Parva 3, Adhyāya 93

नारदेन श्रीकृष्णस्य समीपे गमनं, पौण्ड्रकस्य द्वारकोपरि आक्रमणं ततः क्रुद्धौ महाराज पौण्ड्रो मदबलान्वितः ।नारदं विप्रवर्यं तं प्रोवाच नृपसंसदि॥ 1 ॥

nāradena śrīkṛṣṇasya samīpe gamanaṃ, pauṇḍrakasya dvārakopari ākramaṇaṃ tataḥ kruddhau mahārāja pauṇḍro madabalānvitaḥ | nāradaṃ vipravaryaṃ taṃ provāca nṛpasaṃsadi

किमिदं प्राह विप्रर्षे राजाहं च द्विजैः सह ।गच्छ त्वं काममथ वा मुने शापप्रदः सदा॥ 2 ॥

kimidaṃ prāha viprarṣe rājāhaṃ ca dvijaiḥ saha | gaccha tvaṃ kāmamatha vā mune śāpapradaḥ sadā

भीतस्त्वत्तो महाबुद्धे गच्छ त्वं काममद्य हि ।इत्युक्तो नृपवर्येण तूष्णीमेव स नारदः॥ 3 ॥

bhītastvatto mahābuddhe gaccha tvaṃ kāmamadya hi | ityukto nṛpavaryeṇa tūṣṇīmeva sa nāradaḥ

जगामाकाशगमनो यत्र तिष्ठति केशवः ।स गत्वा विष्णुसङ्काशं विष्णोः सर्वं शशंस ह॥ 4 ॥

jagāmākāśagamano yatra tiṣṭhati keśavaḥ | sa gatvā viṣṇusaṅkāśaṃ viṣṇoḥ sarvaṃ śaśaṃsa ha

तच्छ्रुत्वा भगवान् विष्णुर्यथेष्टं वदतामिति ।दर्प तस्यापनेष्यामि श्वोभूते द्विजसत्तम॥ 5 ॥

tacchrutvā bhagavān viṣṇuryatheṣṭaṃ vadatāmiti | darpa tasyāpaneṣyāmi śvobhūte dvijasattama

इत्युक्त्वा विररामैव तस्मिन् बदरिकाश्रमे ।ततः पौण्ड्रो महाबाहुर्बलैर्बहुभिरीश्वरः॥ 6 ॥

ityuktvā virarāmaiva tasmin badarikāśrame | tataḥ pauṇḍro mahābāhurbalairbahubhirīśvaraḥ

अश्वैरनेकसाहस्रैर्गजैर्बहुभिरन्वितः ।अस्त्रकोटिसमायुक्तः स राजा सत्यसङ्गरः॥ 7 ॥

aśvairanekasāhasrairgajairbahubhiranvitaḥ | astrakoṭisamāyuktaḥ sa rājā satyasaṅgaraḥ

अनेकशतसाहस्रैः पत्तिभिश्च समन्वितः ।एकलव्यप्रभृतिभी राजभिश्च समन्ततः॥ 8 ॥

anekaśatasāhasraiḥ pattibhiśca samanvitaḥ | ekalavyaprabhṛtibhī rājabhiśca samantataḥ

अष्टौ रथसहस्राणि नागानामयुतं तथा ।अर्बुदं पत्तिसङ्घानां तद्बलं समपद्यत॥ 9 ॥

aṣṭau rathasahasrāṇi nāgānāmayutaṃ tathā | arbudaṃ pattisaṅghānāṃ tadbalaṃ samapadyata

एतेन च बलेनाजौ प्रस्फुरन् नृपसत्तमः ।विरराज महाराज उदयस्थो महारविः॥ 10 ॥

etena ca balenājau prasphuran nṛpasattamaḥ | virarāja mahārāja udayastho mahāraviḥ

स ययौ मध्यरात्रेण नगरीं द्वारकामनु ।पत्तयो दीपिकाहस्ता रात्रौ तमसि दारुणे॥ 11 ॥

sa yayau madhyarātreṇa nagarīṃ dvārakāmanu | pattayo dīpikāhastā rātrau tamasi dāruṇe

ययुर्विविधशूस्त्रौघाः सम्पतन्तो महाबलाः ।द्वारकां वीर्यसम्पन्नां महाघोरां नृपोत्तमाः॥ 12 ॥

yayurvividhaśūstraughāḥ sampatanto mahābalāḥ | dvārakāṃ vīryasampannāṃ mahāghorāṃ nṛpottamāḥ

रथं महान्तमारुह्य शस्त्रौघैश्च समावृतम् ।पट्टिशासिसमाकीर्णं गदापरिघसङ्कुलम्॥ 13 ॥

rathaṃ mahāntamāruhya śastraughaiśca samāvṛtam | paṭṭiśāsisamākīrṇaṃ gadāparighasaṅkulam

शक्तितोमरसङ्कीर्णं ध्वजमालासमाचितम् ।किङ्किणीजालसंयुक्तं शरासिप्राससंयुतम्॥ 14 ॥

śaktitomarasaṅkīrṇaṃ dhvajamālāsamācitam | kiṅkiṇījālasaṃyuktaṃ śarāsiprāsasaṃyutam

महाघोरं महारौद्रं युगान्तजलदोपमम् ।धनुर्गदासमाकीर्णं महावाद्योपमं महत्॥ 15 ॥

mahāghoraṃ mahāraudraṃ yugāntajaladopamam | dhanurgadāsamākīrṇaṃ mahāvādyopamaṃ mahat

अग्न्यर्कसदृशाकारं ययौ द्वारवतीमनु ।गृहीतदीपिको राजा वीर्यवान् बलवान् नृप॥ 16 ॥

agnyarkasadṛśākāraṃ yayau dvāravatīmanu | gṛhītadīpiko rājā vīryavān balavān nṛpa

हन्तुमैच्छज्जगन्नाथं वृष्णींश्चैव समन्ततः ।आकर्षन् बलमुख्यांस्तान् राज्ञः सर्वान्महाद्युतिः॥ 17 ॥

hantumaicchajjagannāthaṃ vṛṣṇīṃścaiva samantataḥ | ākarṣan balamukhyāṃstān rājñaḥ sarvānmahādyutiḥ

पुरद्वारं समासाद्य बलं संस्थाप्य यत्नतः ।इदं प्रोवाच राजा तु नृपान् सर्वानवस्थितान्॥ 18 ॥

puradvāraṃ samāsādya balaṃ saṃsthāpya yatnataḥ | idaṃ provāca rājā tu nṛpān sarvānavasthitān

ताड्यतामत्र भेरी तु नाम विश्राव्य मामकम् ।युध्यतां युध्यतामत्र देयं वा प्रतिदीयताम्॥ 19 ॥

tāḍyatāmatra bherī tu nāma viśrāvya māmakam | yudhyatāṃ yudhyatāmatra deyaṃ vā pratidīyatām

आगतः पौण्ड्रको राजा युद्धार्थी वीर्यवत्तरः ।हन्तुकामः समग्रान् वः कृष्णबाहुबलाश्रयान्॥ 20 ॥

āgataḥ pauṇḍrako rājā yuddhārthī vīryavattaraḥ | hantukāmaḥ samagrān vaḥ kṛṣṇabāhubalāśrayān

इति ते प्रेषिताः सर्वे समीयुः सूचकान् बहून् ।दीपिकाश्च प्रदीप्यन्ते बह्व्यः शतसहस्रशः॥ 21 ॥

iti te preṣitāḥ sarve samīyuḥ sūcakān bahūn | dīpikāśca pradīpyante bahvyaḥ śatasahasraśaḥ

इतश्चेतश्च राजानो युध्यन्ते युद्धलालसाः ।पुरीं ते पुरतस्तत्र क्षत्रियाः शस्त्रिणस्तदा॥ 22 ॥

itaścetaśca rājāno yudhyante yuddhalālasāḥ | purīṃ te puratastatra kṣatriyāḥ śastriṇastadā

सिंहनादं प्रकुर्वन्तः शस्त्रधारासमाकुलाः ।कुतोऽयं वृष्णिप्रवरः कुतो राजा जगत्पतिः॥ 23 ॥

siṃhanādaṃ prakurvantaḥ śastradhārāsamākulāḥ | kuto'yaṃ vṛṣṇipravaraḥ kuto rājā jagatpatiḥ

कुतोऽयं सात्यकिर्वीरः कुतो हार्दिक्य एव च ।कुतो नु बलभद्रश्च सर्वयादवसत्तमः ।इत्येवं कथयन्तो वै राजानः सर्व एव ते॥ 24 ॥

kuto'yaṃ sātyakirvīraḥ kuto hārdikya eva ca | kuto nu balabhadraśca sarvayādavasattamaḥ | ityevaṃ kathayanto vai rājānaḥ sarva eva te

आदाय शस्त्राणि बहूनि सर्वतः शरांश्च चापानि बहूनि सर्वे ।युद्धाय सन्नाहनिबद्धशो ययुर्हरेः पुरीं द्वारवतीं नृपोत्तमाः॥ 25 ॥

ādāya śastrāṇi bahūni sarvataḥ śarāṃśca cāpāni bahūni sarve | yuddhāya sannāhanibaddhaśo yayurhareḥ purīṃ dvāravatīṃ nṛpottamāḥ