Skandha 7, Adhyāya 9

एवं सुरादयः सर्वे ब्रह्मरुद्रपुरःसराः ।नोपैतुमशकन् मन्युसंरम्भं सुदुरासदम्॥ 1 ॥

evaṃ surādayaḥ sarve brahmarudrapuraḥsarāḥ | nopaitumaśakan manyusaṃrambhaṃ sudurāsadam

साक्षाच्छ्रीः प्रेषिता देवैर्दृष्ट्वा तन्महदद्भुतम् ।अदृष्टाश्रुतपूर्वत्वात्सा नोपेयाय शङ्किता॥ 2 ॥

sākṣācchrīḥ preṣitā devairdṛṣṭvā tanmahadadbhutam | adṛṣṭāśrutapūrvatvātsā nopeyāya śaṅkitā

प्रह्लादं प्रेषयामास ब्रह्मावस्थितमन्तिके ।तात प्रशमयोपेहि स्वपित्रे कुपितं प्रभुम्॥ 3 ॥

prahlādaṃ preṣayāmāsa brahmāvasthitamantike | tāta praśamayopehi svapitre kupitaṃ prabhum

तथेति शनकै राजन् महाभागवतोऽर्भकः ।उपेत्य भुवि कायेन ननाम विधृताञ्जलिः॥ 4 ॥

tatheti śanakai rājan mahābhāgavato'rbhakaḥ | upetya bhuvi kāyena nanāma vidhṛtāñjaliḥ

स्वपादमूले पतितं तमर्भकं विलोक्य देवः कृपया परिप्लुतः ।उत्थाप्य तच्छीर्ष्ण्यदधात्कराम्बुजं कालाहिवित्रस्तधियां कृताभयम्॥ 5 ॥

svapādamūle patitaṃ tamarbhakaṃ vilokya devaḥ kṛpayā pariplutaḥ | utthāpya tacchīrṣṇyadadhātkarāmbujaṃ kālāhivitrastadhiyāṃ kṛtābhayam

स तत्करस्पर्शधुताखिलाशुभः सपद्यभिव्यक्तपरात्मदर्शनः ।तत्पादपद्मं हृदि निर्वृतो दधौ हृष्यत्तनुः क्लिन्नहृदश्रुलोचनः॥ 6 ॥

sa tatkarasparśadhutākhilāśubhaḥ sapadyabhivyaktaparātmadarśanaḥ | tatpādapadmaṃ hṛdi nirvṛto dadhau hṛṣyattanuḥ klinnahṛdaśrulocanaḥ

अस्तौषीद्धरिमेकाग्रमनसा सुसमाहितः ।प्रेमगद्गदया वाचा तन्न्यस्तहृदयेक्षणः॥ 7 ॥

astauṣīddharimekāgramanasā susamāhitaḥ | premagadgadayā vācā tannyastahṛdayekṣaṇaḥ

ब्रह्मादयः सुरगणा मुनयोऽथ सिद्धाः सत्त्वैकतानमतयो वचसां प्रवाहैः ।नाराधितुं पुरुगुणैरधुनापि पिप्रुः किं तोष्टुमर्हति स मे हरिरुग्रजातेः॥ 8 ॥

brahmādayaḥ suragaṇā munayo'tha siddhāḥ sattvaikatānamatayo vacasāṃ pravāhaiḥ | nārādhituṃ puruguṇairadhunāpi pipruḥ kiṃ toṣṭumarhati sa me harirugrajāteḥ

मन्ये धनाभिजनरूपतपःश्रुतौजः तेजःप्रभावबलपौरुषबुद्धियोगाः ।नाराधनाय हि भवन्ति परस्य पुंसो भक्त्या तुतोष भगवान् गजयूथपाय॥ 9 ॥

manye dhanābhijanarūpatapaḥśrutaujaḥ tejaḥprabhāvabalapauruṣabuddhiyogāḥ | nārādhanāya hi bhavanti parasya puṃso bhaktyā tutoṣa bhagavān gajayūthapāya

विप्राद्द्विषड्गुणयुतादरविन्दनाभ- पादारविन्दविमुखाच्छ्वपचं वरिष्ठम् ।मन्ये तदर्पितमनोवचनेहितार्थ- प्राणं पुनाति स कुलं न तु भूरिमानः॥ 10 ॥

viprāddviṣaḍguṇayutādaravindanābha- pādāravindavimukhācchvapacaṃ variṣṭham | manye tadarpitamanovacanehitārtha- prāṇaṃ punāti sa kulaṃ na tu bhūrimānaḥ

नैवात्मनः प्रभुरयं निजलाभपूर्णो मानं जनादविदुषः करुणो वृणीते ।यद्यज्जनो भगवते विदधीत मानं तच्चात्मने प्रतिमुखस्य यथा मुखश्रीः॥ 11 ॥

naivātmanaḥ prabhurayaṃ nijalābhapūrṇo mānaṃ janādaviduṣaḥ karuṇo vṛṇīte | yadyajjano bhagavate vidadhīta mānaṃ taccātmane pratimukhasya yathā mukhaśrīḥ

तस्मादहं विगतविक्लव ईश्वरस्य सर्वात्मना महि गृणामि यथा मनीषम् ।नीचोऽजया गुणविसर्गमनुप्रविष्टः पूयेत येन हि पुमाननुवर्णितेन॥ 12 ॥

tasmādahaṃ vigataviklava īśvarasya sarvātmanā mahi gṛṇāmi yathā manīṣam | nīco'jayā guṇavisargamanupraviṣṭaḥ pūyeta yena hi pumānanuvarṇitena

सर्वे ह्यमी विधिकरास्तव सत्त्वधाम्नो ब्रह्मादयो वयमिवेश न चोद्विजन्तः ।क्षेमाय भूतय उतात्मसुखाय चास्य विक्रीडितं भगवतो रुचिरावतारैः॥ 13 ॥

sarve hyamī vidhikarāstava sattvadhāmno brahmādayo vayamiveśa na codvijantaḥ | kṣemāya bhūtaya utātmasukhāya cāsya vikrīḍitaṃ bhagavato rucirāvatāraiḥ

तद्यच्छ मन्युमसुरश्च हतस्त्वयाद्य मोदेत साधुरपि वृश्चिकसर्पहत्या ।लोकाश्च निर्वृतिमिताः प्रतियन्ति सर्वे रूपं नृसिंह विभयाय जनाः स्मरन्ति॥ 14 ॥

tadyaccha manyumasuraśca hatastvayādya modeta sādhurapi vṛścikasarpahatyā | lokāśca nirvṛtimitāḥ pratiyanti sarve rūpaṃ nṛsiṃha vibhayāya janāḥ smaranti

नाहं बिभेम्यजित तेऽतिभयानकास्य- जिह्वार्कनेत्रभ्रुकुटीरभसोग्रदंष्ट्रात् ।आन्त्रस्रजःक्षतजकेसरशङ्कुकर्णा- न्निर्ह्रादभीतदिगिभादरिभिन्नखाग्रात्॥ 15 ॥

nāhaṃ bibhemyajita te'tibhayānakāsya- jihvārkanetrabhrukuṭīrabhasogradaṃṣṭrāt | āntrasrajaḥkṣatajakesaraśaṅkukarṇā- nnirhrādabhītadigibhādaribhinnakhāgrāt

त्रस्तोऽस्म्यहं कृपणवत्सल दुःसहोग्र- संसारचक्रकदनाद्ग्रसतां प्रणीतः ।बद्धः स्वकर्मभिरुशत्तम तेऽङ्घ्रिमूलं प्रीतोपवर्गशरणं ह्वयसे कदा नु॥ 16 ॥

trasto'smyahaṃ kṛpaṇavatsala duḥsahogra- saṃsāracakrakadanādgrasatāṃ praṇītaḥ | baddhaḥ svakarmabhiruśattama te'ṅghrimūlaṃ prītopavargaśaraṇaṃ hvayase kadā nu

यस्मात्प्रियाप्रियवियोगसयोगजन्म- शोकाग्निना सकलयोनिषु दह्यमानः ।दुःखौषधं तदपि दुःखमतद्धियाहं भूमन् भ्रमामि वद मे तव दास्ययोगम्॥ 17 ॥

yasmātpriyāpriyaviyogasayogajanma- śokāgninā sakalayoniṣu dahyamānaḥ | duḥkhauṣadhaṃ tadapi duḥkhamataddhiyāhaṃ bhūman bhramāmi vada me tava dāsyayogam

सोऽहं प्रियस्य सुहृदः परदेवताया लीलाकथास्तव नृसिंह विरिञ्चगीताः ।अञ्जस्तितर्म्यनुगृणन् गुणविप्रमुक्तो दुर्गाणि ते पदयुगालयहंससङ्गः॥ 18 ॥

so'haṃ priyasya suhṛdaḥ paradevatāyā līlākathāstava nṛsiṃha viriñcagītāḥ | añjastitarmyanugṛṇan guṇavipramukto durgāṇi te padayugālayahaṃsasaṅgaḥ

बालस्य नेह शरणं पितरौ नृसिंह नार्तस्य चागदमुदन्वति मज्जतो नौः ।तप्तस्य तत्प्रतिविधिर्य इहाञ्जसेष्ट- स्तावद्विभो तनुभृतां त्वदुपेक्षितानाम्॥ 19 ॥

bālasya neha śaraṇaṃ pitarau nṛsiṃha nārtasya cāgadamudanvati majjato nauḥ | taptasya tatpratividhirya ihāñjaseṣṭa- stāvadvibho tanubhṛtāṃ tvadupekṣitānām

यस्मिन् यतो यर्हि येन च यस्य यस्मा- द्यस्मै यथा यदुत यस्त्वपरः परो वा ।भावः करोति विकरोति पृथक्स्वभावः सञ्चोदितस्तदखिलं भवतः स्वरूपम्॥ 20 ॥

yasmin yato yarhi yena ca yasya yasmā- dyasmai yathā yaduta yastvaparaḥ paro vā | bhāvaḥ karoti vikaroti pṛthaksvabhāvaḥ sañcoditastadakhilaṃ bhavataḥ svarūpam

माया मनः सृजति कर्ममयं बलीयः कालेन चोदितगुणानुमतेन पुंसः ।छन्दोमयं यदजयार्पितषोडशारं संसारचक्रमज कोऽतितरेत्त्वदन्यः॥ 21 ॥

māyā manaḥ sṛjati karmamayaṃ balīyaḥ kālena coditaguṇānumatena puṃsaḥ | chandomayaṃ yadajayārpitaṣoḍaśāraṃ saṃsāracakramaja ko'titarettvadanyaḥ

स त्वं हि नित्यविजितात्मगुणः स्वधाम्ना कालो वशीकृतविसृज्यविसर्गशक्तिः ।चक्रे विसृष्टमजयेश्वर षोडशारे निष्पीड्यमानमुपकर्ष विभो प्रपन्नम्॥ 22 ॥

sa tvaṃ hi nityavijitātmaguṇaḥ svadhāmnā kālo vaśīkṛtavisṛjyavisargaśaktiḥ | cakre visṛṣṭamajayeśvara ṣoḍaśāre niṣpīḍyamānamupakarṣa vibho prapannam

दृष्टा मया दिवि विभोऽखिलधिष्ण्यपाना- मायुः श्रियो विभव इच्छति यान् जनोऽयम् ।येऽस्मत्पितुः कुपितहासविजृम्भितभ्रू- विस्फूर्जितेन लुलिताः स तु ते निरस्तः॥ 23 ॥

dṛṣṭā mayā divi vibho'khiladhiṣṇyapānā- māyuḥ śriyo vibhava icchati yān jano'yam | ye'smatpituḥ kupitahāsavijṛmbhitabhrū- visphūrjitena lulitāḥ sa tu te nirastaḥ

तस्मादमूस्तनुभृतामहमाशिषो ज्ञ आयुः श्रियं विभवमैन्द्रियमाविरिञ्च्यात् ।नेच्छामि ते विलुलितानुरुविक्रमेण कालात्मनोपनय मां निजभृत्यपार्श्वम्॥ 24 ॥

tasmādamūstanubhṛtāmahamāśiṣo jña āyuḥ śriyaṃ vibhavamaindriyamāviriñcyāt | necchāmi te vilulitānuruvikrameṇa kālātmanopanaya māṃ nijabhṛtyapārśvam

कुत्राशिषः श्रुतिसुखा मृगतृष्णिरूपाः क्वेदं कलेवरमशेषरुजां विरोहः ।निर्विद्यते न तु जनो यदपीति विद्वान् कामानलं मधुलवैः शमयन् दुरापैः॥ 25 ॥

kutrāśiṣaḥ śrutisukhā mṛgatṛṣṇirūpāḥ kvedaṃ kalevaramaśeṣarujāṃ virohaḥ | nirvidyate na tu jano yadapīti vidvān kāmānalaṃ madhulavaiḥ śamayan durāpaiḥ

क्वाहं रजःप्रभव ईश तमोऽधिकेऽस्मिन् जातः सुरेतरकुले क्व तवानुकम्पा ।न ब्रह्मणो न तु भवस्य न वै रमाया यन्मेऽर्पितः शिरसि पद्मकरः प्रसादः॥ 26 ॥

kvāhaṃ rajaḥprabhava īśa tamo'dhike'smin jātaḥ suretarakule kva tavānukampā | na brahmaṇo na tu bhavasya na vai ramāyā yanme'rpitaḥ śirasi padmakaraḥ prasādaḥ

नैषा परावरमतिर्भवतो ननु स्या- ज्जन्तोर्यथाऽऽत्मसुहृदो जगतस्तथापि ।संसेवया सुरतरोरिव ते प्रसादः सेवानुरूपमुदयो न परावरत्वम्॥ 27 ॥

naiṣā parāvaramatirbhavato nanu syā- jjantoryathā''tmasuhṛdo jagatastathāpi | saṃsevayā surataroriva te prasādaḥ sevānurūpamudayo na parāvaratvam

एवं जनं निपतितं प्रभवाहिकूपे कामाभिकाममनु यः प्रपतन् प्रसङ्गात् ।कृत्वाऽऽत्मसात्सुरर्षिणा भगवन् गृहीतः सोऽहं कथं नु विसृजे तव भृत्यसेवाम्॥ 28 ॥

evaṃ janaṃ nipatitaṃ prabhavāhikūpe kāmābhikāmamanu yaḥ prapatan prasaṅgāt | kṛtvā''tmasātsurarṣiṇā bhagavan gṛhītaḥ so'haṃ kathaṃ nu visṛje tava bhṛtyasevām

मत्प्राणरक्षणमनन्त पितुर्वधश्च मन्ये स्वभृत्यऋषिवाक्यमृतं विधातुम् ।खड्गं प्रगृह्य यदवोचदसद्विधित्सु- स्त्वामीश्वरो मदपरोऽवतु कं हरामि॥ 29 ॥

matprāṇarakṣaṇamananta piturvadhaśca manye svabhṛtyaṛṣivākyamṛtaṃ vidhātum | khaḍgaṃ pragṛhya yadavocadasadvidhitsu- stvāmīśvaro madaparo'vatu kaṃ harāmi

एकस्त्वमेव जगदेतममुष्य यत्त्व- माद्यन्तयोः पृथगवस्यसि मध्यतश्च ।सृष्ट्वा गुणव्यतिकरं निजमाययेदं नानेव तैरवसितस्तदनुप्रविष्टः॥ 30 ॥

ekastvameva jagadetamamuṣya yattva- mādyantayoḥ pṛthagavasyasi madhyataśca | sṛṣṭvā guṇavyatikaraṃ nijamāyayedaṃ nāneva tairavasitastadanupraviṣṭaḥ

त्वं वा इदं सदसदीश भवांस्ततोऽन्यो माया यदात्मपरबुद्धिरियं ह्यपार्था ।यद्यस्य जन्म निधनं स्थितिरीक्षणं च तद्वै तदेव वसुकालवदष्टितर्वोः॥ 31 ॥

tvaṃ vā idaṃ sadasadīśa bhavāṃstato'nyo māyā yadātmaparabuddhiriyaṃ hyapārthā | yadyasya janma nidhanaṃ sthitirīkṣaṇaṃ ca tadvai tadeva vasukālavadaṣṭitarvoḥ

न्यस्येदमात्मनि जगद्विलयाम्बुमध्ये शेषेऽऽत्मना निजसुखानुभवो निरीहः ।योगेन मीलितदृगात्मनिपीतनिद्र- स्तुर्ये स्थितो न तु तमो न गुणांश्च युङ्क्षे॥ 32 ॥

nyasyedamātmani jagadvilayāmbumadhye śeṣe''tmanā nijasukhānubhavo nirīhaḥ | yogena mīlitadṛgātmanipītanidra- sturye sthito na tu tamo na guṇāṃśca yuṅkṣe

तस्यैव ते वपुरिदं निजकालशक्त्या सञ्चोदितप्रकृतिधर्मण आत्मगूढम् ।अम्भस्यनन्तशयनाद्विरमत्समाधे- र्नाभेरभूत्स्वकणिकावटवन्महाब्जम्॥ 33 ॥

tasyaiva te vapuridaṃ nijakālaśaktyā sañcoditaprakṛtidharmaṇa ātmagūḍham | ambhasyanantaśayanādviramatsamādhe- rnābherabhūtsvakaṇikāvaṭavanmahābjam

तत्सम्भवः कविरतोऽन्यदपश्यमान- स्त्वां बीजमात्मनि ततं स्वबहिर्विचिन्त्य ।नाविन्ददब्दशतमप्सु निमज्जमानो जातेऽङ्कुरे कथमु होपलभेत बीजम्॥ 34 ॥

tatsambhavaḥ kavirato'nyadapaśyamāna- stvāṃ bījamātmani tataṃ svabahirvicintya | nāvindadabdaśatamapsu nimajjamāno jāte'ṅkure kathamu hopalabheta bījam

स त्वात्मयोनिरतिविस्मित आश्रितोऽब्जं कालेन तीव्रतपसा परिशुद्धभावः ।त्वामात्मनीश भुवि गन्धमिवातिसूक्ष्मं भूतेन्द्रियाशयमये विततं ददर्श॥ 35 ॥

sa tvātmayonirativismita āśrito'bjaṃ kālena tīvratapasā pariśuddhabhāvaḥ | tvāmātmanīśa bhuvi gandhamivātisūkṣmaṃ bhūtendriyāśayamaye vitataṃ dadarśa

एवं सहस्रवदनाङ्घ्रिशिरःकरोरु- नासास्यकर्णनयनाभरणायुधाढ्यं मायामयं सदुपलक्षितसन्निवेशं दृष्ट्वा महापुरुषमाप मुदं विरिञ्चः॥ 36 ॥

evaṃ sahasravadanāṅghriśiraḥkaroru- nāsāsyakarṇanayanābharaṇāyudhāḍhyaṃ māyāmayaṃ sadupalakṣitasanniveśaṃ dṛṣṭvā mahāpuruṣamāpa mudaṃ viriñcaḥ

तस्मै भवान् हयशिरस्तनुवं हि बिभ्रद्- वेदद्रुहावतिबलौ मधुकैटभाख्यौ ।हत्वाऽऽनयच्छ्रुतिगणांस्तु रजस्तमश्च सत्त्वं तव प्रियतमां तनुमामनन्ति॥ 37 ॥

tasmai bhavān hayaśirastanuvaṃ hi bibhrad- vedadruhāvatibalau madhukaiṭabhākhyau | hatvā''nayacchrutigaṇāṃstu rajastamaśca sattvaṃ tava priyatamāṃ tanumāmananti

इत्थं नृतिर्यगृषिदेवझषावतारै- र्लोकान् विभावयसि हंसि जगत्प्रतीपान् ।धर्मं महापुरुष पासि युगानुवृत्तं छन्नः कलौ यदभवस्त्रियुगोऽथ स त्वम्॥ 38 ॥

itthaṃ nṛtiryagṛṣidevajhaṣāvatārai- rlokān vibhāvayasi haṃsi jagatpratīpān | dharmaṃ mahāpuruṣa pāsi yugānuvṛttaṃ channaḥ kalau yadabhavastriyugo'tha sa tvam

नैतन्मनस्तव कथासु विकुण्ठनाथ सम्प्रीयते दुरितदुष्टमसाधु तीव्रम् ।कामातुरं हर्षशोकभयैषणार्तं तस्मिन् कथं तव गतिं विमृशामि दीनः॥ 39 ॥

naitanmanastava kathāsu vikuṇṭhanātha samprīyate duritaduṣṭamasādhu tīvram | kāmāturaṃ harṣaśokabhayaiṣaṇārtaṃ tasmin kathaṃ tava gatiṃ vimṛśāmi dīnaḥ

जिह्वैकतोऽच्युत विकर्षति मावितृप्ता शिश्नोऽन्यतस्त्वगुदरं श्रवणं कुतश्चित् ।घ्राणोऽन्यतश्चपलदृक् क्व च कर्मशक्ति- र्बह्व्यः सपत्न्य इव गेहपतिं लुनन्ति॥ 40 ॥

jihvaikato'cyuta vikarṣati māvitṛptā śiśno'nyatastvagudaraṃ śravaṇaṃ kutaścit | ghrāṇo'nyataścapaladṛk kva ca karmaśakti- rbahvyaḥ sapatnya iva gehapatiṃ lunanti

एवं स्वकर्मपतितं भववैतरण्या- मन्योन्यजन्ममरणाशनभीतभीतम् ।पश्यन् जनं स्वपरविग्रहवैरमैत्रं हन्तेति पारचर पीपृहि मूढमद्य॥ 41 ॥

evaṃ svakarmapatitaṃ bhavavaitaraṇyā- manyonyajanmamaraṇāśanabhītabhītam | paśyan janaṃ svaparavigrahavairamaitraṃ hanteti pāracara pīpṛhi mūḍhamadya

को न्वत्र तेऽखिलगुरो भगवन् प्रयास उत्तारणेऽस्य भवसम्भवलोपहेतोः ।मूढेषु वै महदनुग्रह आर्तबन्धो किं तेन ते प्रियजनाननुसेवतां नः॥ 42 ॥

ko nvatra te'khilaguro bhagavan prayāsa uttāraṇe'sya bhavasambhavalopahetoḥ | mūḍheṣu vai mahadanugraha ārtabandho kiṃ tena te priyajanānanusevatāṃ naḥ

नैवोद्विजे पर दुरत्ययवैतरण्या- स्त्वद्वीर्यगायनमहामृतमग्नचित्तः ।शोचे ततो विमुखचेतस इन्द्रियार्थ- मायासुखाय भरमुद्वहतो विमूढान्॥ 43 ॥

naivodvije para duratyayavaitaraṇyā- stvadvīryagāyanamahāmṛtamagnacittaḥ | śoce tato vimukhacetasa indriyārtha- māyāsukhāya bharamudvahato vimūḍhān

प्रायेण देव मुनयः स्वविमुक्तिकामाः मौनं चरन्ति विजने न परार्थनिष्ठाः ।नैतान्विहाय कृपणान्विमुमुक्ष एको नान्यं त्वदस्य शरणं भ्रमतोऽनुपश्ये॥ 44 ॥

prāyeṇa deva munayaḥ svavimuktikāmāḥ maunaṃ caranti vijane na parārthaniṣṭhāḥ | naitānvihāya kṛpaṇānvimumukṣa eko nānyaṃ tvadasya śaraṇaṃ bhramato'nupaśye

यन्मैथुनादिगृहमेधिसुखं हि तुच्छं कण्डूयनेन करयोरिव दुःखदुःखम् ।तृप्यन्ति नेह कृपणा बहुदुःखभाजः कण्डूतिवन्मनसिजं विषहेत धीरः॥ 45 ॥

yanmaithunādigṛhamedhisukhaṃ hi tucchaṃ kaṇḍūyanena karayoriva duḥkhaduḥkham | tṛpyanti neha kṛpaṇā bahuduḥkhabhājaḥ kaṇḍūtivanmanasijaṃ viṣaheta dhīraḥ

मौनव्रतश्रुततपोऽध्ययनस्वधर्म- व्याख्यारहोजपसमाधय आपवर्ग्याः ।प्रायः परं पुरुष ते त्वजितेन्द्रियाणां वार्ता भवन्त्युत न वात्र तु दाम्भिकानाम्॥ 46 ॥

maunavrataśrutatapo'dhyayanasvadharma- vyākhyārahojapasamādhaya āpavargyāḥ | prāyaḥ paraṃ puruṣa te tvajitendriyāṇāṃ vārtā bhavantyuta na vātra tu dāmbhikānām

रूपे इमे सदसती तव वेदसृष्टे बीजाङ्कुराविव न चान्यदरूपकस्य ।युक्ताः समक्षमुभयत्र विचिन्वते त्वां योगेन वह्निमिव दारुषु नान्यतः स्यात्॥ 47 ॥

rūpe ime sadasatī tava vedasṛṣṭe bījāṅkurāviva na cānyadarūpakasya | yuktāḥ samakṣamubhayatra vicinvate tvāṃ yogena vahnimiva dāruṣu nānyataḥ syāt

त्वं वायुरग्निरवनिर्वियदम्बुमात्राः प्राणेन्द्रियाणि हृदयं चिदनुग्रहश्च ।सर्वं त्वमेव सगुणो विगुणश्च भूमन् नान्यत्त्वदस्त्यपि मनोवचसा निरुक्तम्॥ 48 ॥

tvaṃ vāyuragniravanirviyadambumātrāḥ prāṇendriyāṇi hṛdayaṃ cidanugrahaśca | sarvaṃ tvameva saguṇo viguṇaśca bhūman nānyattvadastyapi manovacasā niruktam

नैते गुणा न गुणिनो महदादयो ये सर्वे मनः प्रभृतयः सहदेवमर्त्याः ।आद्यन्तवन्त उरुगाय विदन्ति हि त्वा- मेवं विमृश्य सुधियो विरमन्ति शब्दात्॥ 49 ॥

naite guṇā na guṇino mahadādayo ye sarve manaḥ prabhṛtayaḥ sahadevamartyāḥ | ādyantavanta urugāya vidanti hi tvā- mevaṃ vimṛśya sudhiyo viramanti śabdāt

तत्तेर्हत्तम नमः स्तुतिकर्मपूजाः कर्म स्मृतिश्चरणयोः श्रवणं कथायाम् ।संसेवया त्वयि विनेति षडङ्गया किं भक्तिं जनः परमहंसगतौ लभेत॥ 50 ॥

tatterhattama namaḥ stutikarmapūjāḥ karma smṛtiścaraṇayoḥ śravaṇaṃ kathāyām | saṃsevayā tvayi vineti ṣaḍaṅgayā kiṃ bhaktiṃ janaḥ paramahaṃsagatau labheta

एतावद्वर्णितगुणो भक्त्या भक्तेन निर्गुणः ।प्रह्लादं प्रणतं प्रीतो यतमन्युरभाषत॥ 51 ॥

etāvadvarṇitaguṇo bhaktyā bhaktena nirguṇaḥ | prahlādaṃ praṇataṃ prīto yatamanyurabhāṣata

प्रह्लाद भद्र भद्रं ते प्रीतोऽहं तेऽसुरोत्तम ।वरं वृणीष्वाभिमतं कामपूरोऽस्म्यहं नृणाम्॥ 52 ॥

prahlāda bhadra bhadraṃ te prīto'haṃ te'surottama | varaṃ vṛṇīṣvābhimataṃ kāmapūro'smyahaṃ nṛṇām

मामप्रीणत आयुष्मन् दर्शनं दुर्लभं हि मे ।दृष्ट्वा मां न पुनर्जन्तुरात्मानं तप्तुमर्हति॥ 53 ॥

māmaprīṇata āyuṣman darśanaṃ durlabhaṃ hi me | dṛṣṭvā māṃ na punarjanturātmānaṃ taptumarhati

प्रीणन्ति ह्यथ मां धीराः सर्वभावेन साधवः ।श्रेयस्कामा महाभाग सर्वासामाशिषां पतिम्॥ 54 ॥

prīṇanti hyatha māṃ dhīrāḥ sarvabhāvena sādhavaḥ | śreyaskāmā mahābhāga sarvāsāmāśiṣāṃ patim

एवं प्रलोभ्यमानोऽपि वरैर्लोकप्रलोभनैः ।एकान्तित्वाद्भगवति नैच्छत्तानसुरोत्तमः॥ 55 ॥

evaṃ pralobhyamāno'pi varairlokapralobhanaiḥ | ekāntitvādbhagavati naicchattānasurottamaḥ

सप्तमस्कन्धे प्रह्लादचरिते भगवत्स्तवो नाम नवमोऽध्यायः॥ 9b ॥

saptamaskandhe prahlādacarite bhagavatstavo nāma navamo'dhyāyaḥ