Skandha 4, Adhyāya 15

अथ तस्य पुनर्विप्रैरपुत्रस्य महीपतेः ।बाहुभ्यां मथ्यमानाभ्यां मिथुनं समपद्यत॥ 1 ॥

atha tasya punarviprairaputrasya mahīpateḥ | bāhubhyāṃ mathyamānābhyāṃ mithunaṃ samapadyata

तद्दृष्ट्वा मिथुनं जातं ऋषयो ब्रह्मवादिनः ।ऊचुः परमसन्तुष्टा विदित्वा भगवत्कलाम्॥ 2 ॥

taddṛṣṭvā mithunaṃ jātaṃ ṛṣayo brahmavādinaḥ | ūcuḥ paramasantuṣṭā viditvā bhagavatkalām

एष विष्णोर्भगवतः कला भुवनपालिनी ।इयं च लक्ष्म्याः सम्भूतिः पुरुषस्यानपायिनी॥ 3 ॥

eṣa viṣṇorbhagavataḥ kalā bhuvanapālinī | iyaṃ ca lakṣmyāḥ sambhūtiḥ puruṣasyānapāyinī

अयं तु प्रथमो राज्ञां पुमान् प्रथयिता यशः ।पृथुर्नाम महाराजो भविष्यति पृथुश्रवाः॥ 4 ॥

ayaṃ tu prathamo rājñāṃ pumān prathayitā yaśaḥ | pṛthurnāma mahārājo bhaviṣyati pṛthuśravāḥ

इयं च सुदती देवी गुणभूषणभूषणा ।अर्चिर्नाम वरारोहा पृथुमेवावरुन्धती॥ 5 ॥

iyaṃ ca sudatī devī guṇabhūṣaṇabhūṣaṇā | arcirnāma varārohā pṛthumevāvarundhatī

एष साक्षाद्धरेरंशो जातो लोकरिरक्षया ।इयं च तत्परा हि श्रीरनुजज्ञेऽनपायिनी॥ 6 ॥

eṣa sākṣāddhareraṃśo jāto lokarirakṣayā | iyaṃ ca tatparā hi śrīranujajñe'napāyinī

प्रशंसन्ति स्म तं विप्रा गन्धर्वप्रवरा जगुः ।मुमुचुः सुमनोधाराः सिद्धा नृत्यन्ति स्वःस्त्रियः॥ 7 ॥

praśaṃsanti sma taṃ viprā gandharvapravarā jaguḥ | mumucuḥ sumanodhārāḥ siddhā nṛtyanti svaḥstriyaḥ

शङ्खतूर्यमृदङ्गाद्या नेदुर्दुन्दुभयो दिवि ।तत्र सर्व उपाजग्मुर्देवर्षिपितॄणां गणाः॥ 8 ॥

śaṅkhatūryamṛdaṅgādyā nedurdundubhayo divi | tatra sarva upājagmurdevarṣipitṝṇāṃ gaṇāḥ

ब्रह्मा जगद्गुरुर्देवैः सहासृत्य सुरेश्वरैः ।वैन्यस्य दक्षिणे हस्ते दृष्ट्वा चिह्नं गदाभृतः॥ 9 ॥

brahmā jagadgururdevaiḥ sahāsṛtya sureśvaraiḥ | vainyasya dakṣiṇe haste dṛṣṭvā cihnaṃ gadābhṛtaḥ

पादयोररविन्दं च तं वै मेने हरेः कलाम् ।यस्याप्रतिहतं चक्रमंशः स परमेष्ठिनः॥ 10 ॥

pādayoraravindaṃ ca taṃ vai mene hareḥ kalām | yasyāpratihataṃ cakramaṃśaḥ sa parameṣṭhinaḥ

तस्याभिषेक आरब्धो ब्राह्मणैर्ब्रह्मवादिभिः ।आभिषेचनिकान्यस्मै आजह्रुः सर्वतो जनाः॥ 11 ॥

tasyābhiṣeka ārabdho brāhmaṇairbrahmavādibhiḥ | ābhiṣecanikānyasmai ājahruḥ sarvato janāḥ

सरित्समुद्रा गिरयो नागा गावः खगा मृगाः ।द्यौः क्षितिः सर्वभूतानि समाजह्रुरुपायनम्॥ 12 ॥

saritsamudrā girayo nāgā gāvaḥ khagā mṛgāḥ | dyauḥ kṣitiḥ sarvabhūtāni samājahrurupāyanam

सोऽभिषिक्तो महाराजः सुवासाः साध्वलङ्कृतः ।पत्न्यार्चिषालङ्कृतया विरेजेऽग्निरिवापरः॥ 13 ॥

so'bhiṣikto mahārājaḥ suvāsāḥ sādhvalaṅkṛtaḥ | patnyārciṣālaṅkṛtayā vireje'gnirivāparaḥ

तस्मै जहार धनदो हैमं वीरवरासनम् ।वरुणः सलिलस्रावमातपत्रं शशिप्रभम्॥ 14 ॥

tasmai jahāra dhanado haimaṃ vīravarāsanam | varuṇaḥ salilasrāvamātapatraṃ śaśiprabham

वायुश्च वालव्यजने धर्मः कीर्तिमयीं स्रजम् ।इन्द्रः किरीटमुत्कृष्टं दण्डं संयमनं यमः॥ 15 ॥

vāyuśca vālavyajane dharmaḥ kīrtimayīṃ srajam | indraḥ kirīṭamutkṛṣṭaṃ daṇḍaṃ saṃyamanaṃ yamaḥ

ब्रह्मा ब्रह्ममयं वर्म भारती हारमुत्तमम् ।हरिः सुदर्शनं चक्रं तत्पत्न्यव्याहतां श्रियम्॥ 16 ॥

brahmā brahmamayaṃ varma bhāratī hāramuttamam | hariḥ sudarśanaṃ cakraṃ tatpatnyavyāhatāṃ śriyam

दशचन्द्रमसिं रुद्रः शतचन्द्रं तथाम्बिका ।सोमोऽमृतमयानश्वांस्त्वष्टा रूपाश्रयं रथम्॥ 17 ॥

daśacandramasiṃ rudraḥ śatacandraṃ tathāmbikā | somo'mṛtamayānaśvāṃstvaṣṭā rūpāśrayaṃ ratham

अग्निराजगवं चापं सूर्यो रश्मिमयानिषून् ।भूः पादुके योगमय्यौ द्यौः पुष्पावलिमन्वहम्॥ 18 ॥

agnirājagavaṃ cāpaṃ sūryo raśmimayāniṣūn | bhūḥ pāduke yogamayyau dyauḥ puṣpāvalimanvaham

नाट्यं सुगीतं वादित्रमन्तर्धानं च खेचराः ।ऋषयश्चाशिषः सत्याः समुद्रः शङ्खमात्मजम्॥ 19 ॥

nāṭyaṃ sugītaṃ vāditramantardhānaṃ ca khecarāḥ | ṛṣayaścāśiṣaḥ satyāḥ samudraḥ śaṅkhamātmajam

सिन्धवः पर्वता नद्यो रथवीथीर्महात्मनः ।सूतोऽथ मागधो वन्दी तं स्तोतुमुपतस्थिरे॥ 20 ॥

sindhavaḥ parvatā nadyo rathavīthīrmahātmanaḥ | sūto'tha māgadho vandī taṃ stotumupatasthire

स्तावकांस्तानभिप्रेत्य पृथुर्वैन्यः प्रतापवान् ।मेघनिर्ह्रादया वाचा प्रहसन्निदमब्रवीत्॥ 21 ॥

stāvakāṃstānabhipretya pṛthurvainyaḥ pratāpavān | meghanirhrādayā vācā prahasannidamabravīt

भोः सूत हे मागध सौम्य वन्दिन् लोकेऽधुनास्पष्टगुणस्य मे स्यात् ।किमाश्रयो मे स्तव एष योज्यतां मा मय्यभूवन् वितथा गिरो वः॥ 22 ॥

bhoḥ sūta he māgadha saumya vandin loke'dhunāspaṣṭaguṇasya me syāt | kimāśrayo me stava eṣa yojyatāṃ mā mayyabhūvan vitathā giro vaḥ

तस्मात्परोक्षेऽस्मदुपश्रुतान्यलं करिष्यथ स्तोत्रमपीच्यवाचः ।सत्युत्तमश्लोकगुणानुवादे जुगुप्सितं न स्तवयन्ति सभ्याः॥ 23 ॥

tasmātparokṣe'smadupaśrutānyalaṃ kariṣyatha stotramapīcyavācaḥ | satyuttamaślokaguṇānuvāde jugupsitaṃ na stavayanti sabhyāḥ

महद्गुणानात्मनि कर्तुमीशः कः स्तावकैः स्तावयतेऽसतोऽपि ।तेऽस्याभविष्यन्निति विप्रलब्धो जनावहासं कुमतिर्न वेद॥ 24 ॥

mahadguṇānātmani kartumīśaḥ kaḥ stāvakaiḥ stāvayate'sato'pi | te'syābhaviṣyanniti vipralabdho janāvahāsaṃ kumatirna veda

प्रभवो ह्यात्मनः स्तोत्रं जुगुप्सन्त्यपि विश्रुताः ।ह्रीमन्तः परमोदाराः पौरुषं वा विगर्हितम्॥ 25 ॥

prabhavo hyātmanaḥ stotraṃ jugupsantyapi viśrutāḥ | hrīmantaḥ paramodārāḥ pauruṣaṃ vā vigarhitam

वयं त्वविदिता लोके सूताद्यापि वरीमभिः ।कर्मभिः कथमात्मानं गापयिष्याम बालवत्॥ 26 ॥

vayaṃ tvaviditā loke sūtādyāpi varīmabhiḥ | karmabhiḥ kathamātmānaṃ gāpayiṣyāma bālavat

चतुर्थस्कन्धे पृथुचरिते पञ्चदशोऽध्यायः॥ 15b ॥

caturthaskandhe pṛthucarite pañcadaśo'dhyāyaḥ