Skandha 3, Adhyāya 15

प्राजापत्यं तु तत्तेजः परतेजोहनं दितिः ।दधार वर्षाणि शतं शङ्कमाना सुरार्दनात्॥ 1 ॥

prājāpatyaṃ tu tattejaḥ paratejohanaṃ ditiḥ | dadhāra varṣāṇi śataṃ śaṅkamānā surārdanāt

लोके तेन हतालोके लोकपाला हतौजसः ।न्यवेदयन् विश्वसृजे ध्वान्तव्यतिकरं दिशाम्॥ 2 ॥

loke tena hatāloke lokapālā hataujasaḥ | nyavedayan viśvasṛje dhvāntavyatikaraṃ diśām

तम एतद्विभो वेत्थ संविग्ना यद्वयं भृशम् ।न ह्यव्यक्तं भगवतः कालेनास्पृष्टवर्त्मनः॥ 3 ॥

tama etadvibho vettha saṃvignā yadvayaṃ bhṛśam | na hyavyaktaṃ bhagavataḥ kālenāspṛṣṭavartmanaḥ

देवदेव जगद्धातर्लोकनाथशिखामणे ।परेषामपरेषां त्वं भूतानामसि भाववित्॥ 4 ॥

devadeva jagaddhātarlokanāthaśikhāmaṇe | pareṣāmapareṣāṃ tvaṃ bhūtānāmasi bhāvavit

नमो विज्ञानवीर्याय माययेदमुपेयुषे ।गृहीतगुणभेदाय नमस्तेऽव्यक्तयोनये॥ 5 ॥

namo vijñānavīryāya māyayedamupeyuṣe | gṛhītaguṇabhedāya namaste'vyaktayonaye

ये त्वानन्येन भावेन भावयन्त्यात्मभावनम् ।आत्मनि प्रोतभुवनं परं सदसदात्मकम्॥ 6 ॥

ye tvānanyena bhāvena bhāvayantyātmabhāvanam | ātmani protabhuvanaṃ paraṃ sadasadātmakam

तेषां सुपक्वयोगानां जितश्वासेन्द्रियात्मनाम् ।लब्धयुष्मत्प्रसादानां न कुतश्चित्पराभवः॥ 7 ॥

teṣāṃ supakvayogānāṃ jitaśvāsendriyātmanām | labdhayuṣmatprasādānāṃ na kutaścitparābhavaḥ

यस्य वाचा प्रजाः सर्वा गावस्तन्त्येव यन्त्रिताः ।हरन्ति बलिमायत्तास्तस्मै मुख्याय ते नमः॥ 8 ॥

yasya vācā prajāḥ sarvā gāvastantyeva yantritāḥ | haranti balimāyattāstasmai mukhyāya te namaḥ

स त्वं विधत्स्व शं भूमंस्तमसा लुप्तकर्मणाम् ।अदभ्रदयया दृष्ट्या आपन्नानर्हसीक्षितुम्॥ 9 ॥

sa tvaṃ vidhatsva śaṃ bhūmaṃstamasā luptakarmaṇām | adabhradayayā dṛṣṭyā āpannānarhasīkṣitum

एष देव दितेर्गर्भ ओजः काश्यपमर्पितम् ।दिशस्तिमिरयन् सर्वा वर्धतेऽग्निरिवैधसि॥ 10 ॥

eṣa deva ditergarbha ojaḥ kāśyapamarpitam | diśastimirayan sarvā vardhate'gnirivaidhasi

स प्रहस्य महाबाहो भगवान् शब्दगोचरः ।प्रत्याचष्टात्मभूर्देवान् प्रीणन् रुचिरया गिरा॥ 11 ॥

sa prahasya mahābāho bhagavān śabdagocaraḥ | pratyācaṣṭātmabhūrdevān prīṇan rucirayā girā

ब्रह्मोवाच ।मानसा मे सुता युष्मत्पूर्वजाः सनकादयः ।चेरुर्विहायसा लोकाँल्लोकेषु विगतस्पृहाः॥ 12 ॥

brahmovāca | mānasā me sutā yuṣmatpūrvajāḥ sanakādayaḥ | cerurvihāyasā lokā~llokeṣu vigataspṛhāḥ

त एकदा भगवतो वैकुण्ठस्यामलात्मनः ।ययुर्वैकुण्ठनिलयं सर्वलोकनमस्कृतम्॥ 13 ॥

ta ekadā bhagavato vaikuṇṭhasyāmalātmanaḥ | yayurvaikuṇṭhanilayaṃ sarvalokanamaskṛtam

वसन्ति यत्र पुरुषाः सर्वे वैकुण्ठमूर्तयः ।येऽनिमित्तनिमित्तेन धर्मेणाराधयन् हरिम्॥ 14 ॥

vasanti yatra puruṣāḥ sarve vaikuṇṭhamūrtayaḥ | ye'nimittanimittena dharmeṇārādhayan harim

यत्र चाद्यः पुमानास्ते भगवान् शब्दगोचरः ।सत्त्वं विष्टभ्य विरजं स्वानां नो मृडयन् वृषः॥ 15 ॥

yatra cādyaḥ pumānāste bhagavān śabdagocaraḥ | sattvaṃ viṣṭabhya virajaṃ svānāṃ no mṛḍayan vṛṣaḥ

यत्र नैःश्रेयसं नाम वनं कामदुघैर्द्रुमैः ।सर्वर्तुश्रीभिर्विभ्राजत्कैवल्यमिव मूर्तिमत्॥ 16 ॥

yatra naiḥśreyasaṃ nāma vanaṃ kāmadughairdrumaiḥ | sarvartuśrībhirvibhrājatkaivalyamiva mūrtimat

वैमानिकाः सललनाश्चरितानि यत्र गायन्ति लोकशमलक्षपणानि भर्तुः ।अन्तर्जलेऽनुविकसन्मधुमाधवीनां गन्धेन खण्डितधियोऽप्यनिलं क्षिपन्तः॥ 17 ॥

vaimānikāḥ salalanāścaritāni yatra gāyanti lokaśamalakṣapaṇāni bhartuḥ | antarjale'nuvikasanmadhumādhavīnāṃ gandhena khaṇḍitadhiyo'pyanilaṃ kṣipantaḥ

पारावतान्यभृतसारसचक्रवाक- दात्यूहहंसशुकतित्तिरिबर्हिणां यः ।कोलाहलो विरमतेऽचिरमात्रमुच्चैः भृङ्गाधिपे हरिकथामिव गायमाने॥ 18 ॥

pārāvatānyabhṛtasārasacakravāka- dātyūhahaṃsaśukatittiribarhiṇāṃ yaḥ | kolāhalo viramate'ciramātramuccaiḥ bhṛṅgādhipe harikathāmiva gāyamāne

मन्दारकुन्दकुरबोत्पलचम्पकार्ण- पुन्नागनागबकुलाम्बुजपारिजाताः ।गन्धेऽर्चिते तुलसिकाभरणेन तस्या यस्मिंस्तपः सुमनसो बहु मानयन्ति॥ 19 ॥

mandārakundakurabotpalacampakārṇa- punnāganāgabakulāmbujapārijātāḥ | gandhe'rcite tulasikābharaṇena tasyā yasmiṃstapaḥ sumanaso bahu mānayanti

यत्सङ्कुलं हरिपदानतिमात्रदृष्टै- र्वैदूर्यमारकतहेममयैर्विमानैः ।येषां बृहत्कटितटाः स्मितशोभिमुख्यः कृष्णात्मनां न रज आदधुरुत्स्मयाद्यैः॥ 20 ॥

yatsaṅkulaṃ haripadānatimātradṛṣṭai- rvaidūryamārakatahemamayairvimānaiḥ | yeṣāṃ bṛhatkaṭitaṭāḥ smitaśobhimukhyaḥ kṛṣṇātmanāṃ na raja ādadhurutsmayādyaiḥ

श्री रूपिणी क्वणयती चरणारविन्दं लीलाम्बुजेन हरिसद्मनि मुक्तदोषा ।संलक्ष्यते स्फटिककुड्य उपेतहेम्नि सम्मार्जतीव यदनुग्रहणेऽन्ययत्नः॥ 21 ॥

śrī rūpiṇī kvaṇayatī caraṇāravindaṃ līlāmbujena harisadmani muktadoṣā | saṃlakṣyate sphaṭikakuḍya upetahemni sammārjatīva yadanugrahaṇe'nyayatnaḥ

वापीषु विद्रुमतटास्वमलामृताप्सु प्रेष्यान्विता निजवने तुलसीभिरीशम् ।अभ्यर्चती स्वलकमुन्नसमीक्ष्य वक्त्र- मुच्छेषितं भगवतेत्यमताङ्ग यच्छ्रीः॥ 22 ॥

vāpīṣu vidrumataṭāsvamalāmṛtāpsu preṣyānvitā nijavane tulasībhirīśam | abhyarcatī svalakamunnasamīkṣya vaktra- muccheṣitaṃ bhagavatetyamatāṅga yacchrīḥ

यन्न व्रजन्त्यघभिदो रचनानुवादात् शृण्वन्ति येऽन्यविषयाः कुकथा मतिघ्नीः ।यास्तु श्रुता हतभगैर्नृभिरात्तसारा- स्तांस्तान् क्षिपन्त्यशरणेषु तमःसु हन्त॥ 23 ॥

yanna vrajantyaghabhido racanānuvādāt śṛṇvanti ye'nyaviṣayāḥ kukathā matighnīḥ | yāstu śrutā hatabhagairnṛbhirāttasārā- stāṃstān kṣipantyaśaraṇeṣu tamaḥsu hanta

येऽभ्यर्थितामपि च नो नृगतिं प्रपन्नाः ज्ञानं च तत्त्वविषयं सह धर्म यत्र ।नाराधनं भगवतो वितरन्त्यमुष्य सम्मोहिता विततया बत मायया ते॥ 24 ॥

ye'bhyarthitāmapi ca no nṛgatiṃ prapannāḥ jñānaṃ ca tattvaviṣayaṃ saha dharma yatra | nārādhanaṃ bhagavato vitarantyamuṣya sammohitā vitatayā bata māyayā te

यच्च व्रजन्त्यनिमिषामृषभानुवृत्त्या दूरे यमा ह्युपरि नः स्पृहणीयशीलाः ।भर्तुर्मिथः सुयशसः कथनानुराग- वैक्लव्यबाष्पकलया पुलकीकृताङ्गाः॥ 25 ॥

yacca vrajantyanimiṣāmṛṣabhānuvṛttyā dūre yamā hyupari naḥ spṛhaṇīyaśīlāḥ | bharturmithaḥ suyaśasaḥ kathanānurāga- vaiklavyabāṣpakalayā pulakīkṛtāṅgāḥ

तद्विश्वगुर्वधिकृतं भुवनैकवन्द्यं दिव्यं विचित्रविबुधाग्र्यविमानशोचिः ।आपुः परां मुदमपूर्वमुपेत्य योग- मायाबलेन मुनयस्तदथो विकुण्ठम्॥ 26 ॥

tadviśvagurvadhikṛtaṃ bhuvanaikavandyaṃ divyaṃ vicitravibudhāgryavimānaśociḥ | āpuḥ parāṃ mudamapūrvamupetya yoga- māyābalena munayastadatho vikuṇṭham

तस्मिन्नतीत्य मुनयः षडसज्जमानाः कक्षाः समानवयसावथ सप्तमायाम् ।देवावचक्षत गृहीतगदौ परार्ध्य- केयूरकुण्डलकिरीटविटङ्कवेषौ॥ 27 ॥

tasminnatītya munayaḥ ṣaḍasajjamānāḥ kakṣāḥ samānavayasāvatha saptamāyām | devāvacakṣata gṛhītagadau parārdhya- keyūrakuṇḍalakirīṭaviṭaṅkaveṣau

मत्तद्विरेफवनमालिकया निवीतौ विन्यस्तयासितचतुष्टयबाहुमध्ये ।वक्त्रं भ्रुवा कुटिलया स्फुटनिर्गमाभ्यां रक्तेक्षणेन च मनाग्रभसं दधानौ॥ 28 ॥

mattadvirephavanamālikayā nivītau vinyastayāsitacatuṣṭayabāhumadhye | vaktraṃ bhruvā kuṭilayā sphuṭanirgamābhyāṃ raktekṣaṇena ca manāgrabhasaṃ dadhānau

द्वार्येतयोर्निविविशुर्मिषतोरपृष्ट्वा पूर्वा यथा पुरटवज्रकपाटिका याः ।सर्वत्र तेऽविषमया मुनयः स्वदृष्ट्या ये सञ्चरन्त्यविहता विगताभिशङ्काः॥ 29 ॥

dvāryetayorniviviśurmiṣatorapṛṣṭvā pūrvā yathā puraṭavajrakapāṭikā yāḥ | sarvatra te'viṣamayā munayaḥ svadṛṣṭyā ye sañcarantyavihatā vigatābhiśaṅkāḥ

तान् वीक्ष्य वातरशनांश्चतुरः कुमारान् वृद्धान् दशार्धवयसो विदितात्मतत्त्वान् ।वेत्रेण चास्खलयतामतदर्हणांस्तौ तेजो विहस्य भगवत्प्रतिकूलशीलौ॥ 30 ॥

tān vīkṣya vātaraśanāṃścaturaḥ kumārān vṛddhān daśārdhavayaso viditātmatattvān | vetreṇa cāskhalayatāmatadarhaṇāṃstau tejo vihasya bhagavatpratikūlaśīlau

ताभ्यां मिषत्स्वनिमिषेषु निषिध्यमानाः स्वर्हत्तमा ह्यपि हरेः प्रतिहारपाभ्याम् ।ऊचुस्सुहृत्तमदिदृक्षितभङ्ग ईषत् कामानुजेन सहसा त उपप्लुताक्षाः॥ 31 ॥

tābhyāṃ miṣatsvanimiṣeṣu niṣidhyamānāḥ svarhattamā hyapi hareḥ pratihārapābhyām | ūcussuhṛttamadidṛkṣitabhaṅga īṣat kāmānujena sahasā ta upaplutākṣāḥ

को वामिहैत्य भगवत्परिचर्ययोच्चैः तद्धर्मिणां निवसतां विषमः स्वभावः ।तस्मिन् प्रशान्तपुरुषे गतविग्रहे वां को वाऽऽत्मवत्कुहकयोः परिशङ्कनीयः॥ 32 ॥

ko vāmihaitya bhagavatparicaryayoccaiḥ taddharmiṇāṃ nivasatāṃ viṣamaḥ svabhāvaḥ | tasmin praśāntapuruṣe gatavigrahe vāṃ ko vā''tmavatkuhakayoḥ pariśaṅkanīyaḥ

न ह्यन्तरं भगवतीह समस्तकुक्षा- वात्मानमात्मनि नभो नभसीव धीराः ।पश्यन्ति यत्र युवयोः सुरलिङ्गिनोः किं व्युत्पादितं ह्युदरभेदि भयं यतोऽस्य॥ 33 ॥

na hyantaraṃ bhagavatīha samastakukṣā- vātmānamātmani nabho nabhasīva dhīrāḥ | paśyanti yatra yuvayoḥ suraliṅginoḥ kiṃ vyutpāditaṃ hyudarabhedi bhayaṃ yato'sya

तद्वाममुष्य परमस्य विकुण्ठ भर्तुः कर्तुं प्रकृष्टमिह धीमहि मन्दधीभ्याम् ।लोकानितो व्रजतमन्तरभावदृष्ट्या पापीयसस्त्रय इमे रिपवोऽस्य यत्र॥ 34 ॥

tadvāmamuṣya paramasya vikuṇṭha bhartuḥ kartuṃ prakṛṣṭamiha dhīmahi mandadhībhyām | lokānito vrajatamantarabhāvadṛṣṭyā pāpīyasastraya ime ripavo'sya yatra

तेषामितीरितमुभाववधार्य घोरं तं ब्रह्मदण्डमनिवारणमस्त्रपूगैः ।सद्यो हरेरनुचरावुरुबिभ्यतस्तत् पादग्रहावपततामतिकातरेण॥ 35 ॥

teṣāmitīritamubhāvavadhārya ghoraṃ taṃ brahmadaṇḍamanivāraṇamastrapūgaiḥ | sadyo hareranucarāvurubibhyatastat pādagrahāvapatatāmatikātareṇa

भूयादघोनि भगवद्भिरकारि दण्डो यो नौ हरेत सुरहेलनमप्यशेषम् ।मा वोऽनुतापकलया भगवत्स्मृतिघ्नो मोहो भवेदिह तु नौ व्रजतोरधोऽधः॥ 36 ॥

bhūyādaghoni bhagavadbhirakāri daṇḍo yo nau hareta surahelanamapyaśeṣam | mā vo'nutāpakalayā bhagavatsmṛtighno moho bhavediha tu nau vrajatoradho'dhaḥ

एवं तदैव भगवानरविन्दनाभः स्वानां विबुध्य सदतिक्रममार्यहृद्यः ।तस्मिन्ययौ परमहंसमहामुनीनां अन्वेषणीयचरणौ चलयन् सह श्रीः॥ 37 ॥

evaṃ tadaiva bhagavānaravindanābhaḥ svānāṃ vibudhya sadatikramamāryahṛdyaḥ | tasminyayau paramahaṃsamahāmunīnāṃ anveṣaṇīyacaraṇau calayan saha śrīḥ

तं त्वागतं प्रतिहृतौपयिकं स्वपुम्भिः तेऽचक्षताक्षविषयं स्वसमाधिभाग्यम् ।हंसश्रियोर्व्यजनयोः शिववायुलोल- च्छुभ्रातपत्रशशिकेसरशीकराम्बुम्॥ 38 ॥

taṃ tvāgataṃ pratihṛtaupayikaṃ svapumbhiḥ te'cakṣatākṣaviṣayaṃ svasamādhibhāgyam | haṃsaśriyorvyajanayoḥ śivavāyulola- cchubhrātapatraśaśikesaraśīkarāmbum

कृत्स्नप्रसादसुमुखं स्पृहणीयधाम- स्नेहावलोककलया हृदि संस्पृशन्तम् ।श्यामे पृथावुरसि शोभितया श्रियास्व- श्चूडामणिं सुभगयन्तमिवात्मधिष्ण्यम्॥ 39 ॥

kṛtsnaprasādasumukhaṃ spṛhaṇīyadhāma- snehāvalokakalayā hṛdi saṃspṛśantam | śyāme pṛthāvurasi śobhitayā śriyāsva- ścūḍāmaṇiṃ subhagayantamivātmadhiṣṇyam

पीतांशुके पृथु नितम्बिनि विस्फुरन्त्या काञ्च्यालिभिर्विरुतया वनमालया च ।वल्गुप्रकोष्ठवलयं विनतासुतांसे विन्यस्तहस्तमितरेण धुनानमब्जम्॥ 40 ॥

pītāṃśuke pṛthu nitambini visphurantyā kāñcyālibhirvirutayā vanamālayā ca | valguprakoṣṭhavalayaṃ vinatāsutāṃse vinyastahastamitareṇa dhunānamabjam

विद्युत्क्षिपन् मकरकुण्डलमण्डनार्ह- गण्डस्थलोन्नसमुखं मणिमत्किरीटम् ।दोर्दण्डषण्डविवरे हरता परार्ध्य- हारेण कन्धरगतेन च कौस्तुभेन॥ 41 ॥

vidyutkṣipan makarakuṇḍalamaṇḍanārha- gaṇḍasthalonnasamukhaṃ maṇimatkirīṭam | dordaṇḍaṣaṇḍavivare haratā parārdhya- hāreṇa kandharagatena ca kaustubhena

अत्रोपसृष्टमिति चोत्स्मितमिन्दिरायाः स्वानां धिया विरचितं बहु सौष्ठवाढ्यम् ।मह्यं भवस्य भवतां च भजन्तमङ्गं नेमुर्निरीक्ष्य न वितृप्तदृशो मुदा कैः॥ 42 ॥

atropasṛṣṭamiti cotsmitamindirāyāḥ svānāṃ dhiyā viracitaṃ bahu sauṣṭhavāḍhyam | mahyaṃ bhavasya bhavatāṃ ca bhajantamaṅgaṃ nemurnirīkṣya na vitṛptadṛśo mudā kaiḥ

तस्यारविन्दनयनस्य पदारविन्द- किञ्जल्कमिश्रतुलसीमकरन्दवायुः ।अन्तर्गतः स्वविवरेण चकार तेषां सङ्क्षोभमक्षरजुषामपि चित्ततन्वोः॥ 43 ॥

tasyāravindanayanasya padāravinda- kiñjalkamiśratulasīmakarandavāyuḥ | antargataḥ svavivareṇa cakāra teṣāṃ saṅkṣobhamakṣarajuṣāmapi cittatanvoḥ

ते वा अमुष्य वदनासितपद्मकोश- मुद्वीक्ष्य सुन्दरतराधरकुन्दहासम् ।लब्धाशिषः पुनरवेक्ष्य तदीयमङ्घ्रि- द्वन्द्वं नखारुणमणिश्रयणं निदध्युः॥ 44 ॥

te vā amuṣya vadanāsitapadmakośa- mudvīkṣya sundaratarādharakundahāsam | labdhāśiṣaḥ punaravekṣya tadīyamaṅghri- dvandvaṃ nakhāruṇamaṇiśrayaṇaṃ nidadhyuḥ

पुंसां गतिं मृगयतामिह योगमार्गैः ध्यानास्पदं बहु मतं नयनाभिरामम् ।पौंस्नं वपुर्दर्शयानमनन्यसिद्धै- रौत्पत्तिकैः समगृणन् युतमष्टभोगैः॥ 45 ॥

puṃsāṃ gatiṃ mṛgayatāmiha yogamārgaiḥ dhyānāspadaṃ bahu mataṃ nayanābhirāmam | pauṃsnaṃ vapurdarśayānamananyasiddhai- rautpattikaiḥ samagṛṇan yutamaṣṭabhogaiḥ

योऽन्तर्हितो हृदि गतोऽपि दुरात्मनां त्वं सोऽद्यैव नो नयनमूलमनन्त राद्धः ।यर्ह्येव कर्णविवरेण गुहां गतो नः पित्रानुवर्णितरहा भवदुद्भवेन॥ 46 ॥

yo'ntarhito hṛdi gato'pi durātmanāṃ tvaṃ so'dyaiva no nayanamūlamananta rāddhaḥ | yarhyeva karṇavivareṇa guhāṃ gato naḥ pitrānuvarṇitarahā bhavadudbhavena

तं त्वां विदाम भगवन् परमात्मतत्त्वं सत्त्वेन सम्प्रति रतिं रचयन्तमेषाम् ।तत्तेऽनुतापविदितैर्दृढभक्तियोगै- रुद्ग्रन्थयो हृदि विदुर्मुनयो विरागाः॥ 47 ॥

taṃ tvāṃ vidāma bhagavan paramātmatattvaṃ sattvena samprati ratiṃ racayantameṣām | tatte'nutāpaviditairdṛḍhabhaktiyogai- rudgranthayo hṛdi vidurmunayo virāgāḥ

नात्यन्तिकं विगणयन्त्यपि ते प्रसादं किन्त्वन्यदर्पितभयं भ्रुव उन्नयैस्ते ।येऽङ्ग त्वदङ्घ्रिशरणा भवतः कथायाः कीर्तन्यतीर्थयशसः कुशला रसज्ञाः॥ 48 ॥

nātyantikaṃ vigaṇayantyapi te prasādaṃ kintvanyadarpitabhayaṃ bhruva unnayaiste | ye'ṅga tvadaṅghriśaraṇā bhavataḥ kathāyāḥ kīrtanyatīrthayaśasaḥ kuśalā rasajñāḥ

कामं भवः स्ववृजिनैर्निरयेषु नः स्ता- च्चेतोऽलिवद्यदि नु ते पदयो रमेत ।वाचश्च नस्तुलसिवद्यदि तेऽङ्घ्रिशोभाः पूर्येत ते गुणगणैर्यदि कर्णरन्ध्रः॥ 49 ॥

kāmaṃ bhavaḥ svavṛjinairnirayeṣu naḥ stā- cceto'livadyadi nu te padayo rameta | vācaśca nastulasivadyadi te'ṅghriśobhāḥ pūryeta te guṇagaṇairyadi karṇarandhraḥ

प्रादुश्चकर्थ यदिदं पुरुहूत रूपं तेनेश निर्वृतिमवापुरलं दृशो नः ।तस्मा इदं भगवते नम इद्विधेम योऽनात्मनां दुरुदयो भगवान् प्रतीतः॥ 50 ॥

prāduścakartha yadidaṃ puruhūta rūpaṃ teneśa nirvṛtimavāpuralaṃ dṛśo naḥ | tasmā idaṃ bhagavate nama idvidhema yo'nātmanāṃ durudayo bhagavān pratītaḥ

तृतीयस्कन्धे जयविजययोः सनकादिशापो नाम पञ्चदशोऽध्यायः॥ 15b ॥

tṛtīyaskandhe jayavijayayoḥ sanakādiśāpo nāma pañcadaśo'dhyāyaḥ