Skandha 9, Adhyāya 13

निमिरिक्ष्वाकुतनयो वसिष्ठमवृतर्त्विजम् ।आरभ्य सत्रं सोऽप्याह शक्रेण प्राग्वृतोऽस्मि भोः॥ 1 ॥

nimirikṣvākutanayo vasiṣṭhamavṛtartvijam | ārabhya satraṃ so'pyāha śakreṇa prāgvṛto'smi bhoḥ

तं निर्वर्त्यागमिष्यामि तावन्मां प्रतिपालय ।तूष्णीमासीद्गृहपतिः सोऽपीन्द्रस्याकरोन्मखम्॥ 2 ॥

taṃ nirvartyāgamiṣyāmi tāvanmāṃ pratipālaya | tūṣṇīmāsīdgṛhapatiḥ so'pīndrasyākaronmakham

निमिश्चलमिदं विद्वान् सत्रमारभतात्मवान् ।ऋत्विग्भिरपरैस्तावन्नागमद्यावता गुरुः॥ 3 ॥

nimiścalamidaṃ vidvān satramārabhatātmavān | ṛtvigbhiraparaistāvannāgamadyāvatā guruḥ

शिष्यव्यतिक्रमं वीक्ष्य निर्वर्त्य गुरुरागतः ।अशपत्पतताद्देहो निमेः पण्डितमानिनः॥ 4 ॥

śiṣyavyatikramaṃ vīkṣya nirvartya gururāgataḥ | aśapatpatatāddeho nimeḥ paṇḍitamāninaḥ

निमिः प्रतिददौ शापं गुरवेऽधर्मवर्तिने ।तवापि पतताद्देहो लोभाद्धर्ममजानतः॥ 5 ॥

nimiḥ pratidadau śāpaṃ gurave'dharmavartine | tavāpi patatāddeho lobhāddharmamajānataḥ

इत्युत्ससर्ज स्वं देहं निमिरध्यात्मकोविदः ।मित्रावरुणयोर्जज्ञे उर्वश्यां प्रपितामहः॥ 6 ॥

ityutsasarja svaṃ dehaṃ nimiradhyātmakovidaḥ | mitrāvaruṇayorjajñe urvaśyāṃ prapitāmahaḥ

गन्धवस्तुषु तद्देहं निधाय मुनिसत्तमाः ।समाप्ते सत्रयागेऽथ देवानूचुः समागतान्॥ 7 ॥

gandhavastuṣu taddehaṃ nidhāya munisattamāḥ | samāpte satrayāge'tha devānūcuḥ samāgatān

राज्ञो जीवतु देहोऽयं प्रसन्नाः प्रभवो यदि ।तथेत्युक्ते निमिः प्राह मा भून्मे देहबन्धनम्॥ 8 ॥

rājño jīvatu deho'yaṃ prasannāḥ prabhavo yadi | tathetyukte nimiḥ prāha mā bhūnme dehabandhanam

यस्य योगं न वाञ्छन्ति वियोगभयकातराः ।भजन्ति चरणाम्भोजं मुनयो हरिमेधसः॥ 9 ॥

yasya yogaṃ na vāñchanti viyogabhayakātarāḥ | bhajanti caraṇāmbhojaṃ munayo harimedhasaḥ

देहं नावरुरुत्सेऽहं दुःखशोकभयावहम् ।सर्वत्रास्य यतो मृत्युर्मत्स्यानामुदके यथा॥ 10 ॥

dehaṃ nāvarurutse'haṃ duḥkhaśokabhayāvaham | sarvatrāsya yato mṛtyurmatsyānāmudake yathā

विदेह उष्यतां कामं लोचनेषु शरीरिणाम् ।उन्मेषणनिमेषाभ्यां लक्षितोऽध्यात्मसंस्थितः॥ 11 ॥

videha uṣyatāṃ kāmaṃ locaneṣu śarīriṇām | unmeṣaṇanimeṣābhyāṃ lakṣito'dhyātmasaṃsthitaḥ

अराजकभयं नॄणां मन्यमाना महर्षयः ।देहं ममन्थुः स्म निमेः कुमारः समजायत॥ 12 ॥

arājakabhayaṃ nṝṇāṃ manyamānā maharṣayaḥ | dehaṃ mamanthuḥ sma nimeḥ kumāraḥ samajāyata

जन्मना जनकः सोऽभूद्वैदेहस्तु विदेहजः ।मिथिलो मथनाज्जातो मिथिला येन निर्मिता॥ 13 ॥

janmanā janakaḥ so'bhūdvaidehastu videhajaḥ | mithilo mathanājjāto mithilā yena nirmitā

तस्मादुदावसुस्तस्य पुत्रोऽभून्नन्दिवर्धनः ।ततः सुकेतुस्तस्यापि देवरातो महीपते॥ 14 ॥

tasmādudāvasustasya putro'bhūnnandivardhanaḥ | tataḥ suketustasyāpi devarāto mahīpate

तस्माद्बृहद्रथस्तस्य महावीर्यः सुधृत्पिता ।सुधृतेर्धृष्टकेतुर्वै हर्यश्वोऽथ मरुस्ततः॥ 15 ॥

tasmādbṛhadrathastasya mahāvīryaḥ sudhṛtpitā | sudhṛterdhṛṣṭaketurvai haryaśvo'tha marustataḥ

मरोः प्रतीपकस्तस्माज्जातः कृतरथो यतः ।देवमीढस्तस्य पुत्रो विश्रुतोऽथ महाधृतिः॥ 16 ॥

maroḥ pratīpakastasmājjātaḥ kṛtaratho yataḥ | devamīḍhastasya putro viśruto'tha mahādhṛtiḥ

कृतिरातस्ततस्तस्मान्महारोमाथ तत्सुतः ।स्वर्णरोमा सुतस्तस्य ह्रस्वरोमा व्यजायत॥ 17 ॥

kṛtirātastatastasmānmahāromātha tatsutaḥ | svarṇaromā sutastasya hrasvaromā vyajāyata

ततः सीरध्वजो जज्ञे यज्ञार्थं कर्षतो महीम् ।सीता सीराग्रतो जाता तस्मात्सीरध्वजः स्मृतः॥ 18 ॥

tataḥ sīradhvajo jajñe yajñārthaṃ karṣato mahīm | sītā sīrāgrato jātā tasmātsīradhvajaḥ smṛtaḥ

कुशध्वजस्तस्य पुत्रस्ततो धर्मध्वजो नृपः ।धर्मध्वजस्य द्वौ पुत्रौ कृतध्वजमितध्वजौ॥ 19 ॥

kuśadhvajastasya putrastato dharmadhvajo nṛpaḥ | dharmadhvajasya dvau putrau kṛtadhvajamitadhvajau

कृतध्वजात्केशिध्वजः खाण्डिक्यस्तु मितध्वजात् ।कृतध्वजसुतो राजन्नात्मविद्याविशारदः॥ 20 ॥

kṛtadhvajātkeśidhvajaḥ khāṇḍikyastu mitadhvajāt | kṛtadhvajasuto rājannātmavidyāviśāradaḥ

खाण्डिक्यः कर्मतत्त्वज्ञो भीतः केशिध्वजाद्द्रुतः ।भानुमांस्तस्य पुत्रोऽभूच्छतद्युम्नस्तु तत्सुतः॥ 21 ॥

khāṇḍikyaḥ karmatattvajño bhītaḥ keśidhvajāddrutaḥ | bhānumāṃstasya putro'bhūcchatadyumnastu tatsutaḥ

शुचिस्तत्तनयस्तस्मात्सनद्वाजस्ततोऽभवत् ।ऊर्ध्वकेतुः सनद्वाजादजोऽथ पुरुजित्सुतः॥ 22 ॥

śucistattanayastasmātsanadvājastato'bhavat | ūrdhvaketuḥ sanadvājādajo'tha purujitsutaḥ

अरिष्टनेमिस्तस्यापि श्रुतायुस्तत्सुपार्श्वकः ।ततश्चित्ररथो यस्य क्षेमधिर्मिथिलाधिपः॥ 23 ॥

ariṣṭanemistasyāpi śrutāyustatsupārśvakaḥ | tataścitraratho yasya kṣemadhirmithilādhipaḥ

तस्मात्समरथस्तस्य सुतः सत्यरथस्ततः ।आसीदुपगुरुस्तस्मादुपगुप्तोऽग्निसम्भवः॥ 24 ॥

tasmātsamarathastasya sutaḥ satyarathastataḥ | āsīdupagurustasmādupagupto'gnisambhavaḥ

वस्वनन्तोऽथ तत्पुत्रो युयुधो यत्सुभाषणः ।श्रुतस्ततो जयस्तस्माद्विजयोऽस्मादृतः सुतः॥ 25 ॥

vasvananto'tha tatputro yuyudho yatsubhāṣaṇaḥ | śrutastato jayastasmādvijayo'smādṛtaḥ sutaḥ

शुनकस्तत्सुतो जज्ञे वीतहव्यो धृतिस्ततः ।बहुलाश्वो धृतेस्तस्य कृतिरस्य महावशी॥ 26 ॥

śunakastatsuto jajñe vītahavyo dhṛtistataḥ | bahulāśvo dhṛtestasya kṛtirasya mahāvaśī

एते वै मैथिला राजन्नात्मविद्याविशारदाः ।योगेश्वरप्रसादेन द्वन्द्वैर्मुक्ता गृहेष्वपि॥ 27 ॥

ete vai maithilā rājannātmavidyāviśāradāḥ | yogeśvaraprasādena dvandvairmuktā gṛheṣvapi

नवमस्कन्धे निमिवंशानुवर्णनं नाम त्रयोदशोऽध्यायः॥ 13b ॥

navamaskandhe nimivaṃśānuvarṇanaṃ nāma trayodaśo'dhyāyaḥ