Skandha 10, Adhyāya 9

श्रीनारायण उवाच ।अथातः श्रूयतां चित्रं देवीमाहाक्त्यमुत्तमम् ।अङ्गपुत्रेण मनुना यथाऽऽप्तं राज्यमुत्तमम्॥ 1 ॥

śrīnārāyaṇa uvāca | athātaḥ śrūyatāṃ citraṃ devīmāhāktyamuttamam | aṅgaputreṇa manunā yathā''ptaṃ rājyamuttamam

अङ्गस्य राज्ञः पुत्रोऽभूच्चाक्षुषो मनुरुत्तमः ।षष्ठः सुपुलहं नाम ब्रह्मर्षिं शरणं गतः॥ 2 ॥

aṅgasya rājñaḥ putro'bhūccākṣuṣo manuruttamaḥ | ṣaṣṭhaḥ supulahaṃ nāma brahmarṣiṃ śaraṇaṃ gataḥ

ब्रह्मर्षे त्वामहं प्राप्तः शरणं प्रणतार्तिहन् ।शाधि मां किङ्करंस्वामिन् येनाहं प्राप्नुयां श्रियम्॥ 3 ॥

brahmarṣe tvāmahaṃ prāptaḥ śaraṇaṃ praṇatārtihan | śādhi māṃ kiṅkaraṃsvāmin yenāhaṃ prāpnuyāṃ śriyam

मेदिन्याश्चाधिपत्यं मे स्याद्यथावदखण्डितम् ।अव्याहतं भुजबलं शस्त्रास्त्रनिपुणं क्षमम्॥ 4 ॥

medinyāścādhipatyaṃ me syādyathāvadakhaṇḍitam | avyāhataṃ bhujabalaṃ śastrāstranipuṇaṃ kṣamam

सन्ततिश्चिरकालीनाप्यखण्डं वय उत्तमम् ।अन्तेऽपवर्गलाभश्च स्यात्तथोपदिशाद्य मे॥ 5 ॥

santatiścirakālīnāpyakhaṇḍaṃ vaya uttamam | ante'pavargalābhaśca syāttathopadiśādya me

इत्येवं वचनं तस्य मनोः कर्णपथेऽभवत् ।प्रत्युवाच मुनिः श्रीमान् देव्याः संराधनं परम्॥ 6 ॥

ityevaṃ vacanaṃ tasya manoḥ karṇapathe'bhavat | pratyuvāca muniḥ śrīmān devyāḥ saṃrādhanaṃ param

राजन्नाकर्णय वचो मम श्रोत्रसुखं महत् ।शिवामाराधयाद्य त्वं तत्प्रसादादिदं भवेत्॥ 7 ॥

rājannākarṇaya vaco mama śrotrasukhaṃ mahat | śivāmārādhayādya tvaṃ tatprasādādidaṃ bhavet

चाक्षुष उवाच ।कीदृगाराधनं देव्यास्तस्याः परमपावनम् ।केनाकारेण कर्तव्यं कारुण्याद्वक्तुमर्हसि॥ 8 ॥

cākṣuṣa uvāca | kīdṛgārādhanaṃ devyāstasyāḥ paramapāvanam | kenākāreṇa kartavyaṃ kāruṇyādvaktumarhasi

मुनिरुवाच ।राजन्नाकर्ण्यतां देव्याः पूजनं परमव्ययम् ।वाग्भवं बीजमव्यक्तं सञ्जप्यमनिशं तथा॥ 9 ॥

muniruvāca | rājannākarṇyatāṃ devyāḥ pūjanaṃ paramavyayam | vāgbhavaṃ bījamavyaktaṃ sañjapyamaniśaṃ tathā

त्रिकालं सञ्जपन्मर्त्यो भुक्तिमुक्ती लभेत्तु हि ।न बीजं वाग्भवादन्यदस्ति राजन्यनन्दन॥ 10 ॥

trikālaṃ sañjapanmartyo bhuktimuktī labhettu hi | na bījaṃ vāgbhavādanyadasti rājanyanandana

जपात्सिद्धिकरं वीर्यबलवृद्धिकरं परम् ।एतस्य जापात्पाद्मोऽपि सृष्टिकर्ता महाबलः॥ 11 ॥

japātsiddhikaraṃ vīryabalavṛddhikaraṃ param | etasya jāpātpādmo'pi sṛṣṭikartā mahābalaḥ

विष्णुर्यज्जपतः सृष्टिपालकः परिकीर्तितः ।महेश्वरोऽपि संहर्ता यज्जपादभवन्नृप॥ 12 ॥

viṣṇuryajjapataḥ sṛṣṭipālakaḥ parikīrtitaḥ | maheśvaro'pi saṃhartā yajjapādabhavannṛpa

लोकपालास्तथान्येऽपि निग्रहानुग्रहक्षमाः ।यदाश्रयादभूवंस्ते बलवीर्यमदोद्धताः॥ 13 ॥

lokapālāstathānye'pi nigrahānugrahakṣamāḥ | yadāśrayādabhūvaṃste balavīryamadoddhatāḥ

एवं त्वमपि राजन्य महेशीं जगदम्बिकाम् ।समाराध्य महर्द्धिं च लप्स्यसेऽचिरकालतः॥ 14 ॥

evaṃ tvamapi rājanya maheśīṃ jagadambikām | samārādhya maharddhiṃ ca lapsyase'cirakālataḥ

एवं स मुनिवर्येण पुलहेन प्रबोधितः ।अङ्गपुत्रस्तपस्तप्तुं जगाम विरजां नदीम्॥ 15 ॥

evaṃ sa munivaryeṇa pulahena prabodhitaḥ | aṅgaputrastapastaptuṃ jagāma virajāṃ nadīm

स च तेपे तपस्तीव्रं वाग्भवस्य जपे रतः ।बीजस्य पृथिवीपालः शीर्णपर्णाशनो विभुः॥ 16 ॥

sa ca tepe tapastīvraṃ vāgbhavasya jape rataḥ | bījasya pṛthivīpālaḥ śīrṇaparṇāśano vibhuḥ

प्रथमेऽब्दे पल्लवाशो द्वितीये तोयभक्षणः ।तृतीयेऽब्दे पवनभुक् तस्थौ स्थाणुरिवाचलः॥ 17 ॥

prathame'bde pallavāśo dvitīye toyabhakṣaṇaḥ | tṛtīye'bde pavanabhuk tasthau sthāṇurivācalaḥ

एवं द्वादश वर्षाणि त्यक्ताहारस्य भूभुजः ।वाग्भवं जपतो नित्यं मतिरासीच्छुभान्विता॥ 18 ॥

evaṃ dvādaśa varṣāṇi tyaktāhārasya bhūbhujaḥ | vāgbhavaṃ japato nityaṃ matirāsīcchubhānvitā

तथा च देव्याः परमं मन्त्रं सज्जपतो रहः ।प्रादुरासीज्जगन्माता साक्षाच्छ्रीपरमेश्वरी॥ 19 ॥

tathā ca devyāḥ paramaṃ mantraṃ sajjapato rahaḥ | prādurāsījjaganmātā sākṣācchrīparameśvarī

तेजोमयी दुराधर्षा सर्वदेवमयीश्वरी ।उवाचाङ्गतनूजं तं प्रसन्ना ललिताक्षरम्॥ 20 ॥

tejomayī durādharṣā sarvadevamayīśvarī | uvācāṅgatanūjaṃ taṃ prasannā lalitākṣaram

देव्युवाच ।पृथिवीपाल ते यत्स्याच्चिन्तितं परमं वरम् ।तद् ब्रूहि सम्प्रदास्यामि तपसा ते सुतोषिता॥ 21 ॥

devyuvāca | pṛthivīpāla te yatsyāccintitaṃ paramaṃ varam | tad brūhi sampradāsyāmi tapasā te sutoṣitā

चाक्षुष उवाच ।जानासि देवदेवेशि यत्प्रार्थ्यं मनसेप्सितम् ।अन्तर्यामिस्वरूपेण तत्सर्वं देवपूजिते॥ 22 ॥

cākṣuṣa uvāca | jānāsi devadeveśi yatprārthyaṃ manasepsitam | antaryāmisvarūpeṇa tatsarvaṃ devapūjite

तथापि मम भाग्येन जातं यत्तव दर्शनम् ।ब्रवीमि देवि मे देहि राज्यं मन्वन्तराश्रितम्॥ 23 ॥

tathāpi mama bhāgyena jātaṃ yattava darśanam | bravīmi devi me dehi rājyaṃ manvantarāśritam

देव्युवाच ।दत्तं मन्वन्तरस्यास्य राज्यं राजन्यसत्तम ।पुत्रा महाबलास्ते च भविष्यन्ति गुणाधिकाः॥ 24 ॥

devyuvāca | dattaṃ manvantarasyāsya rājyaṃ rājanyasattama | putrā mahābalāste ca bhaviṣyanti guṇādhikāḥ

राज्यं निष्कण्टकं भावि मोक्षोऽन्ते चापि निश्चितः ।एवं दत्त्वा परं देवी मनवे वरमुत्तमम्॥ 25 ॥

rājyaṃ niṣkaṇṭakaṃ bhāvi mokṣo'nte cāpi niścitaḥ | evaṃ dattvā paraṃ devī manave varamuttamam

जगामादर्शनं सद्यस्तेन भक्त्या च संस्तुता ।सोऽपि राजा मनुः षष्ठः प्रसादात्तु तदाश्रयात्॥ 26 ॥

jagāmādarśanaṃ sadyastena bhaktyā ca saṃstutā | so'pi rājā manuḥ ṣaṣṭhaḥ prasādāttu tadāśrayāt

बभूव मनुमान्योऽसौ सार्वभौमसुखैर्वृतः ।पुत्रास्तस्य बलोद्युक्ताः कार्यभारसहादृताः॥ 27 ॥

babhūva manumānyo'sau sārvabhaumasukhairvṛtaḥ | putrāstasya balodyuktāḥ kāryabhārasahādṛtāḥ

देवीभक्ताश्च शूराश्च महाबलपराक्रमाः ।अन्यत्र माननीयाश्च महाराज्यसुखास्पदाः॥ 28 ॥

devībhaktāśca śūrāśca mahābalaparākramāḥ | anyatra mānanīyāśca mahārājyasukhāspadāḥ

एवं च चाक्षुषमनुर्देव्याराधनतः प्रभुः ।बभूव मनुवर्योऽसौ जगामान्ते शिवापदम्॥ 29 ॥

evaṃ ca cākṣuṣamanurdevyārādhanataḥ prabhuḥ | babhūva manuvaryo'sau jagāmānte śivāpadam