Parva 3, Adhyāya 90

भगवता शङ्करेण द्वारा श्रीकृष्णस्य स्तुतिः, श्रीकृष्णस्य कैलासात् बदरिकाश्रमे प्रत्यागमनं ततः स भगवान्रुद्रः सर्वान्विस्मापयन्निव ।स्तुत्या प्रचक्रमे स्तोतुं विष्णुं विश्वेश्वरं हरिम् ।अर्थ्याभिस्तु तदा वाग्भिर्मुनीनां शृण्वतां तथा॥ 1 ॥

bhagavatā śaṅkareṇa dvārā śrīkṛṣṇasya stutiḥ, śrīkṛṣṇasya kailāsāt badarikāśrame pratyāgamanaṃ tataḥ sa bhagavānrudraḥ sarvānvismāpayanniva | stutyā pracakrame stotuṃ viṣṇuṃ viśveśvaraṃ harim | arthyābhistu tadā vāgbhirmunīnāṃ śṛṇvatāṃ tathā

नमो भगवते तुभ्यं वासुदेवाय धीमते ।यस्य भासा जगत् सर्वं भासते नित्यमच्युत॥ 2 ॥

namo bhagavate tubhyaṃ vāsudevāya dhīmate | yasya bhāsā jagat sarvaṃ bhāsate nityamacyuta

नमो भगवते देव नित्यं सूर्यात्मने नमः ।यः शीतयति शीतांशुर्लोकान् सर्वानिमान् विभुः॥ 3 ॥

namo bhagavate deva nityaṃ sūryātmane namaḥ | yaḥ śītayati śītāṃśurlokān sarvānimān vibhuḥ

नमस्ते विष्णवे देव नित्यं सोमात्मने नमः ।यः प्रजाः प्रीणयत्येको विश्वात्मा भूतभावनः॥ 4 ॥

namaste viṣṇave deva nityaṃ somātmane namaḥ | yaḥ prajāḥ prīṇayatyeko viśvātmā bhūtabhāvanaḥ

नमः सर्वात्मने देव नमो वागात्मने हरे ।यो दधार करेणासौ कुशचीरादि यत् सदा॥ 5 ॥

namaḥ sarvātmane deva namo vāgātmane hare | yo dadhāra kareṇāsau kuśacīrādi yat sadā

दधार वेदान् सर्वांश्च तुभ्यं ब्रह्मात्मने नमः ।सर्वान् संहरते यस्तु संहारे विश्वदृक् सदा॥ 6 ॥

dadhāra vedān sarvāṃśca tubhyaṃ brahmātmane namaḥ | sarvān saṃharate yastu saṃhāre viśvadṛk sadā

क्रोधात्मासि विरूपोऽसि तुभ्यं रुद्रात्मने नमः ।सृष्टौ स्रष्टा समस्तानां प्राणिनां प्राणदायिने॥ 7 ॥

krodhātmāsi virūpo'si tubhyaṃ rudrātmane namaḥ | sṛṣṭau sraṣṭā samastānāṃ prāṇināṃ prāṇadāyine

अजाय विष्णवे तुभ्यं स्रष्ट्रे विश्वसृजे नमः ।आदौ प्रकृतिमूलाय भूतानां प्रभवाय च॥ 8 ॥

ajāya viṣṇave tubhyaṃ sraṣṭre viśvasṛje namaḥ | ādau prakṛtimūlāya bhūtānāṃ prabhavāya ca

नमस्ते देवदेवेश प्रधानाय नमो नमः ।पृथिव्यां गन्धरूपेण संस्थितः प्राणिनां हरे॥ 9 ॥

namaste devadeveśa pradhānāya namo namaḥ | pṛthivyāṃ gandharūpeṇa saṃsthitaḥ prāṇināṃ hare

दृढाय दृढरूपाय तुभ्यं गन्धात्मने नमः ।अपां रसाय सर्वत्र प्राणिनां सुखहेतवे॥ 10 ॥

dṛḍhāya dṛḍharūpāya tubhyaṃ gandhātmane namaḥ | apāṃ rasāya sarvatra prāṇināṃ sukhahetave

नमस्ते विश्वरूपाय रसाय च नमो नमः ।तेजसा भास्करो यस्तु घृणिर्जन्तुहितः सदा॥ 11 ॥

namaste viśvarūpāya rasāya ca namo namaḥ | tejasā bhāskaro yastu ghṛṇirjantuhitaḥ sadā

तस्मै देव जगन्नाथ नमो भास्कररूपिणे ।वायोः स्पर्शगुणो यत्र शीतोष्णसुखदुःखदः॥ 12 ॥

tasmai deva jagannātha namo bhāskararūpiṇe | vāyoḥ sparśaguṇo yatra śītoṣṇasukhaduḥkhadaḥ

नमस्ते वायुरूपाय नमः स्पर्शात्मने हरे ।आकाशेऽवस्थितः शब्दः सर्वश्रोत्रनिवेशनः॥ 13 ॥

namaste vāyurūpāya namaḥ sparśātmane hare | ākāśe'vasthitaḥ śabdaḥ sarvaśrotraniveśanaḥ

यो दधार जगत् सर्वं मायामानुषदेहवान्॥ 14 ॥

yo dadhāra jagat sarvaṃ māyāmānuṣadehavān

नमस्तुभ्यं जगन्नाथ मायिनेऽमायदायिने ।नम आद्याय बीजाय निर्गुणाय गुणात्मने॥ 15 ॥

namastubhyaṃ jagannātha māyine'māyadāyine | nama ādyāya bījāya nirguṇāya guṇātmane

अचिन्त्याय सुचिन्त्याय तस्मै चिन्त्यात्मने नमः ।हराय हरिरूपाय ब्रह्मणे ब्रह्मदायिने॥ 16 ॥

acintyāya sucintyāya tasmai cintyātmane namaḥ | harāya harirūpāya brahmaṇe brahmadāyine

नमो ब्रह्मविदे तुभ्यं ब्रह्मब्रह्मात्मने नमः ।नमः सहस्रशिरसे सहस्रकिरणाय च॥ 17 ॥

namo brahmavide tubhyaṃ brahmabrahmātmane namaḥ | namaḥ sahasraśirase sahasrakiraṇāya ca

नमः सहस्रवक्त्राय सहस्रनयनाय च ।विश्वाय विश्वरूपाय विश्वकर्त्रे नमो नमः॥ 18 ॥

namaḥ sahasravaktrāya sahasranayanāya ca | viśvāya viśvarūpāya viśvakartre namo namaḥ

विश्ववक्त्रे नमो नित्यं भूतावास नमो नमः ।इन्द्रियायेन्द्ररूपाय विषयाय सदा हरे॥ 19 ॥

viśvavaktre namo nityaṃ bhūtāvāsa namo namaḥ | indriyāyendrarūpāya viṣayāya sadā hare

नमोऽश्वशिरसे तुभ्यं वेदाभरणरूपिणे ।अग्नयेऽग्निपते तुभ्यं ज्योतिषां पतये नमः॥ 20 ॥

namo'śvaśirase tubhyaṃ vedābharaṇarūpiṇe | agnaye'gnipate tubhyaṃ jyotiṣāṃ pataye namaḥ

सूर्याय सूर्यपुत्राय तेजसां पतये नमः ।नमः सोमाय सौम्याय नमः शीतात्मने हरे॥ 21 ॥

sūryāya sūryaputrāya tejasāṃ pataye namaḥ | namaḥ somāya saumyāya namaḥ śītātmane hare

नमो वषट्कृते तुभ्यं स्वाहास्वधास्वरूपिणे ।नमो यज्ञाय इज्याय हविषे हव्यसंस्कृते ।नमः स्रुवाय पात्राय यज्ञाङ्गाय पराय च॥ 22 ॥

namo vaṣaṭkṛte tubhyaṃ svāhāsvadhāsvarūpiṇe | namo yajñāya ijyāya haviṣe havyasaṃskṛte | namaḥ sruvāya pātrāya yajñāṅgāya parāya ca

नमः प्रणवदेहाय क्षरायाप्यक्षराय च ।वेदाय वेदरूपाय शस्त्रिणे शस्त्ररूपिणे॥ 23 ॥

namaḥ praṇavadehāya kṣarāyāpyakṣarāya ca | vedāya vedarūpāya śastriṇe śastrarūpiṇe

गदिने खड्गिने तुभ्यं शङ्खिने चक्रिणे नमः ।शूलिने चर्मिणे नित्य वरदाय नमो नमः॥ 24 ॥

gadine khaḍgine tubhyaṃ śaṅkhine cakriṇe namaḥ | śūline carmiṇe nitya varadāya namo namaḥ

बुद्धिप्रियाय बुद्धाय प्रबुद्धाय सुखाय च ।हरये विष्णवे तुभ्यं नमः सर्वात्मने गुरो॥ 25 ॥

buddhipriyāya buddhāya prabuddhāya sukhāya ca | haraye viṣṇave tubhyaṃ namaḥ sarvātmane guro

नमस्ते सर्वलोकेश सर्वकर्त्रे नमो नमः ।नभः स्वभावशुद्धाय नमस्ते यज्ञसूकर॥ 26 ॥

namaste sarvalokeśa sarvakartre namo namaḥ | nabhaḥ svabhāvaśuddhāya namaste yajñasūkara

नमो विष्णो नमो विष्णो नमो विष्णो नमो हरे ।नमस्ते वासुदेवाय वासुदेवाय धीमते॥ 27 ॥

namo viṣṇo namo viṣṇo namo viṣṇo namo hare | namaste vāsudevāya vāsudevāya dhīmate

नमः कृष्णाय कृष्णाय सर्वावास नमो नमः ।नमो भूयो नमस्तेऽस्तु पाहि लोकान् जनार्दन॥ 28 ॥

namaḥ kṛṣṇāya kṛṣṇāya sarvāvāsa namo namaḥ | namo bhūyo namaste'stu pāhi lokān janārdana

इति स्तुत्वा जगन्नाथमुवाच मुनिसत्तमान् ।इदं स्तोत्रमधीयाना नित्यं व्रजत केशवम्॥ 29 ॥

iti stutvā jagannāthamuvāca munisattamān | idaṃ stotramadhīyānā nityaṃ vrajata keśavam

शरण्यं सर्वभूतानां तत्र श्रेयो विधास्यति ।ये चेमं धारयिष्यन्ति स्तवं पापविमोचनम्॥ 30 ॥

śaraṇyaṃ sarvabhūtānāṃ tatra śreyo vidhāsyati | ye cemaṃ dhārayiṣyanti stavaṃ pāpavimocanam

तेषां प्रीतः प्रसन्नात्मा पठतां शृण्वतां हरिः ।श्रेयो दास्यति धर्मात्मा नात्र कार्या विचारणा॥ 31 ॥

teṣāṃ prītaḥ prasannātmā paṭhatāṃ śṛṇvatāṃ hariḥ | śreyo dāsyati dharmātmā nātra kāryā vicāraṇā

अवश्यं मनसा ध्यात केशवं भक्तवत्सलम् ।श्रेयः प्राप्तुं यदीच्छन्ति भवन्तः शंसितव्रताः॥ 32 ॥

avaśyaṃ manasā dhyāta keśavaṃ bhaktavatsalam | śreyaḥ prāptuṃ yadīcchanti bhavantaḥ śaṃsitavratāḥ

इत्युक्त्वा भगवान् रुद्रस्तत्रैवान्तरधीयत ।सगणः शङ्करः साक्षादुमया भूतभावनः॥ 33 ॥

ityuktvā bhagavān rudrastatraivāntaradhīyata | sagaṇaḥ śaṅkaraḥ sākṣādumayā bhūtabhāvanaḥ

नेमुस्तं मुनयः सर्वे परां निर्वृतिमाययुः ।तमेव परमं तत्त्वं मत्वा नारायणं हरिम् ।विस्मयं परमं गत्वा मेनिरे स्वकृतार्थताम्॥ 34 ॥

nemustaṃ munayaḥ sarve parāṃ nirvṛtimāyayuḥ | tameva paramaṃ tattvaṃ matvā nārāyaṇaṃ harim | vismayaṃ paramaṃ gatvā menire svakṛtārthatām

लोकपालास्तदा विष्णुं नमस्कृत्य हरिं मुदा ।जग्मुः स्वान्यथ वेश्मानि गणैः सर्वैर्नृपोत्तम॥ 35 ॥

lokapālāstadā viṣṇuṃ namaskṛtya hariṃ mudā | jagmuḥ svānyatha veśmāni gaṇaiḥ sarvairnṛpottama

आरुह्य भगवान् विष्णुर्गरुडं पक्षिपुङ्गवम् ।शङ्खी चक्री गदी खड्गी शार्ङ्गी तूणी तनुत्रवान्॥ 36 ॥

āruhya bhagavān viṣṇurgaruḍaṃ pakṣipuṅgavam | śaṅkhī cakrī gadī khaḍgī śārṅgī tūṇī tanutravān

यथागतं जगन्नाथो ययौ बदरिकामनु ।सायाह्ने पुण्डरीकाक्षो नित्यं मुनिनिषेविताम्॥ 37 ॥

yathāgataṃ jagannātho yayau badarikāmanu | sāyāhne puṇḍarīkākṣo nityaṃ muniniṣevitām

तत्र गत्वा यथायोगं विनम्य हरिरीश्वरः ।अर्चितो मुनिभिः सर्वैर्निषसाद सुखासने॥ 38 ॥

tatra gatvā yathāyogaṃ vinamya harirīśvaraḥ | arcito munibhiḥ sarvairniṣasāda sukhāsane