Skandha 8, Adhyāya 9

श्रीनारायण उवाच ।हरिवर्षे च भगवान्नृहरिः पापनाशनः ।वर्तते योगयुक्तात्मा भक्तानुग्रहकारकः॥ 1 ॥

śrīnārāyaṇa uvāca | harivarṣe ca bhagavānnṛhariḥ pāpanāśanaḥ | vartate yogayuktātmā bhaktānugrahakārakaḥ

तस्य तद्दयितं रूपं महाभागवतोऽसुरः ।पश्यन्भक्तिसमायुक्तः स्तौति तद्गुणतत्त्ववित्॥ 2 ॥

tasya taddayitaṃ rūpaṃ mahābhāgavato'suraḥ | paśyanbhaktisamāyuktaḥ stauti tadguṇatattvavit

प्रह्लाद उवाच ।ॐ नमो भगवते नरसिंहाय नमस्तेजस्तेजसे आविराविर्भव वज्रदंष्ट्र कर्माशयान् रन्धय रन्धय तमो ग्रस ग्रस ॐ स्वाहा ।अभयं ममात्मनि भूयिष्ठाः ॥ ॐ क्षौम् ॥ स्वस्त्यस्तु विश्वस्य खलः प्रसीदतां ध्यायन्तु भूतानि शिवं मिथो धिया ।मनश्च भद्रं भजतादधोक्षजे आवेश्यतां नो मतिरप्यहैतुकी॥ 3 ॥

prahlāda uvāca | oṃ namo bhagavate narasiṃhāya namastejastejase āvirāvirbhava vajradaṃṣṭra karmāśayān randhaya randhaya tamo grasa grasa oṃ svāhā | abhayaṃ mamātmani bhūyiṣṭhāḥ || oṃ kṣaum || svastyastu viśvasya khalaḥ prasīdatāṃ dhyāyantu bhūtāni śivaṃ mitho dhiyā | manaśca bhadraṃ bhajatādadhokṣaje āveśyatāṃ no matirapyahaitukī

मागारदारात्मजवित्तबन्धुषु सङ्गो यदि स्याद्भगवत्प्रियेषु नः ।यः प्राणवृत्त्या परितुष्ट आत्मवान् सिद्ध्यत्यदूरान्न तथेन्द्रियप्रियः॥ 4 ॥

māgāradārātmajavittabandhuṣu saṅgo yadi syādbhagavatpriyeṣu naḥ | yaḥ prāṇavṛttyā parituṣṭa ātmavān siddhyatyadūrānna tathendriyapriyaḥ

यत्सङ्गलब्धं निजवीर्यवैभवं तीर्थं मुहुः संस्पृशतां हि मानसम् ।हरत्यजोऽन्तः श्रुतिभिर्गतोऽङ्गजं को वै न सेवेत मुकुन्दविक्रमम्॥ 5 ॥

yatsaṅgalabdhaṃ nijavīryavaibhavaṃ tīrthaṃ muhuḥ saṃspṛśatāṃ hi mānasam | haratyajo'ntaḥ śrutibhirgato'ṅgajaṃ ko vai na seveta mukundavikramam

यस्यास्ति भक्तिर्भगवत्यकिञ्चना सर्वैर्गुणैस्तत्र समासते सुराः ।हरावभक्तस्य कुतो महद्गुणा मनोरथेनासति धावतो बहिः॥ 6 ॥

yasyāsti bhaktirbhagavatyakiñcanā sarvairguṇaistatra samāsate surāḥ | harāvabhaktasya kuto mahadguṇā manorathenāsati dhāvato bahiḥ

हरिर्हि साक्षाद्भगवाञ्छरीरिणा- मात्मा झषाणामिव तोयमीप्सितम् ।हित्वा महांस्तं यदि सज्जते गृहे तदा महत्त्वं वयसा दम्पतीनाम्॥ 7 ॥

harirhi sākṣādbhagavāñcharīriṇā- mātmā jhaṣāṇāmiva toyamīpsitam | hitvā mahāṃstaṃ yadi sajjate gṛhe tadā mahattvaṃ vayasā dampatīnām

तस्माद्रजोरागविषादमन्यु- मानस्पृहाभयदैन्याधिमूलम् ।हित्वा गृहं संसृतिचक्रवालं नृसिंहपादं भजतां कुतो भयम्॥ 8 ॥

tasmādrajorāgaviṣādamanyu- mānaspṛhābhayadainyādhimūlam | hitvā gṛhaṃ saṃsṛticakravālaṃ nṛsiṃhapādaṃ bhajatāṃ kuto bhayam

एवं दैत्यपतिः सोऽपि भक्त्यानुदिनमीडते ।नृहरिं पापमातङ्गहरिं हृत्पद्मवासिनम्॥ 9 ॥

evaṃ daityapatiḥ so'pi bhaktyānudinamīḍate | nṛhariṃ pāpamātaṅgahariṃ hṛtpadmavāsinam

केतुमाले च वर्षे हि भगवान्स्मररूपधृक् ।आस्ते तद्वर्षनाथानां पूजनीयश्च सर्वदा॥ 10 ॥

ketumāle ca varṣe hi bhagavānsmararūpadhṛk | āste tadvarṣanāthānāṃ pūjanīyaśca sarvadā

एतेनोपासते स्तोत्रजालेन च रमाब्धिजा ।तद्वर्षनाथा सततं महतां मानदायिका॥ 11 ॥

etenopāsate stotrajālena ca ramābdhijā | tadvarṣanāthā satataṃ mahatāṃ mānadāyikā

रमोवाच ।ॐ ह्रां ह्रीं ह्रूं स्म नमो भगवते हृषीकेशाय सर्वगुणविशेषैर्विलक्षितात्मने आकूतीनां चित्तीनां चेतसां विशेषाणां चाधिपतये षोडशकलाय छन्दोमयायान्नमयायामृतमयाय सर्वमयाय महसे ओजसे बलाय कान्ताय कामाय नमस्ते उभयत्र भूयात् ।स्त्रियो व्रतैस्त्वां हृषीकेश्वरं स्वतो ह्याराध्य लोके पतिमाशासतेऽन्यम् ।तासां न ते वै परिपान्त्यपत्यं प्रियं धनायूंषि यतोऽस्वतन्त्राः॥ 12 ॥

ramovāca | oṃ hrāṃ hrīṃ hrūṃ sma namo bhagavate hṛṣīkeśāya sarvaguṇaviśeṣairvilakṣitātmane ākūtīnāṃ cittīnāṃ cetasāṃ viśeṣāṇāṃ cādhipataye ṣoḍaśakalāya chandomayāyānnamayāyāmṛtamayāya sarvamayāya mahase ojase balāya kāntāya kāmāya namaste ubhayatra bhūyāt | striyo vrataistvāṃ hṛṣīkeśvaraṃ svato hyārādhya loke patimāśāsate'nyam | tāsāṃ na te vai paripāntyapatyaṃ priyaṃ dhanāyūṃṣi yato'svatantrāḥ

स वै पतिः स्यादकुतोभयः स्वतः समन्ततः पाति भयातुरं जनम् ।स एक एवेतरथा मिथो भयं नैवात्मलाभादधिमन्यते परम्॥ 13 ॥

sa vai patiḥ syādakutobhayaḥ svataḥ samantataḥ pāti bhayāturaṃ janam | sa eka evetarathā mitho bhayaṃ naivātmalābhādadhimanyate param

या तस्य ते पादसरोरुहार्हणं न कामयेत्साखिलकामलम्पटा ।तदेव रासीप्सितमीप्सितोऽर्चितो यद्भग्नयाञ्चा भगवन् प्रतप्यते॥ 14 ॥

yā tasya te pādasaroruhārhaṇaṃ na kāmayetsākhilakāmalampaṭā | tadeva rāsīpsitamīpsito'rcito yadbhagnayāñcā bhagavan pratapyate

मत्प्राप्तयेऽजेशसुरासुरादय- स्तप्यन्त उग्रं तप ऐन्द्रिये धियः ।ऋते भवत्पादपरायणान्न मां विदन्त्यहं त्वद्धृदया यतोऽजित॥ 15 ॥

matprāptaye'jeśasurāsurādaya- stapyanta ugraṃ tapa aindriye dhiyaḥ | ṛte bhavatpādaparāyaṇānna māṃ vidantyahaṃ tvaddhṛdayā yato'jita

स त्वं ममाप्यच्युत शीर्ष्णि वन्दितं कराम्बुजं यत्त्वदधायि सात्वताम् ।बिभर्षि मां लक्ष्य वरेण्य मायया क ईश्वरस्येहितमूहितुं विभुः॥ 16 ॥

sa tvaṃ mamāpyacyuta śīrṣṇi vanditaṃ karāmbujaṃ yattvadadhāyi sātvatām | bibharṣi māṃ lakṣya vareṇya māyayā ka īśvarasyehitamūhituṃ vibhuḥ

एवं कामं स्तुवन्त्येव लोकबन्धुस्वरूपिणम् ।प्रजापतिमुखा वर्षनाथाः कामस्य सिद्धये॥ 17 ॥

evaṃ kāmaṃ stuvantyeva lokabandhusvarūpiṇam | prajāpatimukhā varṣanāthāḥ kāmasya siddhaye

रम्यके नामवर्षे च मूर्तिं भगवतः पराम् ।मात्स्यां देवासुरैर्वन्द्यां मनुः स्तौति निरन्तरम्॥ 18 ॥

ramyake nāmavarṣe ca mūrtiṃ bhagavataḥ parām | mātsyāṃ devāsurairvandyāṃ manuḥ stauti nirantaram

मनुरुवाच ।ॐ नमो भगवते मुख्यतमाय नमः सत्त्वाय प्राणायौजसे बलाय महामत्स्याय नमः ।अन्तर्बहिश्चाखिललोकपालकै- रदृष्टरूपो विचरस्युरुस्वनः ।स ईश्वरस्त्वं य इदं वशे नय- न्नाम्ना यथा दारुमयीं नरः स्त्रियम्॥ 19 ॥

manuruvāca | oṃ namo bhagavate mukhyatamāya namaḥ sattvāya prāṇāyaujase balāya mahāmatsyāya namaḥ | antarbahiścākhilalokapālakai- radṛṣṭarūpo vicarasyurusvanaḥ | sa īśvarastvaṃ ya idaṃ vaśe naya- nnāmnā yathā dārumayīṃ naraḥ striyam

यं लोकपालाः किल मत्सरज्वरा हित्वा यतन्तोऽपि पृथक् समेत्य च ।पातुं न शेकुर्द्विपदश्चतुष्पदः सरीसृपं स्थाणु यदत्र दृश्यते॥ 20 ॥

yaṃ lokapālāḥ kila matsarajvarā hitvā yatanto'pi pṛthak sametya ca | pātuṃ na śekurdvipadaścatuṣpadaḥ sarīsṛpaṃ sthāṇu yadatra dṛśyate

भवान् युगान्तार्णव ऊर्मिमालिनि क्षोणीमिमामोषधिवीरुधां निधिम् ।मया सहोरुक्रम तेऽज ओजसा तस्मै जगत्प्राणगणात्मने नमः॥ 21 ॥

bhavān yugāntārṇava ūrmimālini kṣoṇīmimāmoṣadhivīrudhāṃ nidhim | mayā sahorukrama te'ja ojasā tasmai jagatprāṇagaṇātmane namaḥ

एवं स्तौति च देवेशं मनुः पार्थिवसत्तमः ।मत्स्यावतारं देवेशं संशयच्छेदकारणम्॥ 22 ॥

evaṃ stauti ca deveśaṃ manuḥ pārthivasattamaḥ | matsyāvatāraṃ deveśaṃ saṃśayacchedakāraṇam

ध्यानयोगेन देवस्य निर्धूताशेषकल्मषः ।आस्ते परिचरन्भक्त्या महाभागवतोत्तमः॥ 23 ॥

dhyānayogena devasya nirdhūtāśeṣakalmaṣaḥ | āste paricaranbhaktyā mahābhāgavatottamaḥ