarvaṃ harirnārāyaṇaḥ prabhuḥ

महतो रजसो मध्ये महार्णवसमस्य वै ।विरजस्को महाबाहुरक्षरं ब्रह्म यं विदुः॥ 2 ॥

mahato rajaso madhye mahārṇavasamasya vai | virajasko mahābāhurakṣaraṃ brahma yaṃ viduḥ

आत्मरूपप्रकाशेन तपसा संवृतः प्रभुः ।त्रिकमास्थाय कालं तु ततः सुष्वाप सोऽव्ययः॥ 3 ॥

ātmarūpaprakāśena tapasā saṃvṛtaḥ prabhuḥ | trikamāsthāya kālaṃ tu tataḥ suṣvāpa so'vyayaḥ

पुरुषो यज्ञ इत्येवं यत्परं परिकीर्तितम् ।यथान्यत्पुरुषाख्यं स्यात्सर्वं तत्पुरुषोत्तमः॥ 4 ॥

puruṣo yajña ityevaṃ yatparaṃ parikīrtitam | yathānyatpuruṣākhyaṃ syātsarvaṃ tatpuruṣottamaḥ

ये च यज्ञपरा विप्रा ऋत्विजा इति संज्ञिताः ।आत्मदेहात्पुरा भूता यज्ञेभ्यः श्रूयतां तदा॥ 5 ॥

ye ca yajñaparā viprā ṛtvijā iti saṃjñitāḥ | ātmadehātpurā bhūtā yajñebhyaḥ śrūyatāṃ tadā

ब्रह्माणं परमं वक्त्रादुद्गातारं च सामगम् ।होतारमथ चाध्वर्युं बाहुभ्यामसृजत् प्रभुः॥ 6 ॥

brahmāṇaṃ paramaṃ vaktrādudgātāraṃ ca sāmagam | hotāramatha cādhvaryuṃ bāhubhyāmasṛjat prabhuḥ

ब्राह्मणो ब्राह्मणत्वाच्च सम्प्रस्तारं च सर्वशः ।तन्मित्रं वरुणं सृष्ट्वा प्रतिष्ठातारमेव च॥ 7 ॥

brāhmaṇo brāhmaṇatvācca samprastāraṃ ca sarvaśaḥ | tanmitraṃ varuṇaṃ sṛṣṭvā pratiṣṭhātārameva ca

उदरात् प्रतिहर्तारं पोतारं चैव भारत ।अच्छावाकं मनोरूभ्यां नेष्टारं चैव भारत॥ 8 ॥

udarāt pratihartāraṃ potāraṃ caiva bhārata | acchāvākaṃ manorūbhyāṃ neṣṭāraṃ caiva bhārata

पाणिभ्यामथ चाग्नीध्रं सुब्रह्मण्यं च यज्ञियम् ।ग्रावाणमथ बाहुभ्यामुन्नेतारं च यज्ञियम्॥ 9 ॥

pāṇibhyāmatha cāgnīdhraṃ subrahmaṇyaṃ ca yajñiyam | grāvāṇamatha bāhubhyāmunnetāraṃ ca yajñiyam

एवमेवैष भगवान् पोडशैताञ्जगत्पतिः ।प्रवक्तॄन् सर्वयज्ञानामृत्विजोऽसृजदुत्तमान्॥ 10 ॥

evamevaiṣa bhagavān poḍaśaitāñjagatpatiḥ | pravaktṝn sarvayajñānāmṛtvijo'sṛjaduttamān

तदेष वै वेदमयः पुरुषो यज्ञसम्मितः ।वेदाश्च तन्मयाः सर्वे साङ्गोपनिषदक्रियाः॥ 11 ॥

tadeṣa vai vedamayaḥ puruṣo yajñasammitaḥ | vedāśca tanmayāḥ sarve sāṅgopaniṣadakriyāḥ

स्वपित्येकार्णवे चैव यदाश्चर्यमभूत्तदा ।श्रूयते तद् यथावृत्तं मार्कण्डेयो यदन्वभूत्॥ 12 ॥

svapityekārṇave caiva yadāścaryamabhūttadā | śrūyate tad yathāvṛttaṃ mārkaṇḍeyo yadanvabhūt

जीर्णो भगवतस्तस्य कुक्षावेव महामुनिः ।बहुवर्षसहस्रायुस्तस्यैव वरतेजसा॥ 13 ॥

jīrṇo bhagavatastasya kukṣāveva mahāmuniḥ | bahuvarṣasahasrāyustasyaiva varatejasā

इति तीर्थप्रसङ्गेन पृथ्वीतीर्थगोचरः ।आश्रमानपि पुण्यांश्च तीर्थान्यायतनानि च॥ 14 ॥

iti tīrthaprasaṅgena pṛthvītīrthagocaraḥ | āśramānapi puṇyāṃśca tīrthānyāyatanāni ca

देशान्राष्ट्राणि चित्राणि पुराणि विविधानि च ।जपहोमरतः क्षान्तस्तपो घोरं समाश्रितः॥ 15 ॥

deśānrāṣṭrāṇi citrāṇi purāṇi vividhāni ca | japahomarataḥ kṣāntastapo ghoraṃ samāśritaḥ

मार्कण्डेयस्ततस्तस्य शनैर्वक्त्राद् विनिःसृतः ।निष्क्रामन्तं न चात्मानं जानीते देवमायया॥ 16 ॥

mārkaṇḍeyastatastasya śanairvaktrād viniḥsṛtaḥ | niṣkrāmantaṃ na cātmānaṃ jānīte devamāyayā

निष्क्रान्तस्तस्य वदनादेकार्णवमथो गतः ।सर्वतस्तमसाच्छन्नं मार्कण्डेयो निरीक्षते॥ 17 ॥

niṣkrāntastasya vadanādekārṇavamatho gataḥ | sarvatastamasācchannaṃ mārkaṇḍeyo nirīkṣate

तस्योत्पन्नं भयं तीव्रं संशयश्चात्मजीविते ।देवदर्शनसंहृष्टो विस्मयं चागमत् परम्॥ 18 ॥

tasyotpannaṃ bhayaṃ tīvraṃ saṃśayaścātmajīvite | devadarśanasaṃhṛṣṭo vismayaṃ cāgamat param

सञ्चिन्तयति मध्यस्थो मार्कण्डेयोऽतिशङ्कितः ।किंस्विद्भवेदियं चिन्ता मोहः स्वप्नोऽनुऽभूयते॥ 19 ॥

sañcintayati madhyastho mārkaṇḍeyo'tiśaṅkitaḥ | kiṃsvidbhavediyaṃ cintā mohaḥ svapno'nu'bhūyate

व्यक्तमन्यतमो भावो ह्येतेषां भविता मम ।न हीदृशमसंश्लिष्टमयुक्तं सत्यमर्हति॥ 20 ॥

vyaktamanyatamo bhāvo hyeteṣāṃ bhavitā mama | na hīdṛśamasaṃśliṣṭamayuktaṃ satyamarhati

नष्टचन्द्रार्कपवने छन्नपर्वतभूतले ।कतमः स्यादयं लोक इति चिन्ताव्यवस्थितः॥ 21 ॥

naṣṭacandrārkapavane channaparvatabhūtale | katamaḥ syādayaṃ loka iti cintāvyavasthitaḥ

अपश्यच्चापि पुरुषं शयानं पर्वतोपमम् ।तोयाढ्यमिव जीमूतं मध्ये मग्नं महार्णवे॥ 22 ॥

apaśyaccāpi puruṣaṃ śayānaṃ parvatopamam | toyāḍhyamiva jīmūtaṃ madhye magnaṃ mahārṇave

तपन्तमिव तेजोभिर्भास्वन्तमिव वर्चसा ।जाग्रन्तमिव गाम्भीर्याच्छ्वसन्तमिव पन्नगम्॥ 23 ॥

tapantamiva tejobhirbhāsvantamiva varcasā | jāgrantamiva gāmbhīryācchvasantamiva pannagam

स देवं प्रष्टुमायाति कौ भवानिति विस्मयात् ।तथैव च शनैर्भूयो मुनिः कुक्षिं प्रवेशितः॥ 24 ॥

sa devaṃ praṣṭumāyāti kau bhavāniti vismayāt | tathaiva ca śanairbhūyo muniḥ kukṣiṃ praveśitaḥ

स प्रविष्टः पुनः कुक्षौ मार्कण्डेयः सुनिश्चितः ।तथैव चरते भूयो विजानन् स्वप्नदर्शनम्॥ 25 ॥

sa praviṣṭaḥ punaḥ kukṣau mārkaṇḍeyaḥ suniścitaḥ | tathaiva carate bhūyo vijānan svapnadarśanam

स तथैव यथापूर्वं पृथिवीमटते पुनः ।पुण्यतीर्थानि पूतानि निरैक्षद् दिवि भूतले॥ 26 ॥

sa tathaiva yathāpūrvaṃ pṛthivīmaṭate punaḥ | puṇyatīrthāni pūtāni niraikṣad divi bhūtale

क्रतुभिर्यजमानांश्च समाप्तवरदक्षिणैः ।पश्यते देवकुक्षिस्थान्यज्ञियाञ्छतशो द्विजान्॥ 27 ॥

kratubhiryajamānāṃśca samāptavaradakṣiṇaiḥ | paśyate devakukṣisthānyajñiyāñchataśo dvijān

सद्वृत्तमाश्रिताः सर्वे वर्णा ब्राह्मणपूर्वकाः ।चत्वारश्चाश्रमाः सम्यग् यथोद्दिष्टपदानुगाः॥ 28 ॥

sadvṛttamāśritāḥ sarve varṇā brāhmaṇapūrvakāḥ | catvāraścāśramāḥ samyag yathoddiṣṭapadānugāḥ

वर्षाणां शतसाहस्रं मार्कण्डेयो महामुनिः ।विचरन् पृथिवीं कृत्स्नां न च कुक्ष्यन्तमैक्षत॥ 29 ॥

varṣāṇāṃ śatasāhasraṃ mārkaṇḍeyo mahāmuniḥ | vicaran pṛthivīṃ kṛtsnāṃ na ca kukṣyantamaikṣata

ततः कदाचिदथ वै पुनर्वक्त्राद् विनिःसृतः ।सुप्तं न्यग्रोधशाखायां बालमेकं निरीक्षते॥ 30 ॥

tataḥ kadācidatha vai punarvaktrād viniḥsṛtaḥ | suptaṃ nyagrodhaśākhāyāṃ bālamekaṃ nirīkṣate

यथा चैकार्णवजले नीहारेण वृतान्तरे ।अव्यक्तभीषणे लोके सर्वभूतविवर्जिते॥ 31 ॥

yathā caikārṇavajale nīhāreṇa vṛtāntare | avyaktabhīṣaṇe loke sarvabhūtavivarjite

स भूयो विस्मयाविष्टः कौतूहलसमन्वितः ।बालमादित्यसङ्काशं न शक्नोत्युपसर्पितुम्॥ 32 ॥

sa bhūyo vismayāviṣṭaḥ kautūhalasamanvitaḥ | bālamādityasaṅkāśaṃ na śaknotyupasarpitum

सोऽचिन्तयदथैकान्ते स्थित्वा सलिलसन्निधौ ।पूर्वदृष्टमिदं नेति शङ्कितो देवमायया॥ 33 ॥

so'cintayadathaikānte sthitvā salilasannidhau | pūrvadṛṣṭamidaṃ neti śaṅkito devamāyayā

अगाधे सलिल स्तब्धे मार्कण्डेयः प्लवन्मुनिः ।न शान्तिं लभते तत्र श्रमात् सन्त्रस्तविक्लवः॥ 34 ॥

agādhe salila stabdhe mārkaṇḍeyaḥ plavanmuniḥ | na śāntiṃ labhate tatra śramāt santrastaviklavaḥ

तथैव भगवान् हंसो गतो योगेन बालताम् ।बभाषे मेघतुल्येन स्वरेण पुरुषोत्तमः॥ 35 ॥

tathaiva bhagavān haṃso gato yogena bālatām | babhāṣe meghatulyena svareṇa puruṣottamaḥ

मा भैर्वत्स न भेतव्यमिहैवायाहि चान्तिकम् ।मार्कण्डेय मुने धीर बालस्त्वं श्रमपीडितः॥ 36 ॥

mā bhairvatsa na bhetavyamihaivāyāhi cāntikam | mārkaṇḍeya mune dhīra bālastvaṃ śramapīḍitaḥ

को मां नाम्ना कीर्तयते तपः परिभवन् मम ।बहुवर्षसहस्रायुर्धर्षयंश्चैव मे वयः॥ 37 ॥

ko māṃ nāmnā kīrtayate tapaḥ paribhavan mama | bahuvarṣasahasrāyurdharṣayaṃścaiva me vayaḥ

न ह्येष समुदाचारो देवेष्वपि समाहितः ।मां ब्रह्मापि स विश्वेशो दीर्घायुरिति भाषते॥ 38 ॥

na hyeṣa samudācāro deveṣvapi samāhitaḥ | māṃ brahmāpi sa viśveśo dīrghāyuriti bhāṣate

कस्तपो घोरशिरसो ममाद्य त्यक्तजीवितः ।मार्कण्डेयेति मां प्रोक्त्वा मृत्युमीक्षितुमिच्छति॥ 39 ॥

kastapo ghoraśiraso mamādya tyaktajīvitaḥ | mārkaṇḍeyeti māṃ proktvā mṛtyumīkṣitumicchati

एवमाभाषते क्रोधान्मार्कण्डेयो महामुनिः ।अथैनं भगवान् भूयो बभाषे तत्परायणम्॥ 40 ॥

evamābhāṣate krodhānmārkaṇḍeyo mahāmuniḥ | athainaṃ bhagavān bhūyo babhāṣe tatparāyaṇam

अहं ते जनको वत्स हृपीकेशः पिता गुरुः ।आयुःप्रदाता पौराणः किमर्थं नोपसर्पति॥ 41 ॥

ahaṃ te janako vatsa hṛpīkeśaḥ pitā guruḥ | āyuḥpradātā paurāṇaḥ kimarthaṃ nopasarpati

मां पुत्रकामः प्रथमं पिता ते ह्यङ्गिरा मुनिः ।पूर्वमाराधयामास तपस्तीव्रमुपाश्रितः॥ 42 ॥

māṃ putrakāmaḥ prathamaṃ pitā te hyaṅgirā muniḥ | pūrvamārādhayāmāsa tapastīvramupāśritaḥ

ततस्त्वां घोरशिरसं दहनोपमतेजसम् ।दत्तवानहमात्मेष्टं महर्षिममितायुषम्॥ 43 ॥

tatastvāṃ ghoraśirasaṃ dahanopamatejasam | dattavānahamātmeṣṭaṃ maharṣimamitāyuṣam

तत्र नोत्सहते चान्यो यो न भूतो ममात्मकः ।द्रष्टुमेकार्णवगतं क्रीडन्तं योगधर्मिणम्॥ 44 ॥

tatra notsahate cānyo yo na bhūto mamātmakaḥ | draṣṭumekārṇavagataṃ krīḍantaṃ yogadharmiṇam

ततः प्रसन्नवदनो विस्मयोत्फुल्ललोचनः ।मूर्घ्नि बद्धाञ्जलिपुटो मार्कण्डेयो महातपाः॥ 45 ॥

tataḥ prasannavadano vismayotphullalocanaḥ | mūrghni baddhāñjalipuṭo mārkaṇḍeyo mahātapāḥ

नामगोत्रं ततः श्रुत्वा दीर्घायुर्लोकपूजितः ।अथाकरोन्नमस्कारं प्रणतः शिरसा प्रभुम्॥ 46 ॥

nāmagotraṃ tataḥ śrutvā dīrghāyurlokapūjitaḥ | athākaronnamaskāraṃ praṇataḥ śirasā prabhum

इच्छेऽहं तत्त्वत्तो मायामिमां ज्ञातुं तवानघ ।यदेकार्णवमध्यस्थः शेषे त्वं बालरूपवान्॥ 47 ॥

icche'haṃ tattvatto māyāmimāṃ jñātuṃ tavānagha | yadekārṇavamadhyasthaḥ śeṣe tvaṃ bālarūpavān

किंसंज्ञः कश्च भगवाँल्लोके विज्ञायसेऽनघ ।तर्कये त्वां महाभूतं न भूतमिह तिष्ठति॥ 48 ॥

kiṃsaṃjñaḥ kaśca bhagavā~lloke vijñāyase'nagha | tarkaye tvāṃ mahābhūtaṃ na bhūtamiha tiṣṭhati

अहं नारायणो ब्रह्मा सम्भवः सर्वदेहिनाम् ।सर्वभूतोद्भवकरः सर्वभूतविनाशनः॥ 49 ॥

ahaṃ nārāyaṇo brahmā sambhavaḥ sarvadehinām | sarvabhūtodbhavakaraḥ sarvabhūtavināśanaḥ

अहमैन्द्रे पदे शक्र ऋतूनामपि वत्सरः ।अहं युगे युगाक्षश्च युगस्यावर्त एव च॥ 50 ॥

ahamaindre pade śakra ṛtūnāmapi vatsaraḥ | ahaṃ yuge yugākṣaśca yugasyāvarta eva ca

अहं सर्वाणि सत्त्वानि दैवतान्यखिलानि च ।भुजगानामहं शेषस्तार्क्ष्योऽहं सर्वपक्षिणाम्॥ 51 ॥

ahaṃ sarvāṇi sattvāni daivatānyakhilāni ca | bhujagānāmahaṃ śeṣastārkṣyo'haṃ sarvapakṣiṇām

अहं सहस्रशीर्षा द्यौर्यः पदैरभिसंवृतः ।आदित्यो यज्ञपुरुषो देवो यज्ञमयो मखः ।अहमग्निर्हव्यवाहे यादसां पतिरव्ययः॥ 52 ॥

ahaṃ sahasraśīrṣā dyauryaḥ padairabhisaṃvṛtaḥ | ādityo yajñapuruṣo devo yajñamayo makhaḥ | ahamagnirhavyavāhe yādasāṃ patiravyayaḥ

यत्पृथिव्यां द्विजेन्द्राणां तपसा भावितात्मनाम् ।बहुजन्मनिरुद्धात्मा ब्राह्मणो यतिरुच्यते॥ 53 ॥

yatpṛthivyāṃ dvijendrāṇāṃ tapasā bhāvitātmanām | bahujanmaniruddhātmā brāhmaṇo yatirucyate

ज्ञानवान् दृष्टविश्वात्मा योगिनां योगवित्तमः ।कृतान्तः सर्वभूतानां विश्वेषां कालसंज्ञितः॥ 54 ॥

jñānavān dṛṣṭaviśvātmā yogināṃ yogavittamaḥ | kṛtāntaḥ sarvabhūtānāṃ viśveṣāṃ kālasaṃjñitaḥ

अहं कर्म क्रिया जीवः सर्वेषां धर्मदर्शनः ।निष्क्रियः सर्वभूतेषु स्वात्मज्योतिः सनातनः॥ 55 ॥

ahaṃ karma kriyā jīvaḥ sarveṣāṃ dharmadarśanaḥ | niṣkriyaḥ sarvabhūteṣu svātmajyotiḥ sanātanaḥ

प्रधानं पुरुषो देवोऽहमाद्यस्त्वक्षयोऽव्ययः ।अहं धर्मस्तपश्चाहं सर्वाश्रमनिवासिनाम्॥ 56 ॥

pradhānaṃ puruṣo devo'hamādyastvakṣayo'vyayaḥ | ahaṃ dharmastapaścāhaṃ sarvāśramanivāsinām

अहं हयशिरो देवः क्षीरोदे यो महार्णवे ।ऋतं सत्यं च परममहमेकः प्रजापतिः॥ 57 ॥

ahaṃ hayaśiro devaḥ kṣīrode yo mahārṇave | ṛtaṃ satyaṃ ca paramamahamekaḥ prajāpatiḥ

अहं साङ्ख्यमहं योगमहं तत्परमं पदम् ।अहमिज्यो भवश्चाहमहं विद्याधिपः स्मृतः॥ 58 ॥

ahaṃ sāṅkhyamahaṃ yogamahaṃ tatparamaṃ padam | ahamijyo bhavaścāhamahaṃ vidyādhipaḥ smṛtaḥ

अहं ज्योतिरहं वायुरहं भूमिरहं नभः ।अहमापः समुद्राश्च नक्षत्राणि दिशो दश ।अहं वर्षमहं सोमः पर्जन्योऽहमहं रविः॥ 59 ॥

ahaṃ jyotirahaṃ vāyurahaṃ bhūmirahaṃ nabhaḥ | ahamāpaḥ samudrāśca nakṣatrāṇi diśo daśa | ahaṃ varṣamahaṃ somaḥ parjanyo'hamahaṃ raviḥ

क्षीरोदः सागरश्चाहं समुद्रो वडवामुखः ।वह्निः संवर्तको भूत्या पिबंस्तोयमयं हविः॥ 60 ॥

kṣīrodaḥ sāgaraścāhaṃ samudro vaḍavāmukhaḥ | vahniḥ saṃvartako bhūtyā pibaṃstoyamayaṃ haviḥ

अहं पुराणं परमं तथैवेह परायणम् ।अहं भूतस्य भव्यस्य वर्तमानस्य सम्भवः॥ 61 ॥

ahaṃ purāṇaṃ paramaṃ tathaiveha parāyaṇam | ahaṃ bhūtasya bhavyasya vartamānasya sambhavaḥ

यत्किञ्चित्पश्यसे चैव यच्छृणोषि च किञ्चन ।यच्चानुभवसे लोके तत् सर्वं मामकं स्मृतम्॥ 62 ॥

yatkiñcitpaśyase caiva yacchṛṇoṣi ca kiñcana | yaccānubhavase loke tat sarvaṃ māmakaṃ smṛtam

विश्वं सृष्टं मया पूर्वं सृजेयं चाद्य पश्य माम् ।युगे युगे च स्रक्ष्यामि मार्कण्डेयाखिलं जगत् ॥ ६३॥।तदेतदखिलं सर्वं मार्कण्डेयावधारय ।शुश्रूषुर्मम धर्मेप्सुः कुक्षौ चर सुखी भव॥ 64 ॥

viśvaṃ sṛṣṭaṃ mayā pūrvaṃ sṛjeyaṃ cādya paśya mām | yuge yuge ca srakṣyāmi mārkaṇḍeyākhilaṃ jagat || 63||| tadetadakhilaṃ sarvaṃ mārkaṇḍeyāvadhāraya | śuśrūṣurmama dharmepsuḥ kukṣau cara sukhī bhava

मम ब्रह्मा शरीरस्थो देवाश्च ऋषिभिः सह ।ब्यक्तमव्यक्तयोगं मामवगच्छापराजितम्॥ 65 ॥

mama brahmā śarīrastho devāśca ṛṣibhiḥ saha | byaktamavyaktayogaṃ māmavagacchāparājitam

अहमेकाक्षरो मन्त्रस्त्र्यक्षरश्चैव सर्वशः ।त्रिपदश्चैव परमस्त्रिवर्गार्थनिदर्शनः॥ 66 ॥

ahamekākṣaro mantrastryakṣaraścaiva sarvaśaḥ | tripadaścaiva paramastrivargārthanidarśanaḥ

एवमेतत् पुराणेषु वेदान्ते च महामुनिः ।वक्त्रे व्याहृतवानाशु मार्कण्डेयं महामुनिम् ।प्रवेशयामास ततो जठरं विश्वरूपधृक्॥ 67 ॥

evametat purāṇeṣu vedānte ca mahāmuniḥ | vaktre vyāhṛtavānāśu mārkaṇḍeyaṃ mahāmunim | praveśayāmāsa tato jaṭharaṃ viśvarūpadhṛk

ततो भगवतः कुक्षिं प्रविष्टो मुनिसत्तमः ।रराम सुखमासाद्य शुश्रूषुर्हंसमव्ययम्॥ 68 ॥

tato bhagavataḥ kukṣiṃ praviṣṭo munisattamaḥ | rarāma sukhamāsādya śuśrūṣurhaṃsamavyayam

तदक्षरं विविधमथाश्रितो वपु- र्महार्णवे व्यपगतचन्द्रभास्करे ।शनैश्चरन्प्रभुरपि हंससंज्ञितो- ऽसृजज्जगद्विसृजति कालपर्यये॥ 69 ॥

tadakṣaraṃ vividhamathāśrito vapu- rmahārṇave vyapagatacandrabhāskare | śanaiścaranprabhurapi haṃsasaṃjñito- 'sṛjajjagadvisṛjati kālaparyaye