Harivamsha Purana
100
अध्याय 100 / 318

Parva 2, Adhyāya 45

20 श्लोक

पूर्ण अध्याय पाठ20 श्लोक

अध्याय 100

श्लोक 1

बलरामकृष्णाभ्यां मथुरायां प्रत्यागमनम्, स्वागतं च तौ तु स्वल्पेन कालेन दमघोषेण सङ्गतौ ।अथाध्वविधिना तौ तु पञ्चरात्रोषितौ पथि

balarāmakṛṣṇābhyāṃ mathurāyāṃ pratyāgamanam, svāgataṃ ca tau tu svalpena kālena damaghoṣeṇa saṅgatau | athādhvavidhinā tau tu pañcarātroṣitau pathi

अध्याय 100

श्लोक 2

दमघोषेण सङ्गम्य एकरात्रोषिताविव ।जग्मतुः सहितौ वीरौ मुदा परमया युतौ ।नगरीं मथुरां प्राप्तौ वसुदेवसुतावुभौ

damaghoṣeṇa saṅgamya ekarātroṣitāviva | jagmatuḥ sahitau vīrau mudā paramayā yutau | nagarīṃ mathurāṃ prāptau vasudevasutāvubhau

अध्याय 100

श्लोक 3

ततः प्रत्युद्गताः सर्वे यादवा यदुनन्दनौ ।सबला हृष्टमनस उग्रसेनपुरोगमाः

tataḥ pratyudgatāḥ sarve yādavā yadunandanau | sabalā hṛṣṭamanasa ugrasenapurogamāḥ

अध्याय 100

श्लोक 4

श्रेण्यः प्रकृतयश्चैव मन्त्रिणश्च यथोचिताः ।सबालवृद्धा सा चैव पुरी समभिवर्तत

śreṇyaḥ prakṛtayaścaiva mantriṇaśca yathocitāḥ | sabālavṛddhā sā caiva purī samabhivartata

अध्याय 100

श्लोक 5

नन्दितूर्याण्यवाद्यन्त स्तूयेतां पुरुषर्षभौ ।रथ्यां पताकामालिन्यो भासन्ति स्म समन्ततः

nanditūryāṇyavādyanta stūyetāṃ puruṣarṣabhau | rathyāṃ patākāmālinyo bhāsanti sma samantataḥ

अध्याय 100

श्लोक 6

हृष्टा प्रमुदिता सर्वा पुरी परमशोभिता ।भ्रात्रोस्तयोरागमने यथैवेन्द्रमहे तथा

hṛṣṭā pramuditā sarvā purī paramaśobhitā | bhrātrostayorāgamane yathaivendramahe tathā

अध्याय 100

श्लोक 7

मुदितास्तत्र गायन्ति राजमार्गेषु गायकाः ।स्तवाशीर्बहुला गाथा यादवानां प्रियङ्कराः

muditāstatra gāyanti rājamārgeṣu gāyakāḥ | stavāśīrbahulā gāthā yādavānāṃ priyaṅkarāḥ

अध्याय 100

श्लोक 8

गोविन्दरामौ सम्प्राप्तौ भ्रातरौ लोकविश्रुतौ ।स्वे पुरे निर्भयाः सर्वे क्रीडध्वं यादवाः सुखम्

govindarāmau samprāptau bhrātarau lokaviśrutau | sve pure nirbhayāḥ sarve krīḍadhvaṃ yādavāḥ sukham

अध्याय 100

श्लोक 9

न तत्र कश्चिद् दीनो वा मलिनो वा विचेतनः ।मथुरायामभूत् कश्चिद् रामकृष्णसमागमे

na tatra kaścid dīno vā malino vā vicetanaḥ | mathurāyāmabhūt kaścid rāmakṛṣṇasamāgame

अध्याय 100

श्लोक 10

वयांसि साधुवाक्यानि प्रहृष्टा गोहयद्विपाः ।नरनारीगणाश्चैव भेजिरे मानसं सुखम्

vayāṃsi sādhuvākyāni prahṛṣṭā gohayadvipāḥ | naranārīgaṇāścaiva bhejire mānasaṃ sukham

अध्याय 100

श्लोक 11

शिवाश्च प्रववुर्वाता विरजस्का दिशो दश ।दैवतान्यपि सर्वाणि हृष्यन्त्यायतनेष्वथ

śivāśca pravavurvātā virajaskā diśo daśa | daivatānyapi sarvāṇi hṛṣyantyāyataneṣvatha

अध्याय 100

श्लोक 12

यानि लिङ्गानि लोकस्य वृत्तानीह कृते युगे ।तानि सर्वाण्यदृश्यन्त तयोरागमने तदा

yāni liṅgāni lokasya vṛttānīha kṛte yuge | tāni sarvāṇyadṛśyanta tayorāgamane tadā

अध्याय 100

श्लोक 13

ततः काले शिवे पुण्ये स्यन्दनेनारिमर्दनौ ।हरियुक्तेन तौ वीरौ प्रविष्टौ मथुरां पुरीम्

tataḥ kāle śive puṇye syandanenārimardanau | hariyuktena tau vīrau praviṣṭau mathurāṃ purīm

अध्याय 100

श्लोक 14

प्रविशन्तं पुरीं रम्यां गोविन्दं राममेव च ।अनुजग्मुर्यदुगणाः शक्रं देवगणा इव

praviśantaṃ purīṃ ramyāṃ govindaṃ rāmameva ca | anujagmuryadugaṇāḥ śakraṃ devagaṇā iva

अध्याय 100

श्लोक 15

वसुदेवस्य भवनं पितुस्तौ यदुनन्दनौ ।प्रविष्टौ हृष्टवदनौ चन्द्रादित्याविवाचलम्

vasudevasya bhavanaṃ pitustau yadunandanau | praviṣṭau hṛṣṭavadanau candrādityāvivācalam

अध्याय 100

श्लोक 16

तत्रायुधानि संन्यस्य गृहे स्वे स्वैरचारिणौ ।मुमुदाते यदुवरौ वसुदेवसुतावुभौ

tatrāyudhāni saṃnyasya gṛhe sve svairacāriṇau | mumudāte yaduvarau vasudevasutāvubhau

अध्याय 100

श्लोक 17

ततस्तु वसुदेवस्य पादौ समभिपीड्य च ।तत्रोग्रसेनं राजानमन्यांश्च यदुपुङ्गवान्

tatastu vasudevasya pādau samabhipīḍya ca | tatrograsenaṃ rājānamanyāṃśca yadupuṅgavān

अध्याय 100

श्लोक 18

यथान्यायं पूजयित्वा तौ सर्वैश्चाभिनन्दितौ ।जग्मतुर्हृष्टमनसौ मातुरेव निवेशनम्

yathānyāyaṃ pūjayitvā tau sarvaiścābhinanditau | jagmaturhṛṣṭamanasau mātureva niveśanam

अध्याय 100

श्लोक 19

एवं तावेकनिर्माणौ मथुरायां शुभाननौ ।उग्रसेनानुगौ भूत्वा कञ्चित्कालं मुमोदतुः

evaṃ tāvekanirmāṇau mathurāyāṃ śubhānanau | ugrasenānugau bhūtvā kañcitkālaṃ mumodatuḥ

अध्याय 100

श्लोक 45

इति श्रीमहाभारते खिलभागे हरिवंशे विष्णुपर्वणि रामकृष्णयोर्मथुरां प्रत्यागमने पञ्चचत्वारिंशोऽध्याय

iti śrīmahābhārate khilabhāge harivaṃśe viṣṇuparvaṇi rāmakṛṣṇayormathurāṃ pratyāgamane pañcacatvāriṃśo'dhyāya

स्रोत: local proofread transcription: Sanskrit shlokas of the Harivamsa (Harivamsha, Vishnu and Bhavishya parvas) from sanskritdocuments.org. One chapter per adhyaya; verse numbers as printed in the source (restarting in each adhyaya). Appendix sections are not included. · प्राप्त 19/10/2026

धर्म ग्रंथ निःशुल्क और विज्ञापन-रहित है। Dharma Granth is free and has no ads. इसे ऐसा बनाए रखने में सहयोग करेंHelp keep it that way → How it is funded

शास्त्रीय प्रामाणिकता एवं पारदर्शकताSources & Interpretation

स्रोत, संस्करण एवं व्याख्या वर्गीकरण

धर्म ग्रंथ पर मूल शास्त्र, पारंपरिक भाष्य और आधुनिक व्याख्या को पूर्णतः पृथक रखा जाता है ताकि पाठक को किसी भी व्याख्या के शास्त्र होने का भ्रम न हो।

सामग्री वर्गीकरण संकेत (Epistemic Content Labels)

6 स्तरिय प्रमाण व्यवस्था
मूल पाठOriginal text

अपौरुषेय / प्रामाणिक शास्त्र (Primary Canonical Scripture)

मूल संस्कृत, प्राकृत अथवा अवधी श्लोक/मंत्र। यह सर्वोच्च प्रमाण (प्रस्थान) है। इस पाठ में किसी भी आधुनिक व्याख्याकार का हस्तक्षेप नहीं है।

शाब्दिक अनुवादLiteral translation

पदार्थ व अन्वय (Direct Grammatical & Word-for-Word Meaning)

व्याकरणसम्मत प्रत्यक्ष शब्दार्थ (अन्वय)। बिना किसी दार्शनिक संप्रदाय के पूर्वाग्रह के, संस्कृत शब्दों का सटीक भाषांतर।

पारंपरिक भाष्यTraditional commentary

आचार्य परंपरा व टीका (Classical Lineage Commentary)

प्राचीन आचार्य परंपरा (यथा शंकराचार्य, रामानुजाचार्य, मध्वाचार्य, श्रीधर स्वामी) द्वारा विरचित शास्त्रीय भाष्य व टीकाएं।

सरल व्याख्याSimple explanation

भावार्थ व सुबोध प्रबोधन (Accessible Pedagogical Exposition)

आधुनिक जिज्ञासुओं के लिए सरल भाषा में भावार्थ। यह मूल मंत्र नहीं, बल्कि पाठ को सुगम बनाने हेतु संपादकीय व्याख्या है।

आधुनिक चिंतनModern reflection

समसामयिक विमर्श व अनुप्रयोग (Contemporary Application & Analysis)

दार्शनिक, मनोवैज्ञानिक व वैज्ञानिक समरूपताओं पर आधुनिक चिंतन। यह मूल शास्त्र का अंग नहीं है और इसे शास्त्रोक्त सिद्धांत के रूप में नहीं देखा जाना चाहिए।

शोध टिप्पणीResearch note

पांडुलिपि एवं ऐतिहासिक शोध (Critical Apparatus & Manuscript Research)

पांडुलिपि विविधताएं, पाठ-भेद (variant readings), छंद रचना, और ऐतिहासिक व तुलनात्मक भाषावैज्ञानिक शोध। यह शास्त्र का मूल संदेश बदलने हेतु नहीं, बल्कि पाठ की प्रामाणिकता परखने के लिए है।

पाठ-भेद एवं संशोधनVariants & corrections

पाठ-भेद टिप्पणी (Alternative Reading / Variant Notes):

Collated with BORI Critical Edition of Mahabharata Khilaparvan.