Parva 3, Adhyāya 25

नारदादिभिः ब्राह्मणानां ब्रह्मणः च सत्कारं, ब्रह्मणा कश्यपाय यज्ञानुष्ठानस्यादेशं, देवदानवयुद्धं, विष्णुना मधोः पराजयं ते तु गोब्राह्मणा नागाश्चन्द्रादित्यपुरस्कृताः ।ब्राह्मणान् पूजयन्देवान् वसुभिर्ब्रह्मसम्भवैः॥ 1 ॥

nāradādibhiḥ brāhmaṇānāṃ brahmaṇaḥ ca satkāraṃ, brahmaṇā kaśyapāya yajñānuṣṭhānasyādeśaṃ, devadānavayuddhaṃ, viṣṇunā madhoḥ parājayaṃ te tu gobrāhmaṇā nāgāścandrādityapuraskṛtāḥ | brāhmaṇān pūjayandevān vasubhirbrahmasambhavaiḥ

नारदप्रमुखाश्चैव गन्धर्वा ऋषयो नृप ।कुर्वन्ति सततं यज्ञे क्रमप्राप्तं पितामहम्॥ 2 ॥

nāradapramukhāścaiva gandharvā ṛṣayo nṛpa | kurvanti satataṃ yajñe kramaprāptaṃ pitāmaham

वचोभिर्मधुराभाषैः पञ्चेन्द्रियनिवासिभिः ।सर्वभूतप्रियकरैः सर्वभूतहितैषिभिः॥ 3 ॥

vacobhirmadhurābhāṣaiḥ pañcendriyanivāsibhiḥ | sarvabhūtapriyakaraiḥ sarvabhūtahitaiṣibhiḥ

स्तूयमानश्च यज्ञान्ते पञ्चेन्द्रिमसमाहितैः ।प्रोवाच भगवान्ब्रह्मा दिष्ट्या दिष्ट्येति भारत॥ 4 ॥

stūyamānaśca yajñānte pañcendrimasamāhitaiḥ | provāca bhagavānbrahmā diṣṭyā diṣṭyeti bhārata

ततः कश्यपमाभाष्य प्रोवाच भगवान् प्रभुः ।भवानपि सुतैः सार्धं यक्ष्यते वसुधातले॥ 5 ॥

tataḥ kaśyapamābhāṣya provāca bhagavān prabhuḥ | bhavānapi sutaiḥ sārdhaṃ yakṣyate vasudhātale

क्रतुभिः परमप्राप्तैः सम्पूर्णवरदक्षिणैः ।यक्षाः सुराश्च ते सर्वे यथा प्रतिगुणैः प्रभो॥ 6 ॥

kratubhiḥ paramaprāptaiḥ sampūrṇavaradakṣiṇaiḥ | yakṣāḥ surāśca te sarve yathā pratiguṇaiḥ prabho

वयं यक्ष्यामहे पूर्वं पूर्वं यक्ष्यामहे वयम् ।एवमन्योन्यसंरम्भाद् विद्यन्ते बलदर्पिताः॥ 7 ॥

vayaṃ yakṣyāmahe pūrvaṃ pūrvaṃ yakṣyāmahe vayam | evamanyonyasaṃrambhād vidyante baladarpitāḥ

दैतेयाश्चाप्यदैतेयाः परस्परजयैषिणः ।युद्धायैव प्रतिष्ठन्ति प्रगृह्य विपुलौ भुजौ॥ 8 ॥

daiteyāścāpyadaiteyāḥ parasparajayaiṣiṇaḥ | yuddhāyaiva pratiṣṭhanti pragṛhya vipulau bhujau

निवार्यमाणा ऋषिभिस्तपसा दग्धकिल्बिषैः ।अन्यैश्च विविधैर्विप्रैर्वेदवेदाङ्गपारगैः॥ 9 ॥

nivāryamāṇā ṛṣibhistapasā dagdhakilbiṣaiḥ | anyaiśca vividhairviprairvedavedāṅgapāragaiḥ

निवार्यमाणा युध्यन्ते वृषभा इव गोकुले ।प्रयुद्धा युद्धसङ्क्रान्ताः सर्वे प्राणजयैषिणः॥ 10 ॥

nivāryamāṇā yudhyante vṛṣabhā iva gokule | prayuddhā yuddhasaṅkrāntāḥ sarve prāṇajayaiṣiṇaḥ

पश्यतां सर्वभूतानां मृत्योर्विषयमागताः ।ततः शब्देन महता परं कृत्वा महाबलाः॥ 11 ॥

paśyatāṃ sarvabhūtānāṃ mṛtyorviṣayamāgatāḥ | tataḥ śabdena mahatā paraṃ kṛtvā mahābalāḥ

रुन्धन्ति बाहुभिः क्रुद्धाः सपक्षा इव पक्षिणः ।चचाल वसुधा चैव पादाक्रान्ता च रोषिभिः॥ 12 ॥

rundhanti bāhubhiḥ kruddhāḥ sapakṣā iva pakṣiṇaḥ | cacāla vasudhā caiva pādākrāntā ca roṣibhiḥ

नौर्यथा पुरुषाक्रान्ता निषीदति महाजले ।पर्वताश्च विशार्यन्ते नर्दमाना गजा इव॥ 13 ॥

nauryathā puruṣākrāntā niṣīdati mahājale | parvatāśca viśāryante nardamānā gajā iva

चुक्षुभुश्च महानद्यस्ताडिता मातरिश्वना ।ततः समभवद् युद्धं मधोर्विष्णोश्च भारत॥ 14 ॥

cukṣubhuśca mahānadyastāḍitā mātariśvanā | tataḥ samabhavad yuddhaṃ madhorviṣṇośca bhārata

युगान्तकरणं घोरं सर्वप्राणिभयङ्करम् ।प्रममाथ मधोविर्ष्णुः समग्रं बलपौरुषम्॥ 15 ॥

yugāntakaraṇaṃ ghoraṃ sarvaprāṇibhayaṅkaram | pramamātha madhovirṣṇuḥ samagraṃ balapauruṣam

वह्नेरिव बलं दीप्तं शमयत्यम्बुना यथा ।तथा प्रशमितं तेन प्रभुणा ह्युपकारिणा॥ 16 ॥

vahneriva balaṃ dīptaṃ śamayatyambunā yathā | tathā praśamitaṃ tena prabhuṇā hyupakāriṇā