Parva 3, Adhyāya 92

पौण्ड्रकस्य अन्तिके नारदस्यागमनं, तस्य सार्धं वार्तालापः ततः कैलासशिखरान्निर्गतो मुनिसत्तमः ।नारदः सर्वलोकज्ञः पौण्ड्रस्य नगरं प्रति॥ 1 ॥

pauṇḍrakasya antike nāradasyāgamanaṃ, tasya sārdhaṃ vārtālāpaḥ tataḥ kailāsaśikharānnirgato munisattamaḥ | nāradaḥ sarvalokajñaḥ pauṇḍrasya nagaraṃ prati

अवतीर्य नभोभागात् प्रत्यागम्य नरोत्तमम् ।द्वाःस्थेन च समाज्ञप्तः प्रविवेश गृहोत्तमम्॥ 2 ॥

avatīrya nabhobhāgāt pratyāgamya narottamam | dvāḥsthena ca samājñaptaḥ praviveśa gṛhottamam

अर्घ्यादिसमुदाचारं नृपाल्लब्ध्वा महामुनिः ।निषसादासने शुभ्रे ह्यास्तृते शुभवाससा॥ 3 ॥

arghyādisamudācāraṃ nṛpāllabdhvā mahāmuniḥ | niṣasādāsane śubhre hyāstṛte śubhavāsasā

कुशलं पृष्टवान्भूयो नृपः स मुनिसत्तमम् ।उवाच नारदं भूयः पौण्ड्रको बलगर्वितः॥ 4 ॥

kuśalaṃ pṛṣṭavānbhūyo nṛpaḥ sa munisattamam | uvāca nāradaṃ bhūyaḥ pauṇḍrako balagarvitaḥ

भवान् सर्वत्र कुशलः सर्वकार्येषु पण्डितः ।प्रथितो देवसिद्धेषु गन्धर्वेषु महात्मसु॥ 5 ॥

bhavān sarvatra kuśalaḥ sarvakāryeṣu paṇḍitaḥ | prathito devasiddheṣu gandharveṣu mahātmasu

सर्वत्रगो निराबाधो गत्वा सर्वत्र सर्वदा ।अगम्यं तव विप्रेन्द्र ब्रह्माण्डे न हि किञ्चन ।नारदेदं वद त्वं हि यत्र यत्र गतो भवान्॥ 6 ॥

sarvatrago nirābādho gatvā sarvatra sarvadā | agamyaṃ tava viprendra brahmāṇḍe na hi kiñcana | nāradedaṃ vada tvaṃ hi yatra yatra gato bhavān

तत्र तत्र तपःसिद्धो लोके प्रथितवीर्यवान् ।पौण्ड्र एव च विख्यातो वासुदेवेति शब्दितः॥ 7 ॥

tatra tatra tapaḥsiddho loke prathitavīryavān | pauṇḍra eva ca vikhyāto vāsudeveti śabditaḥ

शङ्खी चक्री गदी शार्ङ्गी खड्गी तूणी तनुत्रवान् ।विजेता राजसिंहानां दाता सर्वस्य सर्वदा॥ 8 ॥

śaṅkhī cakrī gadī śārṅgī khaḍgī tūṇī tanutravān | vijetā rājasiṃhānāṃ dātā sarvasya sarvadā

भोक्ता राज्यस्य सर्वस्य शास्ता राजा बलाद् बली ।अजेयः शत्रुसैन्यानां रक्षिता स्वजनस्य च॥ 9 ॥

bhoktā rājyasya sarvasya śāstā rājā balād balī | ajeyaḥ śatrusainyānāṃ rakṣitā svajanasya ca

योऽद्य गोपकनामासौ वासुदेवेति शब्दितः ।तस्य वीर्यबले न स्तो नाम्नोऽस्य मम धारणे॥ 10 ॥

yo'dya gopakanāmāsau vāsudeveti śabditaḥ | tasya vīryabale na sto nāmno'sya mama dhāraṇe

स हि गोपो वृथा बाल्याद्धारयत्येव नाम मे ।इदं निश्चिनु विप्रेन्द्र एक एव भवाम्यहम्॥ 11 ॥

sa hi gopo vṛthā bālyāddhārayatyeva nāma me | idaṃ niścinu viprendra eka eva bhavāmyaham

वासुदेवो जगत्यस्मिन् निर्जित्य बलिनं यदुम् ।वृष्णीन्सर्वान् बलात् क्षिप्त्वा निहनिष्ये च तां पुरीम् ॥ द्वारकां विष्णुनिलयां योद्धा चाहं महामते ।एते च बलिनः सर्वे नृपा मम समागताः॥ 13 ॥

vāsudevo jagatyasmin nirjitya balinaṃ yadum | vṛṣṇīnsarvān balāt kṣiptvā nihaniṣye ca tāṃ purīm || dvārakāṃ viṣṇunilayāṃ yoddhā cāhaṃ mahāmate | ete ca balinaḥ sarve nṛpā mama samāgatāḥ

अश्वाश्च वेगिनः सन्ति रथा वायुजवा मम ।उष्ट्रा मत्ताः सहस्रं च गजा नियुतमेव च॥ 14 ॥

aśvāśca veginaḥ santi rathā vāyujavā mama | uṣṭrā mattāḥ sahasraṃ ca gajā niyutameva ca

एतेनाहं बलेनाजौ हनिष्ये केशवं रणे ।तस्मादेवं सदा विप्र वद ब्रह्मन् पुरे मम॥ 15 ॥

etenāhaṃ balenājau haniṣye keśavaṃ raṇe | tasmādevaṃ sadā vipra vada brahman pure mama

इन्द्रस्यापि सदा विप्र वद नारद साम्प्रतम् ।प्रार्थनैषा मम विभो नमस्ये त्वां तपोधन॥ 16 ॥

indrasyāpi sadā vipra vada nārada sāmpratam | prārthanaiṣā mama vibho namasye tvāṃ tapodhana

सर्वत्रगः सदा चास्मि यावद् ब्रह्माण्डसंस्थितिः ।आचार्यः सर्वकार्येषु गमने केनचिन्नृप॥ 17 ॥

sarvatragaḥ sadā cāsmi yāvad brahmāṇḍasaṃsthitiḥ | ācāryaḥ sarvakāryeṣu gamane kenacinnṛpa

किं नु वक्तुं तथा राजन्नुत्सहे नृपसत्तम ।महीं शासति देवेशे चक्रपाणौ जनार्दने॥ 18 ॥

kiṃ nu vaktuṃ tathā rājannutsahe nṛpasattama | mahīṃ śāsati deveśe cakrapāṇau janārdane

विष्णौ सर्वत्रगे देवे दुष्टान् हत्वा सबान्धवान् ।वासुदेवेति को नाम तिष्ठत्यस्मिन् हराविति॥ 19 ॥

viṣṇau sarvatrage deve duṣṭān hatvā sabāndhavān | vāsudeveti ko nāma tiṣṭhatyasmin harāviti

को नाम वक्तुमेवेदं कृष्णे शासति गोमती ।अज्ञानाद् वक्तुमेवं च समर्थाः प्राकृता जनाः॥ 20 ॥

ko nāma vaktumevedaṃ kṛṣṇe śāsati gomatī | ajñānād vaktumevaṃ ca samarthāḥ prākṛtā janāḥ

हरिः सर्वत्रगो विष्णुर्दर्पं ते व्यपनेष्यति ।अचिन्त्यविभवो विष्णुः शार्ङ्गधन्वा गदाधरः॥ 21 ॥

hariḥ sarvatrago viṣṇurdarpaṃ te vyapaneṣyati | acintyavibhavo viṣṇuḥ śārṅgadhanvā gadādharaḥ

आदिदेवः पुराणात्मा दर्प ते व्यपनेष्यति ।हास्यमेतन्महाराज यच्च वै तत्र संस्थितम्॥ 22 ॥

ādidevaḥ purāṇātmā darpa te vyapaneṣyati | hāsyametanmahārāja yacca vai tatra saṃsthitam

शार्ङ्ग खड्गं तथा राजन् महाघोरं न दाप्यते ।अतीव ह्रासकालोऽयं तव सम्प्रति वर्तते॥ 23 ॥

śārṅga khaḍgaṃ tathā rājan mahāghoraṃ na dāpyate | atīva hrāsakālo'yaṃ tava samprati vartate