Skandha 10, Adhyāya 8

शौनक उवाच ।आद्यो मन्वन्तरः प्रोक्तो भवता चायमुत्तमः ।अन्येषामुद्भवं ब्रूहि मनूनां दिव्यतेजसाम्॥ 1 ॥

śaunaka uvāca | ādyo manvantaraḥ prokto bhavatā cāyamuttamaḥ | anyeṣāmudbhavaṃ brūhi manūnāṃ divyatejasām

सूत उवाच ।एवमाद्यस्य चोत्पत्तिं श्रुत्वा स्वायम्भुवस्य हि ।अन्येषां क्रमशस्तेषां सम्भूतिं परिपृच्छति॥ 2 ॥

sūta uvāca | evamādyasya cotpattiṃ śrutvā svāyambhuvasya hi | anyeṣāṃ kramaśasteṣāṃ sambhūtiṃ paripṛcchati

नारदः परमो ज्ञानी देवीतत्त्वार्थकोविदः ।नारद उवाच ।मनूनां मे समाख्याहि सूत्पत्तिं च सनातन॥ 3 ॥

nāradaḥ paramo jñānī devītattvārthakovidaḥ | nārada uvāca | manūnāṃ me samākhyāhi sūtpattiṃ ca sanātana

श्रीनारायण उवाच ।प्रथमोऽयं मनुः स्वायम्भुव उक्तो महामुने ।देव्याराधनतो येन प्राप्तं राज्यमकण्टकम्॥ 4 ॥

śrīnārāyaṇa uvāca | prathamo'yaṃ manuḥ svāyambhuva ukto mahāmune | devyārādhanato yena prāptaṃ rājyamakaṇṭakam

प्रियव्रतोत्तानपादौ मनुपुत्रौ महौजसौ ।राज्यपालनकर्तारौ विख्यातौ वसुधातले॥ 5 ॥

priyavratottānapādau manuputrau mahaujasau | rājyapālanakartārau vikhyātau vasudhātale

द्वितीयश्च मनुः स्वारोचिष उक्तो मनीषिभिः ।प्रियव्रतसुतः श्रीमानप्रमेयपराक्रमः॥ 6 ॥

dvitīyaśca manuḥ svārociṣa ukto manīṣibhiḥ | priyavratasutaḥ śrīmānaprameyaparākramaḥ

स स्वारोचिषनामापि कालिन्दीकूलतो मनुः ।निवासं कल्पयामास सर्वसत्त्वप्रियङ्करः॥ 7 ॥

sa svārociṣanāmāpi kālindīkūlato manuḥ | nivāsaṃ kalpayāmāsa sarvasattvapriyaṅkaraḥ

जीर्णपत्राशनो भूत्वा तपः कर्तुमनुव्रतः ।देव्या मूर्तिं मृण्मयीं च पूजयामास भक्तितः॥ 8 ॥

jīrṇapatrāśano bhūtvā tapaḥ kartumanuvrataḥ | devyā mūrtiṃ mṛṇmayīṃ ca pūjayāmāsa bhaktitaḥ

एवं द्वादश वर्षाणि वनस्थस्य तपस्यतः ।देवी प्रादुरभूत्तात सहस्रार्कसमद्युतिः॥ 9 ॥

evaṃ dvādaśa varṣāṇi vanasthasya tapasyataḥ | devī prādurabhūttāta sahasrārkasamadyutiḥ

ततः प्रसन्ना देवेशी स्तवराजेन सुव्रता ।ददौ स्वारोचिषायैव सर्वमन्वन्तराश्रयम्॥ 10 ॥

tataḥ prasannā deveśī stavarājena suvratā | dadau svārociṣāyaiva sarvamanvantarāśrayam

आधिपत्यं जगद्धात्री तारिणीति प्रथामगात् ।एवं स्वारोचिषमनुस्तारिण्याराधनात्ततः॥ 11 ॥

ādhipatyaṃ jagaddhātrī tāriṇīti prathāmagāt | evaṃ svārociṣamanustāriṇyārādhanāttataḥ

आधिपत्यं च लेभे स सर्वारातिविवर्जितम् ।धर्मं संस्थाप्य विधिवद्राज्यं पुत्रैः समं विभुः॥ 12 ॥

ādhipatyaṃ ca lebhe sa sarvārātivivarjitam | dharmaṃ saṃsthāpya vidhivadrājyaṃ putraiḥ samaṃ vibhuḥ

भुक्त्वा जगाम स्वर्लोकं निजमन्वन्तराश्रयात् ।तृतीय उत्तमो नाम प्रियव्रतसुतो मनुः॥ 13 ॥

bhuktvā jagāma svarlokaṃ nijamanvantarāśrayāt | tṛtīya uttamo nāma priyavratasuto manuḥ

गङ्गाकूले तपस्तप्त्वा वाग्भवं सञ्जपन् रहः ।वर्षाणि त्रीण्युपवसन् देव्यनुग्रहमाविशत्॥ 14 ॥

gaṅgākūle tapastaptvā vāgbhavaṃ sañjapan rahaḥ | varṣāṇi trīṇyupavasan devyanugrahamāviśat

स्तुत्वा देवीं स्तोत्रवरैर्भक्तिभावितमानसः ।राज्यं निष्कण्टकं लेभे सन्ततिं चिरकालिकीम्॥ 15 ॥

stutvā devīṃ stotravarairbhaktibhāvitamānasaḥ | rājyaṃ niṣkaṇṭakaṃ lebhe santatiṃ cirakālikīm

राज्योत्थान्यानि सौख्यानि भुक्त्वा धर्मान्युगस्य च ।सोऽप्याजगाम पदवीं राजर्षिवरभाविताम्॥ 16 ॥

rājyotthānyāni saukhyāni bhuktvā dharmānyugasya ca | so'pyājagāma padavīṃ rājarṣivarabhāvitām

चतुर्थस्तामसो नाम प्रियव्रतसुतो मनुः ।नर्मदादक्षिणे कूले समाराध्य जगन्मयीम्॥ 17 ॥

caturthastāmaso nāma priyavratasuto manuḥ | narmadādakṣiṇe kūle samārādhya jaganmayīm

महेश्वरीं कामराजकूटजापपरायणः ।वासन्ते शारदे काले नवरात्रसपर्यया॥ 18 ॥

maheśvarīṃ kāmarājakūṭajāpaparāyaṇaḥ | vāsante śārade kāle navarātrasaparyayā

तोषयामास देवेशीं जलजाक्षीमनूपमाम् ।तस्याः प्रसादमासाद्य नत्वा स्तोत्रैरनुत्तमैः॥ 19 ॥

toṣayāmāsa deveśīṃ jalajākṣīmanūpamām | tasyāḥ prasādamāsādya natvā stotrairanuttamaiḥ

अकण्टकं महद्राज्यं बुभुजे गतसाध्वसः ।पुत्रान्वलोद्धताञ्छूरान्दश वीर्यनिकेतनान्॥ 20 ॥

akaṇṭakaṃ mahadrājyaṃ bubhuje gatasādhvasaḥ | putrānvaloddhatāñchūrāndaśa vīryaniketanān

उत्पाद्य निजभार्यायां जगामाम्बरमुत्तमम् ।पञ्चमो मनुराख्यातो रैवतस्तामसानुजः॥ 21 ॥

utpādya nijabhāryāyāṃ jagāmāmbaramuttamam | pañcamo manurākhyāto raivatastāmasānujaḥ

कालिन्दीकूलमाश्रित्य जजाप कामसंज्ञकम् ।बीजं परमवाग्दर्पदायकं साधकाश्रयम्॥ 22 ॥

kālindīkūlamāśritya jajāpa kāmasaṃjñakam | bījaṃ paramavāgdarpadāyakaṃ sādhakāśrayam

एतदाराधनादाप स्वाराज्यर्द्धिमनुत्तमाम् ।बलमप्रहतं लोके सर्वसिद्धिविधायकम्॥ 23 ॥

etadārādhanādāpa svārājyarddhimanuttamām | balamaprahataṃ loke sarvasiddhividhāyakam

सन्ततिं चिरकालीनां पुत्रपौत्रमयीं शुभाम् ।धर्मान्व्यस्य व्यवस्थाप्य विषयानुपभुज्य च ।जगामाप्रतिमः शूरो महेन्द्रालयमुत्तमम्॥ 24 ॥

santatiṃ cirakālīnāṃ putrapautramayīṃ śubhām | dharmānvyasya vyavasthāpya viṣayānupabhujya ca | jagāmāpratimaḥ śūro mahendrālayamuttamam