Skandha 12, Adhyāya 5

अत्रानुवर्ण्यतेऽभीक्ष्णं विश्वात्मा भगवान् हरिः ।यस्य प्रसादजो ब्रह्मा रुद्रः क्रोधसमुद्भवः॥ 1 ॥

atrānuvarṇyate'bhīkṣṇaṃ viśvātmā bhagavān hariḥ | yasya prasādajo brahmā rudraḥ krodhasamudbhavaḥ

त्वं तु राजन् मरिष्येति पशुबुद्धिमिमां जहि ।न जातः प्रागभूतोऽद्य देहवत्त्वं न नङ्क्ष्यसि॥ 2 ॥

tvaṃ tu rājan mariṣyeti paśubuddhimimāṃ jahi | na jātaḥ prāgabhūto'dya dehavattvaṃ na naṅkṣyasi

न भविष्यसि भूत्वा त्वं पुत्रपौत्रादिरूपवान् ।बीजाङ्कुरवद्देहादेर्व्यतिरिक्तो यथानलः॥ 3 ॥

na bhaviṣyasi bhūtvā tvaṃ putrapautrādirūpavān | bījāṅkuravaddehādervyatirikto yathānalaḥ

स्वप्ने यथा शिरश्छेदं पञ्चत्वाद्यात्मनः स्वयम् ।यस्मात्पश्यति देहस्य तत आत्मा ह्यजोऽमरः॥ 4 ॥

svapne yathā śiraśchedaṃ pañcatvādyātmanaḥ svayam | yasmātpaśyati dehasya tata ātmā hyajo'maraḥ

घटे भिन्ने यथाऽऽकाश आकाशः स्याद्यथा पुरा ।एवं देहे मृते जीवो ब्रह्म सम्पद्यते पुनः॥ 5 ॥

ghaṭe bhinne yathā''kāśa ākāśaḥ syādyathā purā | evaṃ dehe mṛte jīvo brahma sampadyate punaḥ

मनः सृजति वै देहान् गुणान् कर्माणि चात्मनः ।तन्मनः सृजते माया ततो जीवस्य संसृतिः॥ 6 ॥

manaḥ sṛjati vai dehān guṇān karmāṇi cātmanaḥ | tanmanaḥ sṛjate māyā tato jīvasya saṃsṛtiḥ

स्नेहाधिष्ठानवर्त्यग्निसंयोगो यावदीयते ।ततो दीपस्य दीपत्वमेवं देहकृतो भवः ।रजःसत्त्वतमोवृत्त्या जायतेऽथ विनश्यति॥ 7 ॥

snehādhiṣṭhānavartyagnisaṃyogo yāvadīyate | tato dīpasya dīpatvamevaṃ dehakṛto bhavaḥ | rajaḥsattvatamovṛttyā jāyate'tha vinaśyati

न तत्रात्मा स्वयञ्ज्योतिर्यो व्यक्ताव्यक्तयोः परः ।आकाश इव चाधारो ध्रुवोऽनन्तोपमस्ततः॥ 8 ॥

na tatrātmā svayañjyotiryo vyaktāvyaktayoḥ paraḥ | ākāśa iva cādhāro dhruvo'nantopamastataḥ

एवमात्मानमात्मस्थमात्मनैवामृश प्रभो ।बुद्ध्यानुमानगर्भिण्या वासुदेवानुचिन्तया॥ 9 ॥

evamātmānamātmasthamātmanaivāmṛśa prabho | buddhyānumānagarbhiṇyā vāsudevānucintayā

चोदितो विप्रवाक्येन न त्वां धक्ष्यति तक्षकः ।मृत्यवो नोपधक्ष्यन्ति मृत्यूनां मृत्युमीश्वरम्॥ 10 ॥

codito vipravākyena na tvāṃ dhakṣyati takṣakaḥ | mṛtyavo nopadhakṣyanti mṛtyūnāṃ mṛtyumīśvaram

अहं ब्रह्म परं धाम ब्रह्माहं परमं पदम् ।एवं समीक्षन्नात्मानमात्मन्याधाय निष्कले॥ 11 ॥

ahaṃ brahma paraṃ dhāma brahmāhaṃ paramaṃ padam | evaṃ samīkṣannātmānamātmanyādhāya niṣkale

दशन्तं तक्षकं पादे लेलिहानं विषाननैः ।न द्रक्ष्यसि शरीरं च विश्वं च पृथगात्मनः॥ 12 ॥

daśantaṃ takṣakaṃ pāde lelihānaṃ viṣānanaiḥ | na drakṣyasi śarīraṃ ca viśvaṃ ca pṛthagātmanaḥ

एतत्ते कथितं तात यदात्मा पृष्टवान् नृप ।हरेर्विश्वात्मनश्चेष्टां किं भूयः श्रोतुमिच्छसि॥ 13 ॥

etatte kathitaṃ tāta yadātmā pṛṣṭavān nṛpa | harerviśvātmanaśceṣṭāṃ kiṃ bhūyaḥ śrotumicchasi

द्वादशस्कन्धे ब्रह्मोपदेशो नाम पञ्चमोऽध्यायः॥ 5b ॥

dvādaśaskandhe brahmopadeśo nāma pañcamo'dhyāyaḥ