Skandha 11, Adhyāya 1

कृत्वा दैत्यवधं कृष्णः सरामो यदुभिर्वृतः ।भुवोऽवतारयद्भारं जविष्ठं जनयन् कलिम्॥ 1 ॥

kṛtvā daityavadhaṃ kṛṣṇaḥ sarāmo yadubhirvṛtaḥ | bhuvo'vatārayadbhāraṃ javiṣṭhaṃ janayan kalim

ये कोपिताः सुबहुपाण्डुसुताः सपत्नै- र्दुर्द्यूतहेलनकचग्रहणादिभिस्तान् ।कृत्वा निमित्तमितरेतरतः समेतान् हत्वा नृपान् निरहरत्क्षितिभारमीशः॥ 2 ॥

ye kopitāḥ subahupāṇḍusutāḥ sapatnai- rdurdyūtahelanakacagrahaṇādibhistān | kṛtvā nimittamitaretarataḥ sametān hatvā nṛpān niraharatkṣitibhāramīśaḥ

भूभारराजपृतना यदुभिर्निरस्य गुप्तैः स्वबाहुभिरचिन्तयदप्रमेयः ।मन्येऽवनेर्ननु गतोऽप्यगतं हि भारं यद्यादवं कुलमहो अविषह्यमास्ते॥ 3 ॥

bhūbhārarājapṛtanā yadubhirnirasya guptaiḥ svabāhubhiracintayadaprameyaḥ | manye'vanernanu gato'pyagataṃ hi bhāraṃ yadyādavaṃ kulamaho aviṣahyamāste

नैवान्यतः परिभवोऽस्य भवेत्कथञ्चि- न्मत्संश्रयस्य विभवोन्नहनस्य नित्यम् ।अन्तःकलिं यदुकुलस्य विधाय वेणु- स्तम्बस्य वह्निमिव शान्तिमुपैमि धाम॥ 4 ॥

naivānyataḥ paribhavo'sya bhavetkathañci- nmatsaṃśrayasya vibhavonnahanasya nityam | antaḥkaliṃ yadukulasya vidhāya veṇu- stambasya vahnimiva śāntimupaimi dhāma

एवं व्यवसितो राजन् सत्यसङ्कल्प ईश्वरः ।शापव्याजेन विप्राणां सञ्जह्रे स्वकुलं विभुः॥ 5 ॥

evaṃ vyavasito rājan satyasaṅkalpa īśvaraḥ | śāpavyājena viprāṇāṃ sañjahre svakulaṃ vibhuḥ

स्वमूर्त्या लोकलावण्यनिर्मुक्त्या लोचनं नृणाम् ।गीर्भिस्ताः स्मरतां चित्तं पदैस्तानीक्षतां क्रियाः॥ 6 ॥

svamūrtyā lokalāvaṇyanirmuktyā locanaṃ nṛṇām | gīrbhistāḥ smaratāṃ cittaṃ padaistānīkṣatāṃ kriyāḥ

आच्छिद्य कीर्तिं सुश्लोकां वितत्य ह्यञ्जसा नु कौ ।तमोऽनया तरिष्यन्तीत्यगात्स्वं पदमीश्वरः॥ 7 ॥

ācchidya kīrtiṃ suślokāṃ vitatya hyañjasā nu kau | tamo'nayā tariṣyantītyagātsvaṃ padamīśvaraḥ

राजोवाच ।ब्रह्मण्यानां वदान्यानां नित्यं वृद्धोपसेविनाम् ।विप्रशापः कथमभूद्वृष्णीनां कृष्णचेतसाम्॥ 8 ॥

rājovāca | brahmaṇyānāṃ vadānyānāṃ nityaṃ vṛddhopasevinām | vipraśāpaḥ kathamabhūdvṛṣṇīnāṃ kṛṣṇacetasām

यन्निमित्तः स वै शापो यादृशो द्विजसत्तम ।कथमेकात्मनां भेद एतत्सर्वं वदस्व मे॥ 9 ॥

yannimittaḥ sa vai śāpo yādṛśo dvijasattama | kathamekātmanāṃ bheda etatsarvaṃ vadasva me

बिभ्रद्वपुः सकलसुन्दरसन्निवेशं कर्माचरन् भुवि सुमङ्गलमाप्तकामः ।आस्थाय धाम रममाण उदारकीर्तिः संहर्तुमैच्छत कुलं स्थितकृत्यशेषः॥ 10 ॥

bibhradvapuḥ sakalasundarasanniveśaṃ karmācaran bhuvi sumaṅgalamāptakāmaḥ | āsthāya dhāma ramamāṇa udārakīrtiḥ saṃhartumaicchata kulaṃ sthitakṛtyaśeṣaḥ

कर्माणि पुण्यनिवहानि सुमङ्गलानि गायज्जगत्कलिमलापहराणि कृत्वा ।कालात्मना निवसता यदुदेवगेहे पिण्डारकं समगमन्मुनयो निसृष्टाः॥ 11 ॥

karmāṇi puṇyanivahāni sumaṅgalāni gāyajjagatkalimalāpaharāṇi kṛtvā | kālātmanā nivasatā yadudevagehe piṇḍārakaṃ samagamanmunayo nisṛṣṭāḥ

विश्वामित्रोऽसितः कण्वो दुर्वासा भृगुरङ्गिराः ।कश्यपो वामदेवोऽत्रिर्वसिष्ठो नारदादयः॥ 12 ॥

viśvāmitro'sitaḥ kaṇvo durvāsā bhṛguraṅgirāḥ | kaśyapo vāmadevo'trirvasiṣṭho nāradādayaḥ

क्रीडन्तस्तानुपव्रज्य कुमारा यदुनन्दनाः ।उपसङ्गृह्य पप्रच्छुरविनीता विनीतवत्॥ 13 ॥

krīḍantastānupavrajya kumārā yadunandanāḥ | upasaṅgṛhya papracchuravinītā vinītavat

ते वेषयित्वा स्त्रीवेषैः साम्बं जाम्बवतीसुतम् ।एषा पृच्छति वो विप्रा अन्तर्वत्न्यसितेक्षणा॥ 14 ॥

te veṣayitvā strīveṣaiḥ sāmbaṃ jāmbavatīsutam | eṣā pṛcchati vo viprā antarvatnyasitekṣaṇā

प्रष्टुं विलज्जती साक्षात्प्रब्रूतामोघदर्शनाः ।प्रसोष्यन्ती पुत्रकामा किं स्वित्सञ्जनयिष्यति॥ 15 ॥

praṣṭuṃ vilajjatī sākṣātprabrūtāmoghadarśanāḥ | prasoṣyantī putrakāmā kiṃ svitsañjanayiṣyati

एवं प्रलब्धा मुनयस्तानूचुः कुपिता नृप ।जनयिष्यति वो मन्दा मुसलं कुलनाशनम्॥ 16 ॥

evaṃ pralabdhā munayastānūcuḥ kupitā nṛpa | janayiṣyati vo mandā musalaṃ kulanāśanam

तच्छ्रुत्वा तेऽतिसन्त्रस्ता विमुच्य सहसोदरम् ।साम्बस्य ददृशुस्तस्मिन् मुसलं खल्वयस्मयम्॥ 17 ॥

tacchrutvā te'tisantrastā vimucya sahasodaram | sāmbasya dadṛśustasmin musalaṃ khalvayasmayam

तच्चोपनीय सदसि परिम्लानमुखश्रियः ।राज्ञ आवेदयाञ्चक्रुः सर्वयादवसन्निधौ॥ 19 ॥

taccopanīya sadasi parimlānamukhaśriyaḥ | rājña āvedayāñcakruḥ sarvayādavasannidhau

श्रुत्वामोघं विप्रशापं दृष्ट्वा च मुसलं नृप ।विस्मिता भयसन्त्रस्ता बभूवुर्द्वारकौकसः॥ 20 ॥

śrutvāmoghaṃ vipraśāpaṃ dṛṣṭvā ca musalaṃ nṛpa | vismitā bhayasantrastā babhūvurdvārakaukasaḥ

तच्चूर्णयित्वा मुसलं यदुराजः स आहुकः ।समुद्रसलिले प्रास्यल्लोहं चास्यावशेषितम्॥ 21 ॥

taccūrṇayitvā musalaṃ yadurājaḥ sa āhukaḥ | samudrasalile prāsyallohaṃ cāsyāvaśeṣitam

कश्चिन्मत्स्योऽग्रसील्लोहं चूर्णानि तरलैस्ततः ।उह्यमानानि वेलायां लग्नान्यासन् किलैरकाः॥ 22 ॥

kaścinmatsyo'grasīllohaṃ cūrṇāni taralaistataḥ | uhyamānāni velāyāṃ lagnānyāsan kilairakāḥ

मत्स्यो गृहीतो मत्स्यघ्नैर्जालेनान्यैः सहार्णवे ।तस्योदरगतं लोहं स शल्ये लुब्धकोऽकरोत्॥ 23 ॥

matsyo gṛhīto matsyaghnairjālenānyaiḥ sahārṇave | tasyodaragataṃ lohaṃ sa śalye lubdhako'karot

भगवान् ज्ञातसर्वार्थ ईश्वरोऽपि तदन्यथा ।कर्तुं नैच्छद्विप्रशापं कालरूप्यन्वमोदत॥ 24 ॥

bhagavān jñātasarvārtha īśvaro'pi tadanyathā | kartuṃ naicchadvipraśāpaṃ kālarūpyanvamodata

संहितायां एकादशस्कन्धे प्रथमोऽध्यायः॥ 1b ॥

saṃhitāyāṃ ekādaśaskandhe prathamo'dhyāyaḥ