Parva 2, Adhyāya 3

आर्यायाः स्तुतिः आर्यास्तवं प्रवक्ष्यामि यथोक्तमृषिभिः पुरा ।नारायणीं नमस्यामि देवीं त्रिभुवनेश्वरीम्॥ 1 ॥

āryāyāḥ stutiḥ āryāstavaṃ pravakṣyāmi yathoktamṛṣibhiḥ purā | nārāyaṇīṃ namasyāmi devīṃ tribhuvaneśvarīm

त्वं हि सिद्धिर्धृतिः कीर्तिः श्रीर्विद्या सन्नतिर्मतिः ।सन्ध्या रात्रिः प्रभा निद्रा कालरात्रिस्तथैव च॥ 2 ॥

tvaṃ hi siddhirdhṛtiḥ kīrtiḥ śrīrvidyā sannatirmatiḥ | sandhyā rātriḥ prabhā nidrā kālarātristathaiva ca

आर्या कात्यायनी देवी कौशिकी ब्रह्मचारिणी ।जननी सिद्धसेनस्य उग्रचारी महाबला॥ 3 ॥

āryā kātyāyanī devī kauśikī brahmacāriṇī | jananī siddhasenasya ugracārī mahābalā

जया च विजया चैव पुष्टिस्तुष्टिः क्षमा दया ।ज्येष्ठा यमस्य भगिनी नीलकौशेयवासिनी॥ 4 ॥

jayā ca vijayā caiva puṣṭistuṣṭiḥ kṣamā dayā | jyeṣṭhā yamasya bhaginī nīlakauśeyavāsinī

बहुरूपा विरूपा च अनेकविधिचारिणी ।विरूपाक्षी विशालाक्षी भक्तानां परिरक्षिणी॥ 5 ॥

bahurūpā virūpā ca anekavidhicāriṇī | virūpākṣī viśālākṣī bhaktānāṃ parirakṣiṇī

पर्वताग्रेषु घोरेषु नदीषु च गुहासु च ।वासस्ते च महादेवि वनेषूपवनेषु च॥ 6 ॥

parvatāgreṣu ghoreṣu nadīṣu ca guhāsu ca | vāsaste ca mahādevi vaneṣūpavaneṣu ca

शबरैर्बर्बरैश्चैव पुलिन्दैश्च सुपूजिता ।मयूरपिच्छध्वजिनी लोकान् क्रमसि सर्वशः॥ 7 ॥

śabarairbarbaraiścaiva pulindaiśca supūjitā | mayūrapicchadhvajinī lokān kramasi sarvaśaḥ

कुकुटैश्छागलैर्मेषैः सिंहैर्व्याघ्रैः समाकुला ।घण्टानिनादबहुला विन्ध्यवासिन्यभिश्रुता॥ 8 ॥

kukuṭaiśchāgalairmeṣaiḥ siṃhairvyāghraiḥ samākulā | ghaṇṭāninādabahulā vindhyavāsinyabhiśrutā

त्रिशूलपट्टिशधरा सूर्यचन्द्रपताकिनी ।नवमी कृष्णपक्षस्य शुक्लस्यैकादशी तथा॥ 9 ॥

triśūlapaṭṭiśadharā sūryacandrapatākinī | navamī kṛṣṇapakṣasya śuklasyaikādaśī tathā

भगिनी बलदेवस्य रजनी कलहप्रिया ।आवासः सर्वभूतानां निष्ठा च परमा गतिः॥ 10 ॥

bhaginī baladevasya rajanī kalahapriyā | āvāsaḥ sarvabhūtānāṃ niṣṭhā ca paramā gatiḥ

नन्दगोपसुता चैव देवानां विजयावहा ।चीरवासाः सुवासाश्च रौद्री सन्ध्याचरी निशा॥ 11 ॥

nandagopasutā caiva devānāṃ vijayāvahā | cīravāsāḥ suvāsāśca raudrī sandhyācarī niśā

प्रकीर्णकेशी मृत्युश्च सुरामांसबलिप्रिया ।लक्ष्मीरलक्ष्मीरूपेण दानवानां वधाय च॥ 12 ॥

prakīrṇakeśī mṛtyuśca surāmāṃsabalipriyā | lakṣmīralakṣmīrūpeṇa dānavānāṃ vadhāya ca

सावित्री चापि देवानां माता भूतगणस्य च ।कन्यानां ब्रह्मचर्यं त्वं सौभाग्यं प्रमदासु च॥ 13 ॥

sāvitrī cāpi devānāṃ mātā bhūtagaṇasya ca | kanyānāṃ brahmacaryaṃ tvaṃ saubhāgyaṃ pramadāsu ca

अन्तर्वेदी च यज्ञानामृत्विजां चैव दक्षिणा ।कर्षकाणां च सीतेति भूतानां धरणीति च॥ 14 ॥

antarvedī ca yajñānāmṛtvijāṃ caiva dakṣiṇā | karṣakāṇāṃ ca sīteti bhūtānāṃ dharaṇīti ca

सिद्धिः सांयात्रिकाणां तु वेला त्वं सागरस्य च ॥।यक्षाणां प्रथमा यक्षी नागानां सुरसेति च॥ 15 ॥

siddhiḥ sāṃyātrikāṇāṃ tu velā tvaṃ sāgarasya ca ||| yakṣāṇāṃ prathamā yakṣī nāgānāṃ suraseti ca

ब्रह्मवादिन्यथो दीक्षा शोभा च परमा तथा ।ज्योतिषां त्वं प्रभा देवि नक्षत्राणां च रोहिणी॥ 16 ॥

brahmavādinyatho dīkṣā śobhā ca paramā tathā | jyotiṣāṃ tvaṃ prabhā devi nakṣatrāṇāṃ ca rohiṇī

राजद्वारेषु तीर्थेषु नदीनां सङ्गमेषु च ।पूर्णा च पूर्णिमा चन्द्रे कृत्तिवासा इति स्मृता॥ 17 ॥

rājadvāreṣu tīrtheṣu nadīnāṃ saṅgameṣu ca | pūrṇā ca pūrṇimā candre kṛttivāsā iti smṛtā

सरस्वती च वाल्मीके स्मृतिर्द्वैपायने तथा ।ऋषीणां धर्मबुद्धिस्तु देवानां मानसी तथा॥ 18 ॥

sarasvatī ca vālmīke smṛtirdvaipāyane tathā | ṛṣīṇāṃ dharmabuddhistu devānāṃ mānasī tathā

सुरा देवी तु भूतेषु स्तूयसे त्वं स्वकर्मभिः ।इन्द्रस्य चारुदृष्टिस्त्वं सहस्रनयनेति च॥ 19 ॥

surā devī tu bhūteṣu stūyase tvaṃ svakarmabhiḥ | indrasya cārudṛṣṭistvaṃ sahasranayaneti ca

तापसानां च देवी त्वमरणी चाग्निहोत्रिणाम् ।क्षुधा च सर्वभूतानां तृप्तिस्त्वं दैवतेषु च॥ 20 ॥

tāpasānāṃ ca devī tvamaraṇī cāgnihotriṇām | kṣudhā ca sarvabhūtānāṃ tṛptistvaṃ daivateṣu ca

स्वाहा तृप्तिर्धृतिर्मेधा वसूनां त्वं वसूमती ।आशा त्वं मानुषाणां च पुष्टिश्च कृतकर्मणाम्॥ 21 ॥

svāhā tṛptirdhṛtirmedhā vasūnāṃ tvaṃ vasūmatī | āśā tvaṃ mānuṣāṇāṃ ca puṣṭiśca kṛtakarmaṇām

दिशश्च विदिशश्चैव तथा ह्यग्निशिखा प्रभा ।शकुनी पूतना त्वं च रेवती च सुदारुणा॥ 22 ॥

diśaśca vidiśaścaiva tathā hyagniśikhā prabhā | śakunī pūtanā tvaṃ ca revatī ca sudāruṇā

निद्रापि सर्वभूतानां मोहिनी क्षत्रिया तथा ।विद्यानां ब्रह्मविद्या त्वमोङ्कारोऽथ वषट् तथा॥ 23 ॥

nidrāpi sarvabhūtānāṃ mohinī kṣatriyā tathā | vidyānāṃ brahmavidyā tvamoṅkāro'tha vaṣaṭ tathā

नारीणां पार्वतीं च त्वां पौराणीमृषयो विदुः ।अरुन्धती च साध्वीनां प्रजापतिवचो यथा॥ 24 ॥

nārīṇāṃ pārvatīṃ ca tvāṃ paurāṇīmṛṣayo viduḥ | arundhatī ca sādhvīnāṃ prajāpativaco yathā

पर्यायनामभिर्दिव्यैरिन्द्राणी चेति विश्रुता ।त्वया व्याप्तमिदं सर्वं जगत् स्थावरजङ्गमम्॥ 25 ॥

paryāyanāmabhirdivyairindrāṇī ceti viśrutā | tvayā vyāptamidaṃ sarvaṃ jagat sthāvarajaṅgamam

सङ्ग्रामेषु च सर्वेषु अग्निप्रज्वलितेषु च ।नदीतीरेषु चौरेषु कान्तारेषु भयेषु च॥ 26 ॥

saṅgrāmeṣu ca sarveṣu agniprajvaliteṣu ca | nadītīreṣu caureṣu kāntāreṣu bhayeṣu ca

प्रवासे राजबन्धे च शत्रूणां च प्रमर्दने ।प्रणात्ययेषु सर्वेषु त्वं हि रक्षा न संशयः॥ 27 ॥

pravāse rājabandhe ca śatrūṇāṃ ca pramardane | praṇātyayeṣu sarveṣu tvaṃ hi rakṣā na saṃśayaḥ

त्वयि मे हदयं देवि त्वयि चित्तं मनस्त्वयि ।रक्ष मां सर्वपापेभ्यः प्रसादं कर्तुमर्हसि॥ 28 ॥

tvayi me hadayaṃ devi tvayi cittaṃ manastvayi | rakṣa māṃ sarvapāpebhyaḥ prasādaṃ kartumarhasi

इमं यः सुस्तवं दिव्यमिति व्यासप्रकल्पितम् ।यः पठेत् प्रातरुत्थाय शुचिः प्रयतमानसः॥ 29 ॥

imaṃ yaḥ sustavaṃ divyamiti vyāsaprakalpitam | yaḥ paṭhet prātarutthāya śuciḥ prayatamānasaḥ

त्रिभिर्मासैः काङ्क्षितं च फलं वै सम्प्रयच्छसि ।षड्भिर्मासैर्वरिष्ठं तु वरमेकं प्रयच्छसि॥ 30 ॥

tribhirmāsaiḥ kāṅkṣitaṃ ca phalaṃ vai samprayacchasi | ṣaḍbhirmāsairvariṣṭhaṃ tu varamekaṃ prayacchasi

अर्चिता तु त्रिभिर्मासैर्दिव्यं चक्षुः प्रयच्छसि ।संवत्सरेण सिद्धिं तु यथाकामं प्रयच्छसि॥ 31 ॥

arcitā tu tribhirmāsairdivyaṃ cakṣuḥ prayacchasi | saṃvatsareṇa siddhiṃ tu yathākāmaṃ prayacchasi

सत्यं ब्रह्म च दिव्यं च द्वैपायनवचो यथा ।नृणां बन्धं वधं घोरं पुत्रनाशं धनक्षयम्॥ 32 ॥

satyaṃ brahma ca divyaṃ ca dvaipāyanavaco yathā | nṛṇāṃ bandhaṃ vadhaṃ ghoraṃ putranāśaṃ dhanakṣayam

व्याधिमृत्युभयं चैव पूजिता शमयिष्यसि ।भविष्यसि महाभागे वरदा कामरूपिणी॥ 33 ॥

vyādhimṛtyubhayaṃ caiva pūjitā śamayiṣyasi | bhaviṣyasi mahābhāge varadā kāmarūpiṇī

मोहयित्वा च तं कंसमेका त्वं भोक्ष्यसे जगत् ।अहमप्यात्मनो वृत्तिं विधास्ये गोषु गोपवत्॥ 34 ॥

mohayitvā ca taṃ kaṃsamekā tvaṃ bhokṣyase jagat | ahamapyātmano vṛttiṃ vidhāsye goṣu gopavat

समृद्ध्यर्थमहं चैव करिष्ये कंसगोपताम् ।एवं तां स समादिश्य गतोऽन्तर्धानमीश्वरः॥ 35 ॥

samṛddhyarthamahaṃ caiva kariṣye kaṃsagopatām | evaṃ tāṃ sa samādiśya gato'ntardhānamīśvaraḥ

सा चापि तं नमस्कृत्य तथास्त्विति च निश्चिता॥ 36 ॥

sā cāpi taṃ namaskṛtya tathāstviti ca niścitā

यश्चैतत् पठते स्तोत्रं शृणुयाद् वाप्यभीक्ष्णशः ।सर्वार्थसिद्धिं लभते नरो नास्त्यत्र संशयः॥ 37 ॥

yaścaitat paṭhate stotraṃ śṛṇuyād vāpyabhīkṣṇaśaḥ | sarvārthasiddhiṃ labhate naro nāstyatra saṃśayaḥ