Skandha 4, Adhyāya 27

इत्थं पुरञ्जनं सध्र्यग् वशमानीय विभ्रमैः ।पुरञ्जनी महाराज रेमे रमयती पतिम्॥ 1 ॥

itthaṃ purañjanaṃ sadhryag vaśamānīya vibhramaiḥ | purañjanī mahārāja reme ramayatī patim

स राजा महिषीं राजन् सुस्नातां रुचिराननाम् ।कृतस्वस्त्ययनां तृप्तामभ्यनन्ददुपागताम्॥ 2 ॥

sa rājā mahiṣīṃ rājan susnātāṃ rucirānanām | kṛtasvastyayanāṃ tṛptāmabhyanandadupāgatām

तयोपगूढः परिरब्धकन्धरो रहोऽनुमन्त्रैरपकृष्टचेतनः ।न कालरंहो बुबुधे दुरत्ययं दिवानिशेति प्रमदापरिग्रहः॥ 3 ॥

tayopagūḍhaḥ parirabdhakandharo raho'numantrairapakṛṣṭacetanaḥ | na kālaraṃho bubudhe duratyayaṃ divāniśeti pramadāparigrahaḥ

शयान उन्नद्धमदो महामना महार्हतल्पे महिषीभुजोपधिः ।तामेव वीरो मनुते परं यत- स्तमोऽभिभूतो न निजं परं च यत्॥ 4 ॥

śayāna unnaddhamado mahāmanā mahārhatalpe mahiṣībhujopadhiḥ | tāmeva vīro manute paraṃ yata- stamo'bhibhūto na nijaṃ paraṃ ca yat

तयैवं रममाणस्य कामकश्मलचेतसः ।क्षणार्धमिव राजेन्द्र व्यतिक्रान्तं नवं वयः॥ 5 ॥

tayaivaṃ ramamāṇasya kāmakaśmalacetasaḥ | kṣaṇārdhamiva rājendra vyatikrāntaṃ navaṃ vayaḥ

तस्यामजनयत्पुत्रान् पुरञ्जन्यां पुरञ्जनः ।शतान्येकादश विराडायुषोऽर्धमथात्यगात्॥ 6 ॥

tasyāmajanayatputrān purañjanyāṃ purañjanaḥ | śatānyekādaśa virāḍāyuṣo'rdhamathātyagāt

दुहितॄर्दशोत्तरशतं पितृमातृयशस्करीः ।शीलौदार्यगुणोपेताः पौरञ्जन्यः प्रजापते॥ 7 ॥

duhitṝrdaśottaraśataṃ pitṛmātṛyaśaskarīḥ | śīlaudāryaguṇopetāḥ paurañjanyaḥ prajāpate

स पञ्चालपतिः पुत्रान् पितृवंशविवर्धनान् ।दारैः संयोजयामास दुहितॄः सदृशैर्वरैः॥ 8 ॥

sa pañcālapatiḥ putrān pitṛvaṃśavivardhanān | dāraiḥ saṃyojayāmāsa duhitṝḥ sadṛśairvaraiḥ

पुत्राणां चाभवन् पुत्रा एकैकस्य शतं शतम् ।यैर्वै पौरञ्जनो वंशः पञ्चालेषु समेधितः॥ 9 ॥

putrāṇāṃ cābhavan putrā ekaikasya śataṃ śatam | yairvai paurañjano vaṃśaḥ pañcāleṣu samedhitaḥ

तेषु तद्रिक्थहारेषु गृहकोशानुजीविषु ।निरूढेन ममत्वेन विषयेष्वन्वबध्यत॥ 10 ॥

teṣu tadrikthahāreṣu gṛhakośānujīviṣu | nirūḍhena mamatvena viṣayeṣvanvabadhyata

ईजे च क्रतुभिर्घोरैर्दीक्षितः पशुमारकैः ।देवान् पितॄन् भूतपतीन् नानाकामो यथा भवान्॥ 11 ॥

īje ca kratubhirghorairdīkṣitaḥ paśumārakaiḥ | devān pitṝn bhūtapatīn nānākāmo yathā bhavān

युक्तेष्वेवं प्रमत्तस्य कुटुम्बासक्तचेतसः ।आससाद स वै कालो योऽप्रियः प्रिययोषिताम्॥ 12 ॥

yukteṣvevaṃ pramattasya kuṭumbāsaktacetasaḥ | āsasāda sa vai kālo yo'priyaḥ priyayoṣitām

चण्डवेग इति ख्यातो गन्धर्वाधिपतिर्नृप ।गन्धर्वास्तस्य बलिनः षष्ट्युत्तरशतत्रयम्॥ 13 ॥

caṇḍavega iti khyāto gandharvādhipatirnṛpa | gandharvāstasya balinaḥ ṣaṣṭyuttaraśatatrayam

गन्धर्व्यस्तादृशीरस्य मैथुन्यश्च सितासिताः ।परिवृत्त्या विलुम्पन्ति सर्वकामविनिर्मिताम्॥ 14 ॥

gandharvyastādṛśīrasya maithunyaśca sitāsitāḥ | parivṛttyā vilumpanti sarvakāmavinirmitām

ते चण्डवेगानुचराः पुरञ्जनपुरं यदा ।हर्तुमारेभिरे तत्र प्रत्यषेधत्प्रजागरः॥ 15 ॥

te caṇḍavegānucarāḥ purañjanapuraṃ yadā | hartumārebhire tatra pratyaṣedhatprajāgaraḥ

स सप्तभिः शतैरेको विंशत्या च शतं समाः ।पुरञ्जनपुराध्यक्षो गन्धर्वैर्युयुधे बली॥ 16 ॥

sa saptabhiḥ śataireko viṃśatyā ca śataṃ samāḥ | purañjanapurādhyakṣo gandharvairyuyudhe balī

क्षीयमाणे स्वसम्बन्धे एकस्मिन् बहुभिर्युधा ।चिन्तां परां जगामार्तः स राष्ट्रपुरबान्धवः॥ 17 ॥

kṣīyamāṇe svasambandhe ekasmin bahubhiryudhā | cintāṃ parāṃ jagāmārtaḥ sa rāṣṭrapurabāndhavaḥ

स एव पुर्यां मधुभुक् पञ्चालेषु स्वपार्षदैः ।उपनीतं बलिं गृह्णन् स्त्रीजितो नाविदद्भयम्॥ 18 ॥

sa eva puryāṃ madhubhuk pañcāleṣu svapārṣadaiḥ | upanītaṃ baliṃ gṛhṇan strījito nāvidadbhayam

कालस्य दुहिता काचित्त्रिलोकीं वरमिच्छती ।पर्यटन्ती न बर्हिष्मन् प्रत्यनन्दत कश्चन॥ 19 ॥

kālasya duhitā kācittrilokīṃ varamicchatī | paryaṭantī na barhiṣman pratyanandata kaścana

दौर्भाग्येनात्मनो लोके विश्रुता दुर्भगेति सा ।या तुष्टा राजर्षये तु वृतादात्पूरवे वरम्॥ 20 ॥

daurbhāgyenātmano loke viśrutā durbhageti sā | yā tuṣṭā rājarṣaye tu vṛtādātpūrave varam

कदाचिदटमाना सा ब्रह्मलोकान्महीं गतम् ।वव्रे बृहद्व्रतं मां तु जानती काममोहिता॥ 21 ॥

kadācidaṭamānā sā brahmalokānmahīṃ gatam | vavre bṛhadvrataṃ māṃ tu jānatī kāmamohitā

मयि संरभ्य विपुलमदाच्छापं सुदुःसहम् ।स्थातुमर्हसि नैकत्र मद्याच्ञाविमुखो मुने॥ 22 ॥

mayi saṃrabhya vipulamadācchāpaṃ suduḥsaham | sthātumarhasi naikatra madyācñāvimukho mune

ततो विहतसङ्कल्पा कन्यका यवनेश्वरम् ।मयोपदिष्टमासाद्य वव्रे नाम्ना भयं पतिम्॥ 23 ॥

tato vihatasaṅkalpā kanyakā yavaneśvaram | mayopadiṣṭamāsādya vavre nāmnā bhayaṃ patim

ऋषभं यवनानां त्वां वृणे वीरेप्सितं पतिम् ।सङ्कल्पस्त्वयि भूतानां कृतः किल न रिष्यति॥ 24 ॥

ṛṣabhaṃ yavanānāṃ tvāṃ vṛṇe vīrepsitaṃ patim | saṅkalpastvayi bhūtānāṃ kṛtaḥ kila na riṣyati

द्वाविमावनुशोचन्ति बालावसदवग्रहौ ।यल्लोकशास्त्रोपनतं न राति न तदिच्छति॥ 25 ॥

dvāvimāvanuśocanti bālāvasadavagrahau | yallokaśāstropanataṃ na rāti na tadicchati

अथो भजस्व मां भद्र भजन्तीं मे दयां कुरु ।एतावान् पौरुषो धर्मो यदार्ताननुकम्पते॥ 26 ॥

atho bhajasva māṃ bhadra bhajantīṃ me dayāṃ kuru | etāvān pauruṣo dharmo yadārtānanukampate

कालकन्योदितवचो निशम्य यवनेश्वरः ।चिकीर्षुर्देवगुह्यं स सस्मितं तामभाषत॥ 27 ॥

kālakanyoditavaco niśamya yavaneśvaraḥ | cikīrṣurdevaguhyaṃ sa sasmitaṃ tāmabhāṣata

मया निरूपितस्तुभ्यं पतिरात्मसमाधिना ।नाभिनन्दति लोकोऽयं त्वामभद्रामसम्मताम्॥ 28 ॥

mayā nirūpitastubhyaṃ patirātmasamādhinā | nābhinandati loko'yaṃ tvāmabhadrāmasammatām

त्वमव्यक्तगतिर्भुङ्क्ष्व लोकं कर्मविनिर्मितम् ।या हि मे पृतना युक्ता प्रजानाशं प्रणेष्यसि॥ 29 ॥

tvamavyaktagatirbhuṅkṣva lokaṃ karmavinirmitam | yā hi me pṛtanā yuktā prajānāśaṃ praṇeṣyasi

प्रज्वारोऽयं मम भ्राता त्वं च मे भगिनी भव ।चराम्युभाभ्यां लोकेऽस्मिन्नव्यक्तो भीमसैनिकः॥ 30 ॥

prajvāro'yaṃ mama bhrātā tvaṃ ca me bhaginī bhava | carāmyubhābhyāṃ loke'sminnavyakto bhīmasainikaḥ

चतुर्थस्कन्धे पुरञ्जनोपाख्याने सप्तविंशोऽध्यायः॥ 27b ॥

caturthaskandhe purañjanopākhyāne saptaviṃśo'dhyāyaḥ