Skandha 12, Adhyāya 12

नमो धर्माय महते नमः कृष्णाय वेधसे ।ब्राह्मणेभ्यो नमस्कृत्य धर्मान् वक्ष्ये सनातनान्॥ 1 ॥

namo dharmāya mahate namaḥ kṛṣṇāya vedhase | brāhmaṇebhyo namaskṛtya dharmān vakṣye sanātanān

एतद्वः कथितं विप्रा विष्णोश्चरितमद्भुतम् ।भवद्भिर्यदहं पृष्टो नराणां पुरुषोचितम्॥ 2 ॥

etadvaḥ kathitaṃ viprā viṣṇoścaritamadbhutam | bhavadbhiryadahaṃ pṛṣṭo narāṇāṃ puruṣocitam

अत्र सङ्कीर्तितः साक्षात्सर्वपापहरो हरिः ।नारायणो हृषीकेशो भगवान् सात्वतां पतिः॥ 3 ॥

atra saṅkīrtitaḥ sākṣātsarvapāpaharo hariḥ | nārāyaṇo hṛṣīkeśo bhagavān sātvatāṃ patiḥ

अत्र ब्रह्म परं गुह्यं जगतः प्रभवाप्ययम् ।ज्ञानं च तदुपाख्यानं प्रोक्तं विज्ञानसंयुतम्॥ 4 ॥

atra brahma paraṃ guhyaṃ jagataḥ prabhavāpyayam | jñānaṃ ca tadupākhyānaṃ proktaṃ vijñānasaṃyutam

भक्तियोगः समाख्यातो वैराग्यं च तदाश्रयम् ।पारीक्षितमुपाख्यानं नारदाख्यानमेव च॥ 5 ॥

bhaktiyogaḥ samākhyāto vairāgyaṃ ca tadāśrayam | pārīkṣitamupākhyānaṃ nāradākhyānameva ca

प्रायोपवेशो राजर्षेर्विप्रशापात्परीक्षितः ।शुकस्य ब्रह्मर्षभस्य संवादश्च परीक्षितः॥ 6 ॥

prāyopaveśo rājarṣervipraśāpātparīkṣitaḥ | śukasya brahmarṣabhasya saṃvādaśca parīkṣitaḥ

योगधारणयोत्क्रान्तिः संवादो नारदाजयोः ।अवतारानुगीतं च सर्गः प्राधानिकोऽग्रतः॥ 7 ॥

yogadhāraṇayotkrāntiḥ saṃvādo nāradājayoḥ | avatārānugītaṃ ca sargaḥ prādhāniko'grataḥ

विदुरोद्धवसंवादः क्षत्तृमैत्रेययोस्ततः ।पुराणसंहिताप्रश्नो महापुरुषसंस्थितिः॥ 8 ॥

viduroddhavasaṃvādaḥ kṣattṛmaitreyayostataḥ | purāṇasaṃhitāpraśno mahāpuruṣasaṃsthitiḥ

ततः प्राकृतिकः सर्गः सप्त वैकृतिकाश्च ये ।ततो ब्रह्माण्डसम्भूतिर्वैराजः पुरुषो यतः॥ 9 ॥

tataḥ prākṛtikaḥ sargaḥ sapta vaikṛtikāśca ye | tato brahmāṇḍasambhūtirvairājaḥ puruṣo yataḥ

कालस्य स्थूलसूक्ष्मस्य गतिः पद्मसमुद्भवः ।भुव उद्धरणेऽम्भोधेर्हिरण्याक्षवधो यथा॥ 10 ॥

kālasya sthūlasūkṣmasya gatiḥ padmasamudbhavaḥ | bhuva uddharaṇe'mbhodherhiraṇyākṣavadho yathā

ऊर्ध्वतिर्यगवाक्सर्गो रुद्रसर्गस्तथैव च ।अर्धनारीनरस्याथ यतः स्वायम्भुवो मनुः॥ 11 ॥

ūrdhvatiryagavāksargo rudrasargastathaiva ca | ardhanārīnarasyātha yataḥ svāyambhuvo manuḥ

शतरूपा च या स्त्रीणामाद्या प्रकृतिरुत्तमा ।सन्तानो धर्मपत्नीनां कर्दमस्य प्रजापतेः॥ 12 ॥

śatarūpā ca yā strīṇāmādyā prakṛtiruttamā | santāno dharmapatnīnāṃ kardamasya prajāpateḥ

अवतारो भगवतः कपिलस्य महात्मनः ।देवहूत्याश्च संवादः कपिलेन च धीमता॥ 13 ॥

avatāro bhagavataḥ kapilasya mahātmanaḥ | devahūtyāśca saṃvādaḥ kapilena ca dhīmatā

नवब्रह्मसमुत्पत्तिर्दक्षयज्ञविनाशनम् ।ध्रुवस्य चरितं पश्चात्पृथोः प्राचीनबर्हिषः॥ 14 ॥

navabrahmasamutpattirdakṣayajñavināśanam | dhruvasya caritaṃ paścātpṛthoḥ prācīnabarhiṣaḥ

नारदस्य च संवादस्ततः प्रैयव्रतं द्विजाः ।नाभेस्ततोऽनुचरितं ऋषभस्य भरतस्य च॥ 15 ॥

nāradasya ca saṃvādastataḥ praiyavrataṃ dvijāḥ | nābhestato'nucaritaṃ ṛṣabhasya bharatasya ca

द्वीपवर्षसमुद्राणां गिरिनद्युपवर्णनम् ।ज्योतिश्चक्रस्य संस्थानं पातालनरकस्थितिः॥ 16 ॥

dvīpavarṣasamudrāṇāṃ girinadyupavarṇanam | jyotiścakrasya saṃsthānaṃ pātālanarakasthitiḥ

दक्षजन्म प्रचेतोभ्यस्तत्पुत्रीणां च सन्ततिः ।यतो देवासुरनरास्तिर्यङ्नगखगादयः॥ 17 ॥

dakṣajanma pracetobhyastatputrīṇāṃ ca santatiḥ | yato devāsuranarāstiryaṅnagakhagādayaḥ

त्वाष्ट्रस्य जन्मनिधनं पुत्रयोश्च दितेर्द्विजाः ।दैत्येश्वरस्य चरितं प्रह्लादस्य महात्मनः॥ 18 ॥

tvāṣṭrasya janmanidhanaṃ putrayośca diterdvijāḥ | daityeśvarasya caritaṃ prahlādasya mahātmanaḥ

मन्वन्तरानुकथनं गजेन्द्रस्य विमोक्षणम् ।मन्वन्तरावताराश्च विष्णोर्हयशिरादयः॥ 19 ॥

manvantarānukathanaṃ gajendrasya vimokṣaṇam | manvantarāvatārāśca viṣṇorhayaśirādayaḥ

कौर्मं धान्वन्तरं मात्स्यं वामनं च जगत्पतेः ।क्षीरोदमथनं तद्वदमृतार्थे दिवौकसाम्॥ 20 ॥

kaurmaṃ dhānvantaraṃ mātsyaṃ vāmanaṃ ca jagatpateḥ | kṣīrodamathanaṃ tadvadamṛtārthe divaukasām

देवासुरमहायुद्धं राजवंशानुकीर्तनम् ।इक्ष्वाकुजन्म तद्वंशः सुद्युम्नस्य महात्मनः॥ 21 ॥

devāsuramahāyuddhaṃ rājavaṃśānukīrtanam | ikṣvākujanma tadvaṃśaḥ sudyumnasya mahātmanaḥ

इलोपाख्यानमत्रोक्तं तारोपाख्यानमेव च ।सूर्यवंशानुकथनं शशादाद्या नृगादयः॥ 22 ॥

ilopākhyānamatroktaṃ tāropākhyānameva ca | sūryavaṃśānukathanaṃ śaśādādyā nṛgādayaḥ

सौकन्यं चाथ शर्यातेः ककुत्स्थस्य च धीमतः ।खट्वाङ्गस्य च मान्धातुः सौभरेः सगरस्य च॥ 23 ॥

saukanyaṃ cātha śaryāteḥ kakutsthasya ca dhīmataḥ | khaṭvāṅgasya ca māndhātuḥ saubhareḥ sagarasya ca

रामस्य कोसलेन्द्रस्य चरितं किल्बिषापहम् ।निमेरङ्गपरित्यागो जनकानां च सम्भवः॥ 24 ॥

rāmasya kosalendrasya caritaṃ kilbiṣāpaham | nimeraṅgaparityāgo janakānāṃ ca sambhavaḥ

रामस्य भार्गवेन्द्रस्य निःक्षत्रकरणं भुवः ।ऐलस्य सोमवंशस्य ययातेर्नहुषस्य च॥ 25 ॥

rāmasya bhārgavendrasya niḥkṣatrakaraṇaṃ bhuvaḥ | ailasya somavaṃśasya yayāternahuṣasya ca

दौष्यन्तेर्भरतस्यापि शन्तनोस्तत्सुतस्य च ।ययातेर्ज्येष्ठपुत्रस्य यदोर्वंशोऽनुकीर्तितः॥ 26 ॥

dauṣyanterbharatasyāpi śantanostatsutasya ca | yayāterjyeṣṭhaputrasya yadorvaṃśo'nukīrtitaḥ

यत्रावतीर्णो भगवान् कृष्णाख्यो जगदीश्वरः ।वसुदेवगृहे जन्म ततो वृद्धिश्च गोकुले॥ 27 ॥

yatrāvatīrṇo bhagavān kṛṣṇākhyo jagadīśvaraḥ | vasudevagṛhe janma tato vṛddhiśca gokule

तस्य कर्माण्यपाराणि कीर्तितान्यसुरद्विषः ।पूतनासुपयःपानं शकटोच्चाटनं शिशोः॥ 28 ॥

tasya karmāṇyapārāṇi kīrtitānyasuradviṣaḥ | pūtanāsupayaḥpānaṃ śakaṭoccāṭanaṃ śiśoḥ

तृणावर्तस्य निष्पेषस्तथैव बकवत्सयोः ।धेनुकस्य सह भ्रातुः प्रलम्बस्य च सङ्क्षयः॥ 29 ॥

tṛṇāvartasya niṣpeṣastathaiva bakavatsayoḥ | dhenukasya saha bhrātuḥ pralambasya ca saṅkṣayaḥ

गोपानां च परित्राणं दावाग्नेः परिसर्पतः॥ 30 ॥

gopānāṃ ca paritrāṇaṃ dāvāgneḥ parisarpataḥ

दमनं कालियस्याहेर्महाहेर्नन्दमोक्षणम् ।व्रतचर्या तु कन्यानां यत्र तुष्टोऽच्युतो व्रतैः॥ 31 ॥

damanaṃ kāliyasyāhermahāhernandamokṣaṇam | vratacaryā tu kanyānāṃ yatra tuṣṭo'cyuto vrataiḥ

प्रसादो यज्ञपत्नीभ्यो विप्राणां चानुतापनम् ।गोवर्धनोद्धारणं च शक्रस्य सुरभेरथ॥ 32 ॥

prasādo yajñapatnībhyo viprāṇāṃ cānutāpanam | govardhanoddhāraṇaṃ ca śakrasya surabheratha

यज्ञाभिषेकं कृष्णस्य स्त्रीभिः क्रीडा च रात्रिषु ।शङ्खचूडस्य दुर्बुद्धेर्वधोऽरिष्टस्य केशिनः॥ 33 ॥

yajñābhiṣekaṃ kṛṣṇasya strībhiḥ krīḍā ca rātriṣu | śaṅkhacūḍasya durbuddhervadho'riṣṭasya keśinaḥ

अक्रूरागमनं पश्चात्प्रस्थानं रामकृष्णयोः ।व्रजस्त्रीणां विलापश्च मथुरालोकनं ततः॥ 34 ॥

akrūrāgamanaṃ paścātprasthānaṃ rāmakṛṣṇayoḥ | vrajastrīṇāṃ vilāpaśca mathurālokanaṃ tataḥ

गजमुष्टिकचाणूरकंसादीनां च यो वधः ।मृतस्यानयनं सूनोः पुनः सान्दीपनेर्गुरोः॥ 35 ॥

gajamuṣṭikacāṇūrakaṃsādīnāṃ ca yo vadhaḥ | mṛtasyānayanaṃ sūnoḥ punaḥ sāndīpanerguroḥ

मथुरायां निवसता यदुचक्रस्य यत्प्रियम् ।कृतमुद्धवरामाभ्यां युतेन हरिणा द्विजाः॥ 36 ॥

mathurāyāṃ nivasatā yaducakrasya yatpriyam | kṛtamuddhavarāmābhyāṃ yutena hariṇā dvijāḥ

जरासन्धसमानीतसैन्यस्य बहुशो वधः ।घातनं यवनेन्द्रस्य कुशस्थल्या निवेशनम्॥ 37 ॥

jarāsandhasamānītasainyasya bahuśo vadhaḥ | ghātanaṃ yavanendrasya kuśasthalyā niveśanam

आदानं पारिजातस्य सुधर्मायाः सुरालयात् ।रुक्मिण्या हरणं युद्धे प्रमथ्य द्विषतो हरेः॥ 38 ॥

ādānaṃ pārijātasya sudharmāyāḥ surālayāt | rukmiṇyā haraṇaṃ yuddhe pramathya dviṣato hareḥ

हरस्य जृम्भणं युद्धे बाणस्य भुजकृन्तनम् ।प्राग्ज्योतिषपतिं हत्वा कन्यानां हरणं च यत्॥ 39 ॥

harasya jṛmbhaṇaṃ yuddhe bāṇasya bhujakṛntanam | prāgjyotiṣapatiṃ hatvā kanyānāṃ haraṇaṃ ca yat

चैद्यपौण्ड्रकशाल्वानां दन्तवक्त्रस्य दुर्मतेः ।शम्बरो द्विविदः पीठो मुरः पञ्चजनादयः॥ 40 ॥

caidyapauṇḍrakaśālvānāṃ dantavaktrasya durmateḥ | śambaro dvividaḥ pīṭho muraḥ pañcajanādayaḥ

माहात्म्यं च वधस्तेषां वाराणस्याश्च दाहनम् ।भारावतरणं भूमेर्निमित्तीकृत्य पाण्डवान्॥ 41 ॥

māhātmyaṃ ca vadhasteṣāṃ vārāṇasyāśca dāhanam | bhārāvataraṇaṃ bhūmernimittīkṛtya pāṇḍavān

विप्रशापापदेशेन संहारः स्वकुलस्य च ।उद्धवस्य च संवादो वासुदेवस्य चाद्भुतः॥ 42 ॥

vipraśāpāpadeśena saṃhāraḥ svakulasya ca | uddhavasya ca saṃvādo vāsudevasya cādbhutaḥ

यत्रात्मविद्या ह्यखिला प्रोक्ता धर्मविनिर्णयः ।ततो मर्त्यपरित्याग आत्मयोगानुभावतः॥ 43 ॥

yatrātmavidyā hyakhilā proktā dharmavinirṇayaḥ | tato martyaparityāga ātmayogānubhāvataḥ

युगलक्षणवृत्तिश्च कलौ नॄणामुपप्लवः ।चतुर्विधश्च प्रलय उत्पत्तिस्त्रिविधा तथा॥ 44 ॥

yugalakṣaṇavṛttiśca kalau nṝṇāmupaplavaḥ | caturvidhaśca pralaya utpattistrividhā tathā

देहत्यागश्च राजर्षेर्विष्णुरातस्य धीमतः ।शाखाप्रणयनमृषेर्मार्कण्डेयस्य सत्कथा ।महापुरुषविन्यासः सूर्यस्य जगदात्मनः॥ 45 ॥

dehatyāgaśca rājarṣerviṣṇurātasya dhīmataḥ | śākhāpraṇayanamṛṣermārkaṇḍeyasya satkathā | mahāpuruṣavinyāsaḥ sūryasya jagadātmanaḥ

लीलावतारकर्माणि कीर्तितानीह सर्वशः॥ 46 ॥

līlāvatārakarmāṇi kīrtitānīha sarvaśaḥ

पतितः स्खलितश्चार्तः क्षुत्त्वा वा विवशो ब्रुवन् ।हरये नम इत्युच्चैर्मुच्यते सर्वपातकात्॥ 47 ॥

patitaḥ skhalitaścārtaḥ kṣuttvā vā vivaśo bruvan | haraye nama ityuccairmucyate sarvapātakāt

सङ्कीर्त्यमानो भगवाननन्तः श्रुतानुभावो व्यसनं हि पुंसाम् ।प्रविश्य चित्तं विधुनोत्यशेषं यथा तमोऽर्कोऽभ्रमिवातिवातः॥ 48 ॥

saṅkīrtyamāno bhagavānanantaḥ śrutānubhāvo vyasanaṃ hi puṃsām | praviśya cittaṃ vidhunotyaśeṣaṃ yathā tamo'rko'bhramivātivātaḥ

मृषा गिरस्ता ह्यसतीरसत्कथा न कथ्यते यद्भगवानधोक्षजः ।तदेव सत्यं तदु हैव मङ्गलं तदेव पुण्यं भगवद्गुणोदयम्॥ 49 ॥

mṛṣā girastā hyasatīrasatkathā na kathyate yadbhagavānadhokṣajaḥ | tadeva satyaṃ tadu haiva maṅgalaṃ tadeva puṇyaṃ bhagavadguṇodayam

तदेव रम्यं रुचिरं नवं नवं तदेव शश्वन्मनसो महोत्सवम् ।तदेव शोकार्णवशोषणं नृणां यदुत्तमश्लोकयशोऽनुगीयते॥ 50 ॥

tadeva ramyaṃ ruciraṃ navaṃ navaṃ tadeva śaśvanmanaso mahotsavam | tadeva śokārṇavaśoṣaṇaṃ nṛṇāṃ yaduttamaślokayaśo'nugīyate

न तद्वचश्चित्रपदं हरेर्यशो जगत्पवित्रं प्रगृणीत कर्हिचित् ।तद्ध्वाङ्क्षतीर्थं न तु हंससेवितं यत्राच्युतस्तत्र हि साधवोऽमलाः॥ 51 ॥

na tadvacaścitrapadaṃ hareryaśo jagatpavitraṃ pragṛṇīta karhicit | taddhvāṅkṣatīrthaṃ na tu haṃsasevitaṃ yatrācyutastatra hi sādhavo'malāḥ

स वाग्विसर्गो जनताघसम्प्लवो यस्मिन् प्रतिश्लोकमबद्धवत्यपि ।नामान्यनन्तस्य यशोऽङ्कितानि य- च्छृण्वन्ति गायन्ति गृणन्ति साधवः॥ 52 ॥

sa vāgvisargo janatāghasamplavo yasmin pratiślokamabaddhavatyapi | nāmānyanantasya yaśo'ṅkitāni ya- cchṛṇvanti gāyanti gṛṇanti sādhavaḥ

नैष्कर्म्यमप्यच्युतभाववर्जितं न शोभते ज्ञानमलं निरञ्जनम् ।कुतः पुनः शश्वदभद्रमीश्वरे न ह्यर्पितं कर्म यदप्यनुत्तमम्॥ 53 ॥

naiṣkarmyamapyacyutabhāvavarjitaṃ na śobhate jñānamalaṃ nirañjanam | kutaḥ punaḥ śaśvadabhadramīśvare na hyarpitaṃ karma yadapyanuttamam

यशः श्रियामेव परिश्रमः परो वर्णाश्रमाचारतपःश्रुतादिषु ।अविस्मृतिः श्रीधरपादपद्मयो- र्गुणानुवादश्रवणादिभिर्हरेः॥ 54 ॥

yaśaḥ śriyāmeva pariśramaḥ paro varṇāśramācāratapaḥśrutādiṣu | avismṛtiḥ śrīdharapādapadmayo- rguṇānuvādaśravaṇādibhirhareḥ

अविस्मृतिः कृष्णपदारविन्दयोः क्षिणोत्यभद्राणि शमं तनोति च ।सत्त्वस्य शुद्धिं परमात्मभक्तिं ज्ञानं च विज्ञानविरागयुक्तम्॥ 55 ॥

avismṛtiḥ kṛṣṇapadāravindayoḥ kṣiṇotyabhadrāṇi śamaṃ tanoti ca | sattvasya śuddhiṃ paramātmabhaktiṃ jñānaṃ ca vijñānavirāgayuktam

यूयं द्विजाग्र्या बत भूरिभागा यच्छश्वदात्मन्यखिलात्मभूतम् ।नारायणं देवमदेवमीश- मजस्रभावा भजताऽऽविवेश्य॥ 56 ॥

yūyaṃ dvijāgryā bata bhūribhāgā yacchaśvadātmanyakhilātmabhūtam | nārāyaṇaṃ devamadevamīśa- majasrabhāvā bhajatā''viveśya

अहं च संस्मारित आत्मतत्त्वं श्रुतं पुरा मे परमर्षिवक्त्रात् ।प्रायोपवेशे नृपतेः परीक्षितः सदस्यृषीणां महतां च शृण्वताम्॥ 57 ॥

ahaṃ ca saṃsmārita ātmatattvaṃ śrutaṃ purā me paramarṣivaktrāt | prāyopaveśe nṛpateḥ parīkṣitaḥ sadasyṛṣīṇāṃ mahatāṃ ca śṛṇvatām

एतद्वः कथितं विप्राः कथनीयोरुकर्मणः ।माहात्म्यं वासुदेवस्य सर्वाशुभविनाशनम्॥ 58 ॥

etadvaḥ kathitaṃ viprāḥ kathanīyorukarmaṇaḥ | māhātmyaṃ vāsudevasya sarvāśubhavināśanam

य एवं श्रावयेन्नित्यं यामक्षणमनन्यधीः ।श्रद्धावान् योऽनुशृणुयात्पुनात्यात्मानमेव सः॥ 59 ॥

ya evaṃ śrāvayennityaṃ yāmakṣaṇamananyadhīḥ | śraddhāvān yo'nuśṛṇuyātpunātyātmānameva saḥ

द्वादश्यामेकादश्यां वा शृण्वन्नायुष्यवान् भवेत् ।पठत्यनश्नन् प्रयतः ततो भवत्यपातकी॥ 60 ॥

dvādaśyāmekādaśyāṃ vā śṛṇvannāyuṣyavān bhavet | paṭhatyanaśnan prayataḥ tato bhavatyapātakī

पुष्करे मथुरायां च द्वारवत्यां यतात्मवान् ।उपोष्य संहितामेतां पठित्वा मुच्यते भयात्॥ 61 ॥

puṣkare mathurāyāṃ ca dvāravatyāṃ yatātmavān | upoṣya saṃhitāmetāṃ paṭhitvā mucyate bhayāt

देवता मुनयः सिद्धाः पितरो मनवो नृपाः ।यच्छन्ति कामान् गृणतः शृण्वतो यस्य कीर्तनात्॥ 62 ॥

devatā munayaḥ siddhāḥ pitaro manavo nṛpāḥ | yacchanti kāmān gṛṇataḥ śṛṇvato yasya kīrtanāt

ऋचो यजूंषि सामानि द्विजोऽधीत्यानुविन्दते ।मधुकुल्या घृतकुल्याः पयःकुल्याश्च तत्फलम्॥ 63 ॥

ṛco yajūṃṣi sāmāni dvijo'dhītyānuvindate | madhukulyā ghṛtakulyāḥ payaḥkulyāśca tatphalam

पुराणसंहितामेतामधीत्य प्रयतो द्विजः ।प्रोक्तं भगवता यत्तु तत्पदं परमं व्रजेत्॥ 64 ॥

purāṇasaṃhitāmetāmadhītya prayato dvijaḥ | proktaṃ bhagavatā yattu tatpadaṃ paramaṃ vrajet

विप्रोऽधीत्याप्नुयात्प्रज्ञां राजन्योदधिमेखलाम् ।वैश्यो निधिपतित्वं च शूद्रः शुध्येत पातकात्॥ 65 ॥

vipro'dhītyāpnuyātprajñāṃ rājanyodadhimekhalām | vaiśyo nidhipatitvaṃ ca śūdraḥ śudhyeta pātakāt

कलिमलसंहतिकालनोऽखिलेशो हरिरितरत्र न गीयते ह्यभीक्ष्णम् ।इह तु पुनर्भगवानशेषमूर्तिः परिपठितोऽनुपदं कथाप्रसङ्गैः॥ 66 ॥

kalimalasaṃhatikālano'khileśo hariritaratra na gīyate hyabhīkṣṇam | iha tu punarbhagavānaśeṣamūrtiḥ paripaṭhito'nupadaṃ kathāprasaṅgaiḥ

तमहमजमनन्तमात्मतत्त्वं जगदुदयस्थितिसंयमात्मशक्तिम् ।द्युपतिभिरजशक्रशङ्कराद्यैः दुरवसितस्तवमच्युतं नतोऽस्मि॥ 67 ॥

tamahamajamanantamātmatattvaṃ jagadudayasthitisaṃyamātmaśaktim | dyupatibhirajaśakraśaṅkarādyaiḥ duravasitastavamacyutaṃ nato'smi

उपचितनवशक्तिभिः स्व आत्मनि उपरचितस्थिरजङ्गमालयाय ।भगवत उपलब्धिमात्रधाम्ने सुरऋषभाय नमः सनातनाय॥ 68 ॥

upacitanavaśaktibhiḥ sva ātmani uparacitasthirajaṅgamālayāya | bhagavata upalabdhimātradhāmne suraṛṣabhāya namaḥ sanātanāya

स्वसुखनिभृतचेतास्तद्व्युदस्तान्यभावो- ऽप्यजितरुचिरलीलाकृष्टसारस्तदीयम् ।व्यतनुत कृपया यस्तत्त्वदीपं पुराणं तमखिलवृजिनघ्नं व्याससूनुं नतोऽस्मि॥ 69 ॥

svasukhanibhṛtacetāstadvyudastānyabhāvo- 'pyajitaruciralīlākṛṣṭasārastadīyam | vyatanuta kṛpayā yastattvadīpaṃ purāṇaṃ tamakhilavṛjinaghnaṃ vyāsasūnuṃ nato'smi

संहितायां द्वादशस्कन्धे द्वादशस्कन्धार्थनिरूपणं नाम द्वादशोऽध्यायः॥ 12b ॥

saṃhitāyāṃ dvādaśaskandhe dvādaśaskandhārthanirūpaṇaṃ nāma dvādaśo'dhyāyaḥ