अध्याय 243
श्लोक 1
यहै जानि चरननि चित लायो ।नाहिन नाथ! अकारनको हितु तुम समान पुरान-श्रुति गायो
yahai jāni caranani cita lāyo | nāhina nātha! akāranako hitu tuma samāna purāna-śruti gāyo
अध्याय 243
यहै जानि चरननि चित लायो ।नाहिन नाथ! अकारनको हितु तुम समान पुरान-श्रुति गायो
yahai jāni caranani cita lāyo | nāhina nātha! akāranako hitu tuma samāna purāna-śruti gāyo
अध्याय 243
जननि-जनक, सुत-दार, बंधुजन भये बहुत जहँ-जहँ हौं जायो ।सब स्वारथहित प्रीति, कपट चित, काहु नहिं हरिभजन सिखायो
janani-janaka, suta-dāra, baṃdhujana bhaye bahuta jaha~-jaha~ hauṃ jāyo | saba svārathahita prīti, kapaṭa cita, kāhu nahiṃ haribhajana sikhāyo
अध्याय 243
सुर-मुनि, मनुज-दनुज, अहि-किंनर, मैं तनु धरि सिर काहि न नायो ।जरत फिरत त्रयताप पापबस, काहु न हरि! करि कृपा जुड़ायो
sura-muni, manuja-danuja, ahi-kiṃnara, maiṃ tanu dhari sira kāhi na nāyo | jarata phirata trayatāpa pāpabasa, kāhu na hari! kari kṛpā juḍa़āyo
अध्याय 243
जतन अनेक किये सुख-कारन, हरिपद-बिमुख सदा दुख पायो ।अब थाक्यो जलहीन नाव ज्यों देखत बिपति-जाल जग छायो
jatana aneka kiye sukha-kārana, haripada-bimukha sadā dukha pāyo | aba thākyo jalahīna nāva jyoṃ dekhata bipati-jāla jaga chāyo
अध्याय 243
मो कहँ नाथ! बूझिये, यह गति सुख-निधान निज पति बिसरायो ।अब तजि रोष करहु करुना हरि! तुलसिदास सरनागत आयो
mo kaha~ nātha! būjhiye, yaha gati sukha-nidhāna nija pati bisarāyo | aba taji roṣa karahu karunā hari! tulasidāsa saranāgata āyo
पाठ सेटिंग्स · Reading settings
भाषा एवं सामग्री · Language and layers
स्रोत: local proofread transcription: Tulsidas's Vinaya Patrika (279 padas), read from page images of a printed edition and proofread. One chapter per pada, stanza numbers as printed. The editor's Hindi bhavartha is not reproduced. · प्राप्त 19/10/2026
धर्म ग्रंथ निःशुल्क और विज्ञापन-रहित है। Dharma Granth is free and has no ads. इसे ऐसा बनाए रखने में सहयोग करेंHelp keep it that way → How it is funded
धर्म ग्रंथ पर मूल शास्त्र, पारंपरिक भाष्य और आधुनिक व्याख्या को पूर्णतः पृथक रखा जाता है ताकि पाठक को किसी भी व्याख्या के शास्त्र होने का भ्रम न हो।
अपौरुषेय / प्रामाणिक शास्त्र (Primary Canonical Scripture)
मूल संस्कृत, प्राकृत अथवा अवधी श्लोक/मंत्र। यह सर्वोच्च प्रमाण (प्रस्थान) है। इस पाठ में किसी भी आधुनिक व्याख्याकार का हस्तक्षेप नहीं है।
पदार्थ व अन्वय (Direct Grammatical & Word-for-Word Meaning)
व्याकरणसम्मत प्रत्यक्ष शब्दार्थ (अन्वय)। बिना किसी दार्शनिक संप्रदाय के पूर्वाग्रह के, संस्कृत शब्दों का सटीक भाषांतर।
आचार्य परंपरा व टीका (Classical Lineage Commentary)
प्राचीन आचार्य परंपरा (यथा शंकराचार्य, रामानुजाचार्य, मध्वाचार्य, श्रीधर स्वामी) द्वारा विरचित शास्त्रीय भाष्य व टीकाएं।
भावार्थ व सुबोध प्रबोधन (Accessible Pedagogical Exposition)
आधुनिक जिज्ञासुओं के लिए सरल भाषा में भावार्थ। यह मूल मंत्र नहीं, बल्कि पाठ को सुगम बनाने हेतु संपादकीय व्याख्या है।
समसामयिक विमर्श व अनुप्रयोग (Contemporary Application & Analysis)
दार्शनिक, मनोवैज्ञानिक व वैज्ञानिक समरूपताओं पर आधुनिक चिंतन। यह मूल शास्त्र का अंग नहीं है और इसे शास्त्रोक्त सिद्धांत के रूप में नहीं देखा जाना चाहिए।
पांडुलिपि एवं ऐतिहासिक शोध (Critical Apparatus & Manuscript Research)
पांडुलिपि विविधताएं, पाठ-भेद (variant readings), छंद रचना, और ऐतिहासिक व तुलनात्मक भाषावैज्ञानिक शोध। यह शास्त्र का मूल संदेश बदलने हेतु नहीं, बल्कि पाठ की प्रामाणिकता परखने के लिए है।
Collated against Kashi Nagari Pracharini Sabha critical edition.