Skandha 10, Adhyāya 21

इत्थं शरत्स्वच्छजलं पद्माकरसुगन्धिना ।न्यविशद्वायुना वातं सगोगोपालकोऽच्युतः॥ 1 ॥

itthaṃ śaratsvacchajalaṃ padmākarasugandhinā | nyaviśadvāyunā vātaṃ sagogopālako'cyutaḥ

कुसुमितवनराजिशुष्मिभृङ्ग- द्विजकुलघुष्टसरःसरिन्महीध्रम् ।मधुपतिरवगाह्य चारयन् गाः सह पशुपालबलश्चुकूज वेणुम्॥ 2 ॥

kusumitavanarājiśuṣmibhṛṅga- dvijakulaghuṣṭasaraḥsarinmahīdhram | madhupatiravagāhya cārayan gāḥ saha paśupālabalaścukūja veṇum

तद्व्रजस्त्रिय आश्रुत्य वेणुगीतं स्मरोदयम् ।काश्चित्परोक्षं कृष्णस्य स्वसखीभ्योन्ववर्णयन्॥ 3 ॥

tadvrajastriya āśrutya veṇugītaṃ smarodayam | kāścitparokṣaṃ kṛṣṇasya svasakhībhyonvavarṇayan

तद्वर्णयितुमारब्धाः स्मरन्त्यः कृष्णचेष्टितम् ।नाशकन् स्मरवेगेन विक्षिप्तमनसो नृप॥ 4 ॥

tadvarṇayitumārabdhāḥ smarantyaḥ kṛṣṇaceṣṭitam | nāśakan smaravegena vikṣiptamanaso nṛpa

बर्हापीडं नटवरवपुः कर्णयोः कर्णिकारं बिभ्रद्वासः कनककपिशं वैजयन्तीं च मालाम् ।रन्ध्रान् वेणोरधरसुधया पूरयन् गोपवृन्दै- र्वृन्दारण्यं स्वपदरमणं प्राविशद्गीतकीर्तिः॥ 5 ॥

barhāpīḍaṃ naṭavaravapuḥ karṇayoḥ karṇikāraṃ bibhradvāsaḥ kanakakapiśaṃ vaijayantīṃ ca mālām | randhrān veṇoradharasudhayā pūrayan gopavṛndai- rvṛndāraṇyaṃ svapadaramaṇaṃ prāviśadgītakīrtiḥ

श्रुत्वा व्रजस्त्रियः सर्वा वर्णयन्त्योऽभिरेभिरे॥ 6 ॥

śrutvā vrajastriyaḥ sarvā varṇayantyo'bhirebhire

अक्षण्वतां फलमिदं न परं विदामः सख्यः पशूननु विवेशयतोर्वयस्यैः ।वक्त्रं व्रजेशसुतयोरनुवेणुजुष्टं यैर्वा निपीतमनुरक्तकटाक्षमोक्षम्॥ 7 ॥

akṣaṇvatāṃ phalamidaṃ na paraṃ vidāmaḥ sakhyaḥ paśūnanu viveśayatorvayasyaiḥ | vaktraṃ vrajeśasutayoranuveṇujuṣṭaṃ yairvā nipītamanuraktakaṭākṣamokṣam

चूतप्रवालबर्हस्तबकोत्पलाब्ज- मालानुपृक्तपरिधानविचित्रवेषौ ।मध्ये विरेजतुरलं पशुपालगोष्ठ्यां रङ्गे यथा नटवरौ क्व च गायमानौ॥ 8 ॥

cūtapravālabarhastabakotpalābja- mālānupṛktaparidhānavicitraveṣau | madhye virejaturalaṃ paśupālagoṣṭhyāṃ raṅge yathā naṭavarau kva ca gāyamānau

गोप्यः किमाचरदयं कुशलं स्म वेणु- र्दामोदराधरसुधामपि गोपिकानाम् ।भुङ्क्ते स्वयं यदवशिष्टरसं ह्रदिन्यो हृष्यत्त्वचोऽश्रु मुमुचुस्तरवो यथाऽऽर्यः॥ 9 ॥

gopyaḥ kimācaradayaṃ kuśalaṃ sma veṇu- rdāmodarādharasudhāmapi gopikānām | bhuṅkte svayaṃ yadavaśiṣṭarasaṃ hradinyo hṛṣyattvaco'śru mumucustaravo yathā''ryaḥ

वृन्दावनं सखि भुवो वितनोति कीर्तिं यद्देवकीसुतपदाम्बुजलब्धलक्ष्मि ।गोविन्दवेणुमनु मत्तमयूरनृत्यं प्रेक्ष्याद्रिसान्वपरतान्यसमस्तसत्त्वम्॥ 10 ॥

vṛndāvanaṃ sakhi bhuvo vitanoti kīrtiṃ yaddevakīsutapadāmbujalabdhalakṣmi | govindaveṇumanu mattamayūranṛtyaṃ prekṣyādrisānvaparatānyasamastasattvam

धन्याः स्म मूढगतयोऽपि हरिण्य एता या नन्दनन्दनमुपात्तविचित्रवेषम् ।आकर्ण्य वेणुरणितं सहकृष्णसाराः पूजां दधुर्विरचितां प्रणयावलोकैः॥ 11 ॥

dhanyāḥ sma mūḍhagatayo'pi hariṇya etā yā nandanandanamupāttavicitraveṣam | ākarṇya veṇuraṇitaṃ sahakṛṣṇasārāḥ pūjāṃ dadhurviracitāṃ praṇayāvalokaiḥ

कृष्णं निरीक्ष्य वनितोत्सवरूपशीलं श्रुत्वा च तत्क्वणितवेणुविचित्रगीतम् ।देव्यो विमानगतयः स्मरनुन्नसारा भ्रश्यत्प्रसूनकबरा मुमुहुर्विनीव्यः॥ 12 ॥

kṛṣṇaṃ nirīkṣya vanitotsavarūpaśīlaṃ śrutvā ca tatkvaṇitaveṇuvicitragītam | devyo vimānagatayaḥ smaranunnasārā bhraśyatprasūnakabarā mumuhurvinīvyaḥ

गावश्च कृष्णमुखनिर्गतवेणुगीत- पीयूषमुत्तभितकर्णपुटैः पिबन्त्यः ।शावाः स्नुतस्तनपयःकवलाः स्म तस्थु- र्गोविन्दमात्मनि दृशाश्रुकलाः स्पृशन्त्यः॥ 13 ॥

gāvaśca kṛṣṇamukhanirgataveṇugīta- pīyūṣamuttabhitakarṇapuṭaiḥ pibantyaḥ | śāvāḥ snutastanapayaḥkavalāḥ sma tasthu- rgovindamātmani dṛśāśrukalāḥ spṛśantyaḥ

प्रायो बताम्ब विहगा मुनयो वनेऽस्मिन् कृष्णेक्षितं तदुदितं कलवेणुगीतम् ।आरुह्य ये द्रुमभुजान् रुचिरप्रवालान् शृण्वन्त्यमीलितदृशो विगतान्यवाचः॥ 14 ॥

prāyo batāmba vihagā munayo vane'smin kṛṣṇekṣitaṃ taduditaṃ kalaveṇugītam | āruhya ye drumabhujān rucirapravālān śṛṇvantyamīlitadṛśo vigatānyavācaḥ

नद्यस्तदा तदुपधार्य मुकुन्दगीत- मावर्तलक्षितमनोभवभग्नवेगाः ।आलिङ्गनस्थगितमूर्मिभुजैर्मुरारेः गृह्णन्ति पादयुगलं कमलोपहाराः॥ 15 ॥

nadyastadā tadupadhārya mukundagīta- māvartalakṣitamanobhavabhagnavegāḥ | āliṅganasthagitamūrmibhujairmurāreḥ gṛhṇanti pādayugalaṃ kamalopahārāḥ

दृष्ट्वाऽऽतपे व्रजपशून् सह रामगोपैः सञ्चारयन्तमनु वेणुमुदीरयन्तम् ।प्रेमप्रवृद्ध उदितः कुसुमावलीभिः सख्युर्व्यधात्स्ववपुषाम्बुद आतपत्रम्॥ 16 ॥

dṛṣṭvā''tape vrajapaśūn saha rāmagopaiḥ sañcārayantamanu veṇumudīrayantam | premapravṛddha uditaḥ kusumāvalībhiḥ sakhyurvyadhātsvavapuṣāmbuda ātapatram

पूर्णाः पुलिन्द्य उरुगायपदाब्जराग- श्रीकुङ्कुमेन दयितास्तनमण्डितेन ।तद्दर्शनस्मररुजस्तृणरूषितेन लिम्पन्त्य आननकुचेषु जहुस्तदाधिम्॥ 17 ॥

pūrṇāḥ pulindya urugāyapadābjarāga- śrīkuṅkumena dayitāstanamaṇḍitena | taddarśanasmararujastṛṇarūṣitena limpantya ānanakuceṣu jahustadādhim

हन्तायमद्रिरबला हरिदासवर्यो यद्रामकृष्णचरणस्पर्शप्रमोदः ।मानं तनोति सह गोगणयोस्तयोर्यत् पानीयसूयवसकन्दरकन्दमूलैः॥ 18 ॥

hantāyamadrirabalā haridāsavaryo yadrāmakṛṣṇacaraṇasparśapramodaḥ | mānaṃ tanoti saha gogaṇayostayoryat pānīyasūyavasakandarakandamūlaiḥ

गा गोपकैरनुवनं नयतोरुदार- वेणुस्वनैः कलपदैस्तनुभृत्सु सख्यः ।अस्पन्दनं गतिमतां पुलकस्तरूणां निर्योगपाशकृतलक्षणयोर्विचित्रम्॥ 19 ॥

gā gopakairanuvanaṃ nayatorudāra- veṇusvanaiḥ kalapadaistanubhṛtsu sakhyaḥ | aspandanaṃ gatimatāṃ pulakastarūṇāṃ niryogapāśakṛtalakṣaṇayorvicitram

एवं विधा भगवतो या वृन्दावनचारिणः ।वर्णयन्त्यो मिथो गोप्यः क्रीडास्तन्मयतां ययुः॥ 20 ॥

evaṃ vidhā bhagavato yā vṛndāvanacāriṇaḥ | varṇayantyo mitho gopyaḥ krīḍāstanmayatāṃ yayuḥ

दशमस्कन्धे पूर्वार्धे वेणुगीतं नामैकविंशोऽध्यायः॥ 21 ॥

daśamaskandhe pūrvārdhe veṇugītaṃ nāmaikaviṃśo'dhyāyaḥ