Skandha 7, Adhyāya 31

जनमेजय उवाच ।धराधराधीशमौलावाविरासीत्परं महः ।यदुक्तं भवता पूर्वं विस्तरात्तद्वदस्व मे॥ 1 ॥

janamejaya uvāca | dharādharādhīśamaulāvāvirāsītparaṃ mahaḥ | yaduktaṃ bhavatā pūrvaṃ vistarāttadvadasva me

को विरज्येत मतिमान् पिबञ्छक्तिकथामृतम् ।सुधां तु पिबतां मृत्युः स नैतच्छृण्वतो भवेत्॥ 2 ॥

ko virajyeta matimān pibañchaktikathāmṛtam | sudhāṃ tu pibatāṃ mṛtyuḥ sa naitacchṛṇvato bhavet

व्यास उवाच ।धन्योऽसि कृतकृत्योऽसि शिक्षितोऽसि महात्मभिः ।भाग्यवानसि यद्देव्यां निर्व्याजा भक्तिरस्ति ते॥ 3 ॥

vyāsa uvāca | dhanyo'si kṛtakṛtyo'si śikṣito'si mahātmabhiḥ | bhāgyavānasi yaddevyāṃ nirvyājā bhaktirasti te

शृणु राजन्पुरा वृत्तं सतीदेहेऽग्निभर्जिते ।भ्रान्तः शिवस्तु बभ्राम क्वचिद्देशे स्थिरोऽभवत्॥ 4 ॥

śṛṇu rājanpurā vṛttaṃ satīdehe'gnibharjite | bhrāntaḥ śivastu babhrāma kvaciddeśe sthiro'bhavat

प्रपञ्चभानरहितः समाधिगतमानसः ।ध्यायन्देवीस्वरूपं तु कालं निन्ये स आत्मवान्॥ 5 ॥

prapañcabhānarahitaḥ samādhigatamānasaḥ | dhyāyandevīsvarūpaṃ tu kālaṃ ninye sa ātmavān

सौभाग्यरहितं जातं त्रैलोक्यं सचराचरम् ।शक्तिहीनं जगत्सर्वं साब्धिद्वीपं सपर्वतम्॥ 6 ॥

saubhāgyarahitaṃ jātaṃ trailokyaṃ sacarācaram | śaktihīnaṃ jagatsarvaṃ sābdhidvīpaṃ saparvatam

आनन्दः शुष्कतां यातः सर्वेषां हृदयान्तरे ।उदासीनाः सर्वलोकाश्चिन्ताजर्जरचेतसः॥ 7 ॥

ānandaḥ śuṣkatāṃ yātaḥ sarveṣāṃ hṛdayāntare | udāsīnāḥ sarvalokāścintājarjaracetasaḥ

सदा दुःखोदधौ मग्ना रोगग्रस्तास्तदाभवन् ।ग्रहाणां देवतानां च वैपरीत्येन वर्तनम्॥ 8 ॥

sadā duḥkhodadhau magnā rogagrastāstadābhavan | grahāṇāṃ devatānāṃ ca vaiparītyena vartanam

अधिभूताधिदैवानां सत्यभावान्नृपाभवन् ।अथाऽस्मिन्नेव काले तु तारकाख्यो महसुरः॥ 9 ॥

adhibhūtādhidaivānāṃ satyabhāvānnṛpābhavan | athā'sminneva kāle tu tārakākhyo mahasuraḥ

ब्रह्मदत्तवरो दैत्योऽभवत्त्रैलोक्यनायकः ।शिवौरसस्तु यः पुत्रः स ते हन्ता भविष्यति॥ 10 ॥

brahmadattavaro daityo'bhavattrailokyanāyakaḥ | śivaurasastu yaḥ putraḥ sa te hantā bhaviṣyati

इति कल्पितमृत्युः स देवदेवैर्महासुरः ।शिवौरससुताभावाज्जगर्ज च ननन्द च॥ 11 ॥

iti kalpitamṛtyuḥ sa devadevairmahāsuraḥ | śivaurasasutābhāvājjagarja ca nananda ca

तेन चोपद्रुताः सर्वे स्वस्थानात्प्रच्युताः सुराः ।शिवौरससुताभावाच्चिन्तामापुर्दुरत्ययाम्॥ 12 ॥

tena copadrutāḥ sarve svasthānātpracyutāḥ surāḥ | śivaurasasutābhāvāccintāmāpurduratyayām

नाङ्गना शङ्करस्यास्ति कथं तत्सुतसम्भवः ।अस्माकं भाग्यहीनानां कथं कार्यं भविष्यति॥ 13 ॥

nāṅganā śaṅkarasyāsti kathaṃ tatsutasambhavaḥ | asmākaṃ bhāgyahīnānāṃ kathaṃ kāryaṃ bhaviṣyati

इति चिन्तातुराः सर्वे जग्मुर्वैकुण्ठमण्डले ।शशंसुर्हरिमेकान्ते स चोपायं जगाद ह॥ 14 ॥

iti cintāturāḥ sarve jagmurvaikuṇṭhamaṇḍale | śaśaṃsurharimekānte sa copāyaṃ jagāda ha

कुतश्चिन्तातुराः सर्वे कामकल्पद्रुमा शिवा ।जागर्ति भूवनेशानी मणिद्वीपाधिवासिनी॥ 15 ॥

kutaścintāturāḥ sarve kāmakalpadrumā śivā | jāgarti bhūvaneśānī maṇidvīpādhivāsinī

अस्माकमनया देव तदुपेक्षास्ति नान्यथा ।शिक्षैवेयं जगन्मात्रा कृतास्मच्छिक्षणाय च॥ 16 ॥

asmākamanayā deva tadupekṣāsti nānyathā | śikṣaiveyaṃ jaganmātrā kṛtāsmacchikṣaṇāya ca

लालने ताडने मातुर्नाकारुण्यं यथार्भके ।तद्वदेव जगन्मातुर्नियन्त्र्या गुणदोषयोः॥ 17 ॥

lālane tāḍane māturnākāruṇyaṃ yathārbhake | tadvadeva jaganmāturniyantryā guṇadoṣayoḥ

अपराधो भवत्येव तनयस्य पदे पदे ।कोऽपरः सहते लोके केवलं मातरं विना॥ 18 ॥

aparādho bhavatyeva tanayasya pade pade | ko'paraḥ sahate loke kevalaṃ mātaraṃ vinā

तस्माद्यूयं पराम्बां तां शरणं यात मा चिरम् ।निर्व्याजया चित्तवृत्त्या सा वः कार्यं विधास्यति॥ 19 ॥

tasmādyūyaṃ parāmbāṃ tāṃ śaraṇaṃ yāta mā ciram | nirvyājayā cittavṛttyā sā vaḥ kāryaṃ vidhāsyati

इत्यादिश्य सुरान्सर्वान्महाविष्णुः स्वजायया ।संयुतो निर्जगामाशु देवैः सह सुराधिपः॥ 20 ॥

ityādiśya surānsarvānmahāviṣṇuḥ svajāyayā | saṃyuto nirjagāmāśu devaiḥ saha surādhipaḥ

आजगाम महाशैलं हिमवन्तं नगाधिपम् ।अभवंश्च सुराः सर्वे पुरश्चरणकर्मिणः॥ 21 ॥

ājagāma mahāśailaṃ himavantaṃ nagādhipam | abhavaṃśca surāḥ sarve puraścaraṇakarmiṇaḥ

अम्बायज्ञविधानज्ञा अम्बायज्ञं च चक्रिरे ।तृतीयादिव्रतान्याशु चक्रुः सर्वे सुरा नृप॥ 22 ॥

ambāyajñavidhānajñā ambāyajñaṃ ca cakrire | tṛtīyādivratānyāśu cakruḥ sarve surā nṛpa

केचित्समाधिनिष्णाताः केचिन्नामपरायणाः ।केचित्सूक्तपराः केचिन्नामपारायणोत्सुकाः॥ 23 ॥

kecitsamādhiniṣṇātāḥ kecinnāmaparāyaṇāḥ | kecitsūktaparāḥ kecinnāmapārāyaṇotsukāḥ

मन्त्रपारायणपराः केचित्कृच्छ्रादिकारिणः ।अन्तर्यागपराः केचित्केचिन्न्यासपरायणाः॥ 24 ॥

mantrapārāyaṇaparāḥ kecitkṛcchrādikāriṇaḥ | antaryāgaparāḥ kecitkecinnyāsaparāyaṇāḥ

हृल्लेखया पराशक्तेः पूजां चक्रुरतन्द्रिताः ।इत्येवं बहुवर्षाणि कालोऽगाज्जनमेजय॥ 25 ॥

hṛllekhayā parāśakteḥ pūjāṃ cakruratandritāḥ | ityevaṃ bahuvarṣāṇi kālo'gājjanamejaya

अकस्माच्चैत्रमासीयनवम्यां च भृगोर्दिने ।प्रादुर्बभूव पुरतस्तन्महः श्रुतिबोधितम्॥ 26 ॥

akasmāccaitramāsīyanavamyāṃ ca bhṛgordine | prādurbabhūva puratastanmahaḥ śrutibodhitam

चतुर्दिक्षु चतुर्वेदैर्मूर्तिमद्भिरभिष्टुतम् ।कोटिसूर्यप्रतीकाशं चन्द्रकोटिसुशीतलम्॥ 27 ॥

caturdikṣu caturvedairmūrtimadbhirabhiṣṭutam | koṭisūryapratīkāśaṃ candrakoṭisuśītalam

विद्युत्कोटिसमानाभमरुणं तत्परं महः ।नैव चोर्ध्वं न तिर्यक्च न मध्ये परिजग्रभत्॥ 28 ॥

vidyutkoṭisamānābhamaruṇaṃ tatparaṃ mahaḥ | naiva cordhvaṃ na tiryakca na madhye parijagrabhat

आद्यन्तरहितं तत्तु न हस्ताद्यङ्गसंयुतम् ।न च स्त्रीरूपमथवा न पुंरूपमथोभयम्॥ 29 ॥

ādyantarahitaṃ tattu na hastādyaṅgasaṃyutam | na ca strīrūpamathavā na puṃrūpamathobhayam

दीप्त्या पिधानं नेत्राणां तेषामासीन्महीपते ।पुनश्च धैर्यमालम्ब्य यावत्ते ददृशुः सुराः॥ 30 ॥

dīptyā pidhānaṃ netrāṇāṃ teṣāmāsīnmahīpate | punaśca dhairyamālambya yāvatte dadṛśuḥ surāḥ

तावत्तदेव स्त्रीरूपेणाभाद्दिव्यं मनोहरम् ।अतीव रमणीयाङ्गीं कुमारीं नवयौवनाम्॥ 31 ॥

tāvattadeva strīrūpeṇābhāddivyaṃ manoharam | atīva ramaṇīyāṅgīṃ kumārīṃ navayauvanām

उद्यत्पीनकुचद्वन्द्वनिन्दिताम्भोजकुड्मलाम् ।रणत्किङ्किणिकाजालसिञ्जन्मञ्जीरमेखलाम्॥ 32 ॥

udyatpīnakucadvandvaninditāmbhojakuḍmalām | raṇatkiṅkiṇikājālasiñjanmañjīramekhalām

कनकाङ्गदकेयूरग्रैवेयकविभूषिताम् ।अनर्घ्यमणिसम्भिन्नगलबन्धविराजिताम्॥ 33 ॥

kanakāṅgadakeyūragraiveyakavibhūṣitām | anarghyamaṇisambhinnagalabandhavirājitām

तनुकेतकसंराजन्नीलभ्रमरकुन्तलाम् ।नितम्बबिम्बसुभगां रोमराजिविराजिताम्॥ 34 ॥

tanuketakasaṃrājannīlabhramarakuntalām | nitambabimbasubhagāṃ romarājivirājitām

कर्पूरशकलोन्मिश्रताम्बूलपूरिताननाम् ।कनत्कनकताटङ्कविटङ्कवदनाम्बुजाम्॥ 35 ॥

karpūraśakalonmiśratāmbūlapūritānanām | kanatkanakatāṭaṅkaviṭaṅkavadanāmbujām

अष्टमीचन्द्रबिम्बाभललाटामायतभ्रुवम् ।रक्तारविन्दनयनामुन्नसां मधुराधराम्॥ 36 ॥

aṣṭamīcandrabimbābhalalāṭāmāyatabhruvam | raktāravindanayanāmunnasāṃ madhurādharām

कुन्दकुड्मलदन्ताग्रां मुक्ताहारविराजिताम् ।रत्नसम्भिन्नमुकुटां चन्द्ररेखावतंसिनीम्॥ 37 ॥

kundakuḍmaladantāgrāṃ muktāhāravirājitām | ratnasambhinnamukuṭāṃ candrarekhāvataṃsinīm

मल्लिकामालतीमालाकेशपाशविराजिताम् ।काश्मीरबिन्दुनिटिलां नेत्रत्रयविलासिनीम्॥ 38 ॥

mallikāmālatīmālākeśapāśavirājitām | kāśmīrabinduniṭilāṃ netratrayavilāsinīm

पाशाङ्कुशवराभीतिचतुर्बाहुं त्रिलोचनाम् ।रक्तवस्त्रपरीधानां दाडिमीकुसुमप्रभाम्॥ 39 ॥

pāśāṅkuśavarābhīticaturbāhuṃ trilocanām | raktavastraparīdhānāṃ dāḍimīkusumaprabhām

सर्वशृङ्गारवेषाढ्यां सर्वदेवनमस्कृताम् ।सर्वाशापूरिकां सर्वमातरं सर्वमोहिनीम्॥ 40 ॥

sarvaśṛṅgāraveṣāḍhyāṃ sarvadevanamaskṛtām | sarvāśāpūrikāṃ sarvamātaraṃ sarvamohinīm

प्रसादसुमुखीमम्बां मन्दस्मितमुखाम्बुजाम् ।अव्याजकरुणामूर्तिं ददृशुः पुरतः सुराः॥ 41 ॥

prasādasumukhīmambāṃ mandasmitamukhāmbujām | avyājakaruṇāmūrtiṃ dadṛśuḥ purataḥ surāḥ

दृष्ट्वा तां करुणामुर्तिं प्रणेमुः सकलाः सुराः ।वक्तुं नाशक्नुवन् किञ्चिद्वाष्पसंरुद्धनिःस्वनाः॥ 42 ॥

dṛṣṭvā tāṃ karuṇāmurtiṃ praṇemuḥ sakalāḥ surāḥ | vaktuṃ nāśaknuvan kiñcidvāṣpasaṃruddhaniḥsvanāḥ

कथञ्चित्स्थैर्यमालम्ब्य भक्त्या चानतकन्धराः ।प्रेमाश्रुपूर्णनयनास्तुष्टुवुर्जगदम्बिकाम्॥ 43 ॥

kathañcitsthairyamālambya bhaktyā cānatakandharāḥ | premāśrupūrṇanayanāstuṣṭuvurjagadambikām

देवा ऊचुः ।नमो देव्यै महादेव्यै शिवायै सततं नमः ।नमः प्रकृत्यै भद्रायै नियताः प्रणताः स्म ताम्॥ 44 ॥

devā ūcuḥ | namo devyai mahādevyai śivāyai satataṃ namaḥ | namaḥ prakṛtyai bhadrāyai niyatāḥ praṇatāḥ sma tām

तामग्निवर्णां तपसा ज्वलन्तीं वैरोचनीं कर्मफलेषु जुष्टाम् ।दुर्गां देवीं शरणमहं प्रपद्ये सुतरसि तरसे नमः॥ 45 ॥

tāmagnivarṇāṃ tapasā jvalantīṃ vairocanīṃ karmaphaleṣu juṣṭām | durgāṃ devīṃ śaraṇamahaṃ prapadye sutarasi tarase namaḥ

देवीं वाचमजनयन्त देवा- स्तां विश्वरूपाः पशवो वदन्ति ।सा नो मन्द्रेषमूर्जं दुहाना धेनुर्वागस्मानुपसुष्टुतैतु॥ 46 ॥

devīṃ vācamajanayanta devā- stāṃ viśvarūpāḥ paśavo vadanti | sā no mandreṣamūrjaṃ duhānā dhenurvāgasmānupasuṣṭutaitu

कालरात्रिं ब्रह्मस्तुतां वैष्णवीं स्कन्दमातरम् ।सरस्वतीमदितिं दक्षदुहितरं नमामः पावनां शिवाम्॥ 47 ॥

kālarātriṃ brahmastutāṃ vaiṣṇavīṃ skandamātaram | sarasvatīmaditiṃ dakṣaduhitaraṃ namāmaḥ pāvanāṃ śivām

महालक्ष्म्यै च विद्महे सर्वशक्त्यै च धीमहि ।तन्नो देवी प्रचोदयात्॥ 48 ॥

mahālakṣmyai ca vidmahe sarvaśaktyai ca dhīmahi | tanno devī pracodayāt

नमो विराट्स्वरूपिण्यै नमः सूत्रात्ममूर्तये ।नमोऽव्याकृतरूपिण्यै नमः श्रीब्रह्ममूर्तये॥ 49 ॥

namo virāṭsvarūpiṇyai namaḥ sūtrātmamūrtaye | namo'vyākṛtarūpiṇyai namaḥ śrībrahmamūrtaye

यदज्ञानाज्जगद्भाति रज्जुसर्पस्रगादिवत् ।यज्ज्ञानाल्लयमाप्नोति नुमस्तां भुवनेश्वरीम्॥ 50 ॥

yadajñānājjagadbhāti rajjusarpasragādivat | yajjñānāllayamāpnoti numastāṃ bhuvaneśvarīm

नुमस्तत्पदलक्ष्यार्थां चिदेकरसरूपिणीम् ।अखण्डानन्दरूपां तां वेदतात्पर्यभूमिकाम्॥ 51 ॥

numastatpadalakṣyārthāṃ cidekarasarūpiṇīm | akhaṇḍānandarūpāṃ tāṃ vedatātparyabhūmikām

पञ्चकोशातिरिक्तां तामवस्थात्रयसाक्षिणीम् ।नुमस्त्वम्पदलक्ष्यार्थां प्रत्यगात्मस्वरूपिणीम्॥ 52 ॥

pañcakośātiriktāṃ tāmavasthātrayasākṣiṇīm | numastvampadalakṣyārthāṃ pratyagātmasvarūpiṇīm

नमः प्रणवरूपायै नमो ह्रीङ्कारमूर्तये ।नानामन्त्रात्मिकायै ते करुणायै नमो नमः॥ 53 ॥

namaḥ praṇavarūpāyai namo hrīṅkāramūrtaye | nānāmantrātmikāyai te karuṇāyai namo namaḥ

इति स्तुता तदा देवैर्मणिद्वीपाधिवासिनी ।प्राह वाचा मधुरया मत्तकोकिलनिःस्वना॥ 54 ॥

iti stutā tadā devairmaṇidvīpādhivāsinī | prāha vācā madhurayā mattakokilaniḥsvanā

श्रीदेव्युवाच ।वदन्तु विबुधाः कार्यं यदर्थमिह सङ्गताः ।वरदाहं सदा भक्तकामकल्पद्रुमास्मि च॥ 55 ॥

śrīdevyuvāca | vadantu vibudhāḥ kāryaṃ yadarthamiha saṅgatāḥ | varadāhaṃ sadā bhaktakāmakalpadrumāsmi ca

तिष्ठन्त्यां मयि का चिन्ता युष्माकं भक्तिशालिनाम् ।समुद्धरामि मद्भक्तान्दुःखसंसारसागरात्॥ 56 ॥

tiṣṭhantyāṃ mayi kā cintā yuṣmākaṃ bhaktiśālinām | samuddharāmi madbhaktānduḥkhasaṃsārasāgarāt

इति प्रतिज्ञां मे सत्यां जानीथ विबुधोत्तमाः ।इति प्रेमाकुलां वाणीं श्रुत्वा सन्तुष्टमानसाः॥ 57 ॥

iti pratijñāṃ me satyāṃ jānītha vibudhottamāḥ | iti premākulāṃ vāṇīṃ śrutvā santuṣṭamānasāḥ

निर्भया निर्जरा राजन्नूचुर्दुःखं स्वकीयकम् ।देवा ऊचुः ।नाज्ञातं किञ्चिदप्यत्र भवत्यास्ति जगत्त्रये॥ 58 ॥

nirbhayā nirjarā rājannūcurduḥkhaṃ svakīyakam | devā ūcuḥ | nājñātaṃ kiñcidapyatra bhavatyāsti jagattraye

सर्वज्ञया सर्वसाक्षिरूपिण्या परमेश्वरि ।तारकेणासुरेन्द्रेण पीडिताः स्मो दिवानिशम्॥ 59 ॥

sarvajñayā sarvasākṣirūpiṇyā parameśvari | tārakeṇāsurendreṇa pīḍitāḥ smo divāniśam

शिवाङ्गजाद्वधस्तस्य निर्मितो ब्रह्मणा शिवे ।शिवाङ्गना तु नैवास्ति जानासि त्वं महेश्वरि॥ 60 ॥

śivāṅgajādvadhastasya nirmito brahmaṇā śive | śivāṅganā tu naivāsti jānāsi tvaṃ maheśvari

सर्वज्ञपुरतः किं वा वक्तव्यं पामरैर्जनैः ।एतदुद्देशतः प्रोक्तमपरं तर्कयाम्बिके॥ 61 ॥

sarvajñapurataḥ kiṃ vā vaktavyaṃ pāmarairjanaiḥ | etaduddeśataḥ proktamaparaṃ tarkayāmbike

सर्वदा चरणाम्भोजे भक्तिः स्यात्तव निश्चला ।प्रार्थनीयमिदं मुख्यमपरं देहहेतवे॥ 62 ॥

sarvadā caraṇāmbhoje bhaktiḥ syāttava niścalā | prārthanīyamidaṃ mukhyamaparaṃ dehahetave

इति तेषां वचः श्रुत्वा प्रोवाच परमेश्वरी ।मम शक्तिस्तु या गौरी भविष्यति हिमालये॥ 63 ॥

iti teṣāṃ vacaḥ śrutvā provāca parameśvarī | mama śaktistu yā gaurī bhaviṣyati himālaye

शिवाय सा प्रदेया स्यात्सा वः कार्यं विधास्यति ।भक्तिर्यच्चरणाम्भोजे भूयाद्युष्माकमादरात्॥ 64 ॥

śivāya sā pradeyā syātsā vaḥ kāryaṃ vidhāsyati | bhaktiryaccaraṇāmbhoje bhūyādyuṣmākamādarāt

हिमालयो हि मनसा मामुपास्तेऽतिभक्तितः ।ततस्तस्य गृहे जन्म मम प्रियकरं मतम्॥ 65 ॥

himālayo hi manasā māmupāste'tibhaktitaḥ | tatastasya gṛhe janma mama priyakaraṃ matam

व्यास उवाच ।हिमालयोऽपि तच्छ्रुत्वात्यनुग्रहकरं वचः ।बाष्पैः संरुद्धकण्ठाक्षो महाराज्ञीं वचोऽब्रवीत्॥ 66 ॥

vyāsa uvāca | himālayo'pi tacchrutvātyanugrahakaraṃ vacaḥ | bāṣpaiḥ saṃruddhakaṇṭhākṣo mahārājñīṃ vaco'bravīt

महत्तरं तं कुरुषे यस्यानुग्रहमिच्छसि ।नोचेत्क्वाहं जडः स्थाणुः क्व त्वं सच्चित्स्वरूपिणी॥ 67 ॥

mahattaraṃ taṃ kuruṣe yasyānugrahamicchasi | nocetkvāhaṃ jaḍaḥ sthāṇuḥ kva tvaṃ saccitsvarūpiṇī

असम्भाव्यं जन्मशतैस्त्वत्पितृत्वं ममानघे ।अश्वमेधादिपुण्यैर्वा पुण्यैर्वा तत्समाधिजैः॥ 68 ॥

asambhāvyaṃ janmaśataistvatpitṛtvaṃ mamānaghe | aśvamedhādipuṇyairvā puṇyairvā tatsamādhijaiḥ

अद्य प्रपञ्चे कीर्तिः स्याज्जगन्माता सुताभवत् ।अहो हिमालयस्यास्य धन्योऽसौ भाग्यवानिति॥ 69 ॥

adya prapañce kīrtiḥ syājjaganmātā sutābhavat | aho himālayasyāsya dhanyo'sau bhāgyavāniti

यस्यास्तु जठरे सन्ति ब्रह्माण्डानां च कोटयः ।सैव यस्य सुता जाता को वा स्यात्तत्समो भुवि॥ 70 ॥

yasyāstu jaṭhare santi brahmāṇḍānāṃ ca koṭayaḥ | saiva yasya sutā jātā ko vā syāttatsamo bhuvi

न जानेऽस्मत्पितॄणां किं स्थानं स्यान्निर्मितं परम् ।एतादृशानां वासाय येषां वंशेऽस्ति मादृशः॥ 71 ॥

na jāne'smatpitṝṇāṃ kiṃ sthānaṃ syānnirmitaṃ param | etādṛśānāṃ vāsāya yeṣāṃ vaṃśe'sti mādṛśaḥ

इदं यथा च दत्तं मे कृपया प्रेमपूर्णया ।सर्ववेदान्तसिद्धं च त्वद्रूपं ब्रूहि मे तथा॥ 72 ॥

idaṃ yathā ca dattaṃ me kṛpayā premapūrṇayā | sarvavedāntasiddhaṃ ca tvadrūpaṃ brūhi me tathā

योगं च भक्तिसहितं ज्ञानं च श्रुतिसम्मतम् ।वदस्व परमेशानि त्वमेवाहं यतो भवेः॥ 73 ॥

yogaṃ ca bhaktisahitaṃ jñānaṃ ca śrutisammatam | vadasva parameśāni tvamevāhaṃ yato bhaveḥ

व्यास उवाच ।इति तस्य वचः श्रुत्वा प्रसन्नमुखपङ्कजा ।वक्तुमारभताम्बा सा रहस्यं श्रुतिगूहितम्॥ 74 ॥

vyāsa uvāca | iti tasya vacaḥ śrutvā prasannamukhapaṅkajā | vaktumārabhatāmbā sā rahasyaṃ śrutigūhitam