Skandha 9, Adhyāya 33

धर्मराज उवाच ।हरिसेवारतः शुद्धो योगसिद्धो व्रती सति ।तपस्वी ब्रह्मचारी च न याति नरकं ध्रुवम्॥ 1 ॥

dharmarāja uvāca | harisevārataḥ śuddho yogasiddho vratī sati | tapasvī brahmacārī ca na yāti narakaṃ dhruvam

कटुवाचा बान्धवांश्च बललेपेन यो नरः ।दग्धान्करोति बलवान् वह्निकुण्डं प्रयाति सः॥ 2 ॥

kaṭuvācā bāndhavāṃśca balalepena yo naraḥ | dagdhānkaroti balavān vahnikuṇḍaṃ prayāti saḥ

स्वगात्रलोममानाब्दं तत्र स्थित्वा हुताशने ।पशुयोनिमवाप्नोति रौद्रदग्धां त्रिजन्मनि॥ 3 ॥

svagātralomamānābdaṃ tatra sthitvā hutāśane | paśuyonimavāpnoti raudradagdhāṃ trijanmani

ब्राह्मणं तृषितं तप्तं क्षुधितं गृहमागतम् ।न भोजयति यो मूढस्तप्तकुण्डं प्रयाति सः॥ 4 ॥

brāhmaṇaṃ tṛṣitaṃ taptaṃ kṣudhitaṃ gṛhamāgatam | na bhojayati yo mūḍhastaptakuṇḍaṃ prayāti saḥ

तत्र तल्लोममानं च वर्षं स्थित्वा च दुःखदे ।तप्तस्थले वह्नितल्पे पक्षी च सप्तजन्मसु॥ 5 ॥

tatra tallomamānaṃ ca varṣaṃ sthitvā ca duḥkhade | taptasthale vahnitalpe pakṣī ca saptajanmasu

रविवारे च सङ्क्रान्त्याममायां श्राद्धवासरे ।वस्त्राणां क्षारसंयोगं करोति केवलं नरः॥ 6 ॥

ravivāre ca saṅkrāntyāmamāyāṃ śrāddhavāsare | vastrāṇāṃ kṣārasaṃyogaṃ karoti kevalaṃ naraḥ

स याति क्षारकुण्डं च सूत्रमानाब्दमेव च ।स व्रजेद्रजकीं योनिं सप्तजन्मसु भारते॥ 7 ॥

sa yāti kṣārakuṇḍaṃ ca sūtramānābdameva ca | sa vrajedrajakīṃ yoniṃ saptajanmasu bhārate

मूलप्रकृतिनिन्दां यः कुरुते मानवाधमः ।वेदनिन्दां शास्त्रनिन्दां पुराणानां तथैव च॥ 8 ॥

mūlaprakṛtinindāṃ yaḥ kurute mānavādhamaḥ | vedanindāṃ śāstranindāṃ purāṇānāṃ tathaiva ca

ब्रह्मविष्णुशिवादीनां तथा निन्दापरो जनः ।गौरीवाण्यादिदेवीनां तथा निन्दापरो जनः॥ 9 ॥

brahmaviṣṇuśivādīnāṃ tathā nindāparo janaḥ | gaurīvāṇyādidevīnāṃ tathā nindāparo janaḥ

ते सर्वे निरये यान्ति तस्मिन्कुण्डे भयानके ।नातः परतरं कुण्डं दुःखदं तु भविष्यति॥ 10 ॥

te sarve niraye yānti tasminkuṇḍe bhayānake | nātaḥ parataraṃ kuṇḍaṃ duḥkhadaṃ tu bhaviṣyati

तत्र स्थित्वानेककल्पं सर्पयोनिं व्रजेत्पुनः ।देवीनिन्दापराधस्य प्रायश्चित्तं न विद्यते॥ 11 ॥

tatra sthitvānekakalpaṃ sarpayoniṃ vrajetpunaḥ | devīnindāparādhasya prāyaścittaṃ na vidyate

स्वदत्तां परदत्तां वा वृत्तिं च सुरविप्रयोः ।षष्टिवर्षसहस्राणि विट्कुण्डं च प्रयाति सः॥ 12 ॥

svadattāṃ paradattāṃ vā vṛttiṃ ca suraviprayoḥ | ṣaṣṭivarṣasahasrāṇi viṭkuṇḍaṃ ca prayāti saḥ

तावन्त्येव च वर्षाणि विड्भोजी तत्र तिष्ठति ।षष्टिवर्षसहस्राणि विट्कृमिश्च पुनर्भुवि॥ 13 ॥

tāvantyeva ca varṣāṇi viḍbhojī tatra tiṣṭhati | ṣaṣṭivarṣasahasrāṇi viṭkṛmiśca punarbhuvi

परकीयतडागे च तडागं यः करोति च ।उत्सजेद्दैवदोषेण मूत्रकुण्डं प्रयाति सः॥ 14 ॥

parakīyataḍāge ca taḍāgaṃ yaḥ karoti ca | utsajeddaivadoṣeṇa mūtrakuṇḍaṃ prayāti saḥ

तद्रेणुमानवर्षं च तद्भोजी तत्र तिष्ठति ।पुनः पूर्णशताब्दं च स वृषो भारते भवेत्॥ 15 ॥

tadreṇumānavarṣaṃ ca tadbhojī tatra tiṣṭhati | punaḥ pūrṇaśatābdaṃ ca sa vṛṣo bhārate bhavet

एकाकी मिष्टमश्नाति श्लेष्मकुण्डं प्रयाति च ।पूर्णमब्दशतं चैव तद्भोजी तत्र तिष्ठति॥ 16 ॥

ekākī miṣṭamaśnāti śleṣmakuṇḍaṃ prayāti ca | pūrṇamabdaśataṃ caiva tadbhojī tatra tiṣṭhati

ततः पूर्णशताब्दं च स प्रेतो भारते भवेत् ।श्लेष्ममूत्रपरं चैव पूयं भुङ्क्ते ततः शुचिः॥ 17 ॥

tataḥ pūrṇaśatābdaṃ ca sa preto bhārate bhavet | śleṣmamūtraparaṃ caiva pūyaṃ bhuṅkte tataḥ śuciḥ

पितरं मातरं चैव गुरुं भार्यां सुतं सुताम् ।यो न पुष्णात्यनाथं च गरकुण्डं प्रयाति सः॥ 18 ॥

pitaraṃ mātaraṃ caiva guruṃ bhāryāṃ sutaṃ sutām | yo na puṣṇātyanāthaṃ ca garakuṇḍaṃ prayāti saḥ

पूर्णमब्दशतं चैव तद्भोजी तत्र तिष्ठति ।ततो व्रजेद्भूतयोनिं शतवर्षं ततः शुचिः॥ 19 ॥

pūrṇamabdaśataṃ caiva tadbhojī tatra tiṣṭhati | tato vrajedbhūtayoniṃ śatavarṣaṃ tataḥ śuciḥ

दृष्ट्वातिथिं वक्रचक्षुः करोति यो हि मानवः ।पितृदेवास्तस्य जलं न गृह्णन्ति च पापिनः॥ 20 ॥

dṛṣṭvātithiṃ vakracakṣuḥ karoti yo hi mānavaḥ | pitṛdevāstasya jalaṃ na gṛhṇanti ca pāpinaḥ

यानि कानि च पापानि ब्रह्महत्यादिकानि च ।इहैव लभते चान्ते दूषिकाकुण्डमाव्रजेत्॥ 21 ॥

yāni kāni ca pāpāni brahmahatyādikāni ca | ihaiva labhate cānte dūṣikākuṇḍamāvrajet

पूर्णमब्दशतं चैव तद्भोजी तत्र तिष्ठति ।ततो व्रजेद्भूतयोनिं शतवर्षं ततः शुचिः॥ 22 ॥

pūrṇamabdaśataṃ caiva tadbhojī tatra tiṣṭhati | tato vrajedbhūtayoniṃ śatavarṣaṃ tataḥ śuciḥ

दत्त्वा द्रव्यं च विप्राय चान्यस्मै दीयते यदि ।स तिष्ठति वसाकुण्डे तद्भोजी शतवत्सरम्॥ 23 ॥

dattvā dravyaṃ ca viprāya cānyasmai dīyate yadi | sa tiṣṭhati vasākuṇḍe tadbhojī śatavatsaram

कृकलासो भवेत्सोऽपि भारते सप्तजन्मसु ।ततो भवेन्महारौद्रो दरिद्रोऽल्पायुरेव च॥ 24 ॥

kṛkalāso bhavetso'pi bhārate saptajanmasu | tato bhavenmahāraudro daridro'lpāyureva ca

पुमांसं कामिनी वापि कामिनीं वा पुमानथ ।यः शुक्रं पाययत्येव शुक्रकुण्डं प्रयाति सः॥ 25 ॥

pumāṃsaṃ kāminī vāpi kāminīṃ vā pumānatha | yaḥ śukraṃ pāyayatyeva śukrakuṇḍaṃ prayāti saḥ

पूर्णमब्दशतं चैव तद्भोजी तत्र तिष्ठति ।कृमियोनिं शताब्दं च व्रजेद्भूत्वा ततः शुचिः॥ 26 ॥

pūrṇamabdaśataṃ caiva tadbhojī tatra tiṣṭhati | kṛmiyoniṃ śatābdaṃ ca vrajedbhūtvā tataḥ śuciḥ

सन्ताड्य च गुरुं विप्रं रक्तपातं च कारयेत् ।स च तिष्ठत्यसृक्कुण्डे तद्भोजी शतवत्सरम्॥ 27 ॥

santāḍya ca guruṃ vipraṃ raktapātaṃ ca kārayet | sa ca tiṣṭhatyasṛkkuṇḍe tadbhojī śatavatsaram

ततो लभेद्व्याघ्रजन्म सप्तजन्मसु भारते ।ततः शुद्धिमवाप्नोति मानवश्च क्रमेण ह॥ 28 ॥

tato labhedvyāghrajanma saptajanmasu bhārate | tataḥ śuddhimavāpnoti mānavaśca krameṇa ha

योऽश्रु तत्याज गायन्तं भक्तं दृष्ट्वा सगद्गदम् ।श्रीकृष्णगुणसङ्गीते हसत्येव हि यो नरः॥ 29 ॥

yo'śru tatyāja gāyantaṃ bhaktaṃ dṛṣṭvā sagadgadam | śrīkṛṣṇaguṇasaṅgīte hasatyeva hi yo naraḥ

स वसेदश्रुकुण्डे च तद्भोजी शतवर्षकम् ।ततो भवेच्च चाण्डालस्त्रिजन्मनि ततः शुचिः॥ 30 ॥

sa vasedaśrukuṇḍe ca tadbhojī śatavarṣakam | tato bhavecca cāṇḍālastrijanmani tataḥ śuciḥ

करोति शठता तद्वन्नित्यं सुहृदि यो नरः ।कुण्डं गात्रमलानां च स प्रयाति शताब्दकम्॥ 31 ॥

karoti śaṭhatā tadvannityaṃ suhṛdi yo naraḥ | kuṇḍaṃ gātramalānāṃ ca sa prayāti śatābdakam

ततः स गार्दभीं योनिमवाप्नोति त्रिजन्मनि ।त्रिजन्मनि च शार्गालीं ततः शुद्धो भवेद् ध्रुवम्॥ 32 ॥

tataḥ sa gārdabhīṃ yonimavāpnoti trijanmani | trijanmani ca śārgālīṃ tataḥ śuddho bhaved dhruvam

बधिरं यो हसत्येव निन्दत्येवाभिमानतः ।स वसेत्कर्णविट्कुण्डे तद्भोजी शतवत्सरम्॥ 33 ॥

badhiraṃ yo hasatyeva nindatyevābhimānataḥ | sa vasetkarṇaviṭkuṇḍe tadbhojī śatavatsaram

ततो भवेत्स बधिरो दरिद्रः सप्तजन्मसु ।सप्तजन्मन्यङ्गहीनस्ततः शुद्धिं लभेद् ध्रुवम्॥ 34 ॥

tato bhavetsa badhiro daridraḥ saptajanmasu | saptajanmanyaṅgahīnastataḥ śuddhiṃ labhed dhruvam

लोभात्स्वभरणार्थाय जीविनं हन्ति यो नरः ।मज्जाकुण्डे वसेत्सोऽपि तद्भोजी लक्षवत्सरम्॥ 35 ॥

lobhātsvabharaṇārthāya jīvinaṃ hanti yo naraḥ | majjākuṇḍe vasetso'pi tadbhojī lakṣavatsaram

ततो भवेच्च शशको मीनश्च सप्तजन्मसु ।त्रिजन्मनि वराहश्च कुक्कुटः सप्तजन्मसु॥ 36 ॥

tato bhavecca śaśako mīnaśca saptajanmasu | trijanmani varāhaśca kukkuṭaḥ saptajanmasu

एणादयश्च कर्मभ्यस्ततः शुद्धिं लभेद् ध्रुवम् ।स्वकन्यापालनं कृत्वा विक्रीणाति च यो नरः॥ 37 ॥

eṇādayaśca karmabhyastataḥ śuddhiṃ labhed dhruvam | svakanyāpālanaṃ kṛtvā vikrīṇāti ca yo naraḥ

अर्थलोभान्महामूढो मांसकुण्डं प्रयाति सः ।कन्यालोमप्रमाणाब्दं तद्भोजी तत्र तिष्ठति॥ 38 ॥

arthalobhānmahāmūḍho māṃsakuṇḍaṃ prayāti saḥ | kanyālomapramāṇābdaṃ tadbhojī tatra tiṣṭhati

तस्य दण्डप्रहारं च कुर्वन्ति यमकिङ्कराः ।मांसभारं मूर्ध्नि कृत्वा रक्तभारं लिहेत्क्षुधा॥ 39 ॥

tasya daṇḍaprahāraṃ ca kurvanti yamakiṅkarāḥ | māṃsabhāraṃ mūrdhni kṛtvā raktabhāraṃ lihetkṣudhā

ततो हि भारते पापी कन्याविट्कृमिगो भवेत् ।षष्टिवर्षसहस्राणि व्याधश्च सप्तजन्मसु॥ 40 ॥

tato hi bhārate pāpī kanyāviṭkṛmigo bhavet | ṣaṣṭivarṣasahasrāṇi vyādhaśca saptajanmasu

त्रिजन्मनि वराहश्च कुक्कुटः सप्तजन्मसु ।मण्डूको हि जलौकाश्च सप्तजन्मसु भारते॥ 41 ॥

trijanmani varāhaśca kukkuṭaḥ saptajanmasu | maṇḍūko hi jalaukāśca saptajanmasu bhārate

सप्तजन्मसु काकश्च ततः शुद्धिं लभेद् ध्रुवम् ।व्रतानामुपवासानां श्राद्धादीनां च सङ्गमे॥ 42 ॥

saptajanmasu kākaśca tataḥ śuddhiṃ labhed dhruvam | vratānāmupavāsānāṃ śrāddhādīnāṃ ca saṅgame

करोति यः क्षौरकर्म सोऽशुचिः सर्वकर्मसु ।स च तिष्ठति कुण्डे च नखादीनाञ्च सुन्दरि॥ 43 ॥

karoti yaḥ kṣaurakarma so'śuciḥ sarvakarmasu | sa ca tiṣṭhati kuṇḍe ca nakhādīnāñca sundari

तद्दैवदिनमानाब्दं तद्भोजी दण्डताडितः ।सकेशं पार्थिवं लिङ्गं यो वार्चयति भारते॥ 44 ॥

taddaivadinamānābdaṃ tadbhojī daṇḍatāḍitaḥ | sakeśaṃ pārthivaṃ liṅgaṃ yo vārcayati bhārate

स तिष्ठति केशकुण्डे मृद्रेणुमानवर्षकम् ।तदन्ते यावनीं योनिं प्रयाति हरकोपतः॥ 45 ॥

sa tiṣṭhati keśakuṇḍe mṛdreṇumānavarṣakam | tadante yāvanīṃ yoniṃ prayāti harakopataḥ

शताब्दाच्छुद्धिमाप्नोति राक्षसः स भवेद् ध्रुवम् ।पितॄणां यो विष्णुपदे पिण्डं नैव ददाति च॥ 46 ॥

śatābdācchuddhimāpnoti rākṣasaḥ sa bhaved dhruvam | pitṝṇāṃ yo viṣṇupade piṇḍaṃ naiva dadāti ca

स च तिष्ठत्यस्थिकुण्डे स्वलोमाब्दं महोल्बणे ।ततः सुयोनिं सम्प्राप्य कुखञ्जः सप्तजन्मसु॥ 47 ॥

sa ca tiṣṭhatyasthikuṇḍe svalomābdaṃ maholbaṇe | tataḥ suyoniṃ samprāpya kukhañjaḥ saptajanmasu

भवेन्महादरिद्रश्च ततः शुद्धो हि देहतः ।यः सेवते महामूढो गुर्विणीं च स्वकामिनीम्॥ 48 ॥

bhavenmahādaridraśca tataḥ śuddho hi dehataḥ | yaḥ sevate mahāmūḍho gurviṇīṃ ca svakāminīm

प्रतप्ते ताम्रकुण्डे च शतवर्षं स तिष्ठति ।अवीरान्नं च यो भुङ्क्ते ऋतुस्नातान्नमेव च॥ 49 ॥

pratapte tāmrakuṇḍe ca śatavarṣaṃ sa tiṣṭhati | avīrānnaṃ ca yo bhuṅkte ṛtusnātānnameva ca

लोहकुण्डे शताब्दं च स च तिष्ठति तप्तके ।स व्रजेद्रजकीं योनिं काकानां सप्तजन्मसु॥ 50 ॥

lohakuṇḍe śatābdaṃ ca sa ca tiṣṭhati taptake | sa vrajedrajakīṃ yoniṃ kākānāṃ saptajanmasu

महाव्रणी दरिद्रश्च ततः शुद्धी भवेन्नरः ।यो हि चर्माक्तहस्तेन देवद्रव्यमुपस्मृशेत्॥ 51 ॥

mahāvraṇī daridraśca tataḥ śuddhī bhavennaraḥ | yo hi carmāktahastena devadravyamupasmṛśet

शतवर्षप्रमाणं च चर्मकुण्डे स तिष्ठति ।यः शूद्रेणाभ्यनुज्ञातो भुङ्क्ते शूद्रान्नमेव च॥ 52 ॥

śatavarṣapramāṇaṃ ca carmakuṇḍe sa tiṣṭhati | yaḥ śūdreṇābhyanujñāto bhuṅkte śūdrānnameva ca

स च तप्तसुराकुण्डे शताब्दं तिष्ठति द्विजः ।ततो भवेच्छूद्रयाजी ब्राह्मणः सप्तजन्मसु॥ 53 ॥

sa ca taptasurākuṇḍe śatābdaṃ tiṣṭhati dvijaḥ | tato bhavecchūdrayājī brāhmaṇaḥ saptajanmasu

शूद्रश्राद्धान्नभोजी च ततः शुद्धो भवेद्ध रुवम् ।वाग्दुष्टः कटुको वाचा ताडयेत्स्वामिनं सदा॥ 54 ॥

śūdraśrāddhānnabhojī ca tataḥ śuddho bhaveddha ruvam | vāgduṣṭaḥ kaṭuko vācā tāḍayetsvāminaṃ sadā

तीक्ष्णकण्टककुण्डे स तद्भोजी तत्र तिष्ठति ।ताडितो यमदूतेन दण्डेन च चतुर्गुणम्॥ 55 ॥

tīkṣṇakaṇṭakakuṇḍe sa tadbhojī tatra tiṣṭhati | tāḍito yamadūtena daṇḍena ca caturguṇam

ततः उच्चैःश्रवाः सप्तजन्मस्वेव ततः शुचि ।विषेण जीवनं हन्ति निर्दयो यो हि मानवः॥ 56 ॥

tataḥ uccaiḥśravāḥ saptajanmasveva tataḥ śuci | viṣeṇa jīvanaṃ hanti nirdayo yo hi mānavaḥ

विषकुण्डे च तद्भोजी सहस्राब्दं च तिष्ठति ।ततो भवेन्नृघाती च व्रणी च शतजन्मसु॥ 57 ॥

viṣakuṇḍe ca tadbhojī sahasrābdaṃ ca tiṣṭhati | tato bhavennṛghātī ca vraṇī ca śatajanmasu

सप्तजन्मसु कुष्ठी च ततः शुद्धो भवेद् धुवम् ।दण्डेन ताडयेद् गां हि वृषञ्च वृषवाहकः॥ 58 ॥

saptajanmasu kuṣṭhī ca tataḥ śuddho bhaved dhuvam | daṇḍena tāḍayed gāṃ hi vṛṣañca vṛṣavāhakaḥ

भृत्यद्वारा स्वतन्त्रो वा पुण्यक्षेत्रे च भारते ।प्रतप्ते तैलकुण्डेऽग्नौ तिष्ठति स्म चतुर्युगम्॥ 59 ॥

bhṛtyadvārā svatantro vā puṇyakṣetre ca bhārate | pratapte tailakuṇḍe'gnau tiṣṭhati sma caturyugam

गवां लोमप्रमाणाब्दं वृषो भवति तत्परम् ।कुन्तेन हन्ति यो जीवं वह्निलोहेन हेलया॥ 60 ॥

gavāṃ lomapramāṇābdaṃ vṛṣo bhavati tatparam | kuntena hanti yo jīvaṃ vahnilohena helayā

कुन्तकुण्डे वसेत्सोऽपि वर्षाणामयुतं सति ।ततः सुयोनिं सम्प्राप्य चोदरे व्याधिसंयुतः॥ 61 ॥

kuntakuṇḍe vasetso'pi varṣāṇāmayutaṃ sati | tataḥ suyoniṃ samprāpya codare vyādhisaṃyutaḥ

जन्मनैकेन क्लेशेन ततः शुद्धो भवेन्नरः ।यो भुङ्क्ते च वृथा मांसं मांसलोभी द्विजाधमः॥ 62 ॥

janmanaikena kleśena tataḥ śuddho bhavennaraḥ | yo bhuṅkte ca vṛthā māṃsaṃ māṃsalobhī dvijādhamaḥ

हरेरनैवेद्यभोजी कृमिकुण्डं प्रयाति सः ।स्वलोममानवर्षं च तद्भोजी तत्र तिष्ठति॥ 63 ॥

hareranaivedyabhojī kṛmikuṇḍaṃ prayāti saḥ | svalomamānavarṣaṃ ca tadbhojī tatra tiṣṭhati

ततो भवेन्म्लेच्छजातिस्त्रिजन्मनि ततो द्विजः ।ब्राह्मणः शूद्रयाजी च शूद्रश्राद्धान्नभोजकः॥ 64 ॥

tato bhavenmlecchajātistrijanmani tato dvijaḥ | brāhmaṇaḥ śūdrayājī ca śūdraśrāddhānnabhojakaḥ

शूद्राणां शवदाही च पूयकुण्डे वसेद् ध्रुवम् ।यावल्लोमप्रमाणाब्दं यमदण्डेन सुव्रते॥ 65 ॥

śūdrāṇāṃ śavadāhī ca pūyakuṇḍe vased dhruvam | yāvallomapramāṇābdaṃ yamadaṇḍena suvrate

ताडितो यमदूतेन तद्भोजी तत्र तिष्ठति ।ततो भारतमागत्य स शूद्रः सप्तजन्मसु॥ 66 ॥

tāḍito yamadūtena tadbhojī tatra tiṣṭhati | tato bhāratamāgatya sa śūdraḥ saptajanmasu

महारोगी दरिद्रश्च बधिरो मूक एव च ।कृष्णं पद्मं च के यस्य तं सर्पं हन्ति यो नरः॥ 67 ॥

mahārogī daridraśca badhiro mūka eva ca | kṛṣṇaṃ padmaṃ ca ke yasya taṃ sarpaṃ hanti yo naraḥ

स्वलोममानवर्षं च सर्पकुण्डं प्रयाति सः ।सर्पेण भक्षितः सोऽथ यमदूतेन ताडितः॥ 68 ॥

svalomamānavarṣaṃ ca sarpakuṇḍaṃ prayāti saḥ | sarpeṇa bhakṣitaḥ so'tha yamadūtena tāḍitaḥ

वसेच्च सर्पविड्भोजी ततः सर्पो भवेद् ध्रुवम् ।ततो भवेन्मानवश्च स्वल्पायुर्दद्रुसंयुतः॥ 69 ॥

vasecca sarpaviḍbhojī tataḥ sarpo bhaved dhruvam | tato bhavenmānavaśca svalpāyurdadrusaṃyutaḥ

महाक्लेशेन तन्मृत्युः सर्पेण भक्षिताद् ध्रुवम् ।विधिप्रदत्तजीव्यांश्च क्षुद्रजन्तूंश्च हन्ति यः॥ 70 ॥

mahākleśena tanmṛtyuḥ sarpeṇa bhakṣitād dhruvam | vidhipradattajīvyāṃśca kṣudrajantūṃśca hanti yaḥ

स दंशमशयोः कुण्डे जन्तुमानाब्दमेव च ।दिवानिशं भक्षितस्तैरनाहारश्च शब्दवान्॥ 71 ॥

sa daṃśamaśayoḥ kuṇḍe jantumānābdameva ca | divāniśaṃ bhakṣitastairanāhāraśca śabdavān

हस्तपादादिबद्धश्च यमदूतेन ताडितः ।ततो भवेत्क्षुद्रजन्तुर्जातिश्च यावनी भवेत्॥ 72 ॥

hastapādādibaddhaśca yamadūtena tāḍitaḥ | tato bhavetkṣudrajanturjātiśca yāvanī bhavet

ततो भवेन्मानवश्च सोऽङ्गहीनस्ततः शुचिः ।यो मूढो मधुमश्नाति हत्वा च मधुमक्षिकाः॥ 73 ॥

tato bhavenmānavaśca so'ṅgahīnastataḥ śuciḥ | yo mūḍho madhumaśnāti hatvā ca madhumakṣikāḥ

स एव गारले कुण्डे जीवमानाब्दकं वसेत् ।भक्षितो गरलैर्दग्धो यमदूतेन ताडितः॥ 74 ॥

sa eva gārale kuṇḍe jīvamānābdakaṃ vaset | bhakṣito garalairdagdho yamadūtena tāḍitaḥ

ततो हि मक्षिकाजातिस्ततः शुद्धो भवेन्नरः ।दण्डं करोत्यदण्ड्ये च विप्रे दण्डं करोति च॥ 75 ॥

tato hi makṣikājātistataḥ śuddho bhavennaraḥ | daṇḍaṃ karotyadaṇḍye ca vipre daṇḍaṃ karoti ca

स कुण्डं वज्रदंष्ट्राणां कीटानां याति सत्वरम् ।स तल्लोमप्रमाणाब्दं तत्र तिष्ठत्यहर्निशम्॥ 76 ॥

sa kuṇḍaṃ vajradaṃṣṭrāṇāṃ kīṭānāṃ yāti satvaram | sa tallomapramāṇābdaṃ tatra tiṣṭhatyaharniśam

शब्दकृद्भक्षितस्तैस्तु यमदूतेन ताडितः ।करोति रोदनं भद्रे हाहाकारं क्षणे क्षणे॥ 77 ॥

śabdakṛdbhakṣitastaistu yamadūtena tāḍitaḥ | karoti rodanaṃ bhadre hāhākāraṃ kṣaṇe kṣaṇe

पुनः सूकरयोनौ च जायते सप्तजन्मसु ।त्रिजन्मनि काकयोनौ ततः शुद्धो भवेन्नरः॥ 78 ॥

punaḥ sūkarayonau ca jāyate saptajanmasu | trijanmani kākayonau tataḥ śuddho bhavennaraḥ

अर्थलोभेन यो मूढः प्रजादण्डं करोति सः ।वृश्चिकानां च कुण्डं च तल्लोमाब्दं वसेद् ध्रुवम्॥ 79 ॥

arthalobhena yo mūḍhaḥ prajādaṇḍaṃ karoti saḥ | vṛścikānāṃ ca kuṇḍaṃ ca tallomābdaṃ vased dhruvam

ततो वृश्चिकजातिश्च सप्तजन्मसु भारते ।ततो नरश्चाङ्गहीनो व्याधिशुद्धो भवेद् ध्रुवम्॥ 80 ॥

tato vṛścikajātiśca saptajanmasu bhārate | tato naraścāṅgahīno vyādhiśuddho bhaved dhruvam

ब्राह्मणः शस्त्रधारी यो ह्यन्येषां धावको भवेत् ।सन्ध्याहीनश्च यो विप्रो हरिभक्तिविहीनकः॥ 81 ॥

brāhmaṇaḥ śastradhārī yo hyanyeṣāṃ dhāvako bhavet | sandhyāhīnaśca yo vipro haribhaktivihīnakaḥ

स तिष्ठति स्वलोमाब्दं कुण्डेषु च शरादिषु ।विद्धः शरादिभिः शश्वत्ततः शुद्धो भवेन्नरः॥ 82 ॥

sa tiṣṭhati svalomābdaṃ kuṇḍeṣu ca śarādiṣu | viddhaḥ śarādibhiḥ śaśvattataḥ śuddho bhavennaraḥ

कारागारे सान्धकारे प्रणिहन्ति प्रजाश्च यः ।प्रमत्तः स्वस्य दोषेण गोलकुण्डं प्रयाति सः॥ 83 ॥

kārāgāre sāndhakāre praṇihanti prajāśca yaḥ | pramattaḥ svasya doṣeṇa golakuṇḍaṃ prayāti saḥ

स पङ्कतप्ततोयाक्तं सान्धकारं भयङ्करम् ।तीक्ष्णदंष्ट्रैश्च कीटैश्च संयुक्तं गोलकुण्डकम्॥ 84 ॥

sa paṅkataptatoyāktaṃ sāndhakāraṃ bhayaṅkaram | tīkṣṇadaṃṣṭraiśca kīṭaiśca saṃyuktaṃ golakuṇḍakam

कीटैर्विद्धो वसेत्तत्र प्रजालोमाब्दमेव च ।ततो भवेत्प्रजाभृत्यस्ततः शुद्धो भवेत्क्रमात्॥ 85 ॥

kīṭairviddho vasettatra prajālomābdameva ca | tato bhavetprajābhṛtyastataḥ śuddho bhavetkramāt

सरोवरादुत्थितांश्च नक्रादीन्हन्ति यो नरः ।नक्रकण्टकमानाब्दं नक्रकुण्डं प्रयाति सः॥ 86 ॥

sarovarādutthitāṃśca nakrādīnhanti yo naraḥ | nakrakaṇṭakamānābdaṃ nakrakuṇḍaṃ prayāti saḥ

ततो नक्रादिजातीयो भवेन्नक्रादिषु ध्रुवम् ।ततः सद्यो विशुद्धो हि दण्डेनैव पुनः पुनः॥ 87 ॥

tato nakrādijātīyo bhavennakrādiṣu dhruvam | tataḥ sadyo viśuddho hi daṇḍenaiva punaḥ punaḥ

वक्षः श्रोणीस्तनास्यञ्च यः पश्यति परस्त्रियाः ।कामेन कामुको यो हि पुण्यक्षेत्रे च भारते॥ 88 ॥

vakṣaḥ śroṇīstanāsyañca yaḥ paśyati parastriyāḥ | kāmena kāmuko yo hi puṇyakṣetre ca bhārate

स वसेत्काककुण्डे च काकैः सञ्चूर्णलोचनः ।ततः स्वलोममानाब्दं भवेद्दग्धस्त्रिजन्मनि॥ 89 ॥

sa vasetkākakuṇḍe ca kākaiḥ sañcūrṇalocanaḥ | tataḥ svalomamānābdaṃ bhaveddagdhastrijanmani

स्वर्णस्तेयी च यो मूढो भारते सुरविप्रयोः ।स च मन्थानकुण्डे वै स्वलोमाब्दं वसेद् ध्रुवम्॥ 90 ॥

svarṇasteyī ca yo mūḍho bhārate suraviprayoḥ | sa ca manthānakuṇḍe vai svalomābdaṃ vased dhruvam

ताडितो यमदूतेन मन्थानैश्छन्नलोचनः ।तद्विड्भोजी च तत्रैव ततश्चान्धस्त्रिजन्मनि॥ 91 ॥

tāḍito yamadūtena manthānaiśchannalocanaḥ | tadviḍbhojī ca tatraiva tataścāndhastrijanmani

सप्तजन्म दरिद्रश्च महाक्रूरश्च पातकी ।भारते स्वर्णकारश्च स च स्वर्णवणिक् ततः॥ 92 ॥

saptajanma daridraśca mahākrūraśca pātakī | bhārate svarṇakāraśca sa ca svarṇavaṇik tataḥ

यो भारते ताम्रचौरो लोहचौरश्च सुन्दरि ।स च स्वलोममानाब्दं बीजकुण्डं प्रयाति सः॥ 93 ॥

yo bhārate tāmracauro lohacauraśca sundari | sa ca svalomamānābdaṃ bījakuṇḍaṃ prayāti saḥ

तत्रैव बीजविड्भोजी बीजैश्च छन्नलोचनः ।ताडितो यमदूतेन ततः शुद्धो भवेन्नरः॥ 94 ॥

tatraiva bījaviḍbhojī bījaiśca channalocanaḥ | tāḍito yamadūtena tataḥ śuddho bhavennaraḥ

भारते देवचौरश्च देवद्रव्यापहारकः ।स दुस्तरे वज्रकुण्डे स्वलोमाब्दं वसेद् ध्रुवम्॥ 95 ॥

bhārate devacauraśca devadravyāpahārakaḥ | sa dustare vajrakuṇḍe svalomābdaṃ vased dhruvam

देहदग्धोऽपि तद्वज्रैरनाहारश्च शब्दकृत् ।ताडितो यमदूतैश्च ततः शुद्धो भवेन्नरः॥ 96 ॥

dehadagdho'pi tadvajrairanāhāraśca śabdakṛt | tāḍito yamadūtaiśca tataḥ śuddho bhavennaraḥ

रौप्यगव्यांशुकानां च यश्चौरः सुरविप्रयोः ।तप्तपाषाणकुण्डेच स्वलोमाब्दं वसेद् ध्रुवम्॥ 97 ॥

raupyagavyāṃśukānāṃ ca yaścauraḥ suraviprayoḥ | taptapāṣāṇakuṇḍeca svalomābdaṃ vased dhruvam

त्रिजन्मनि च कंसोऽपि श्वेतरूपस्त्रिजन्मनि ।जन्मैकं श्वेतचिह्नश्च ततोऽन्ये श्वेतपक्षिणः॥ 98 ॥

trijanmani ca kaṃso'pi śvetarūpastrijanmani | janmaikaṃ śvetacihnaśca tato'nye śvetapakṣiṇaḥ

ततो रक्तविकारी च शूली वै मानवो भवेत् ।सप्तजन्मसु चाल्पायुस्ततः शुद्धो भवेन्नरः॥ 99 ॥

tato raktavikārī ca śūlī vai mānavo bhavet | saptajanmasu cālpāyustataḥ śuddho bhavennaraḥ

रैतं कांस्यमयं पात्रं यो हरेद्देवविप्रयोः ।तीक्ष्णपाषाणकुण्डे च स्वलोमाब्दं वसेन्नरः॥ 100 ॥

raitaṃ kāṃsyamayaṃ pātraṃ yo hareddevaviprayoḥ | tīkṣṇapāṣāṇakuṇḍe ca svalomābdaṃ vasennaraḥ

स भवेदश्वजातिश्च भारते सप्तजन्मसु ।ततोऽधिकाङ्गजातिश्च पादरोगी ततः शुचिः॥ 101 ॥

sa bhavedaśvajātiśca bhārate saptajanmasu | tato'dhikāṅgajātiśca pādarogī tataḥ śuciḥ

पुंश्चल्यन्नं च यो भद्रे पुंश्चलीजीव्यजीविनः ।स्वलोममानवर्षं च लालाकुण्डे वसेद् ध्रुवम्॥ 102 ॥

puṃścalyannaṃ ca yo bhadre puṃścalījīvyajīvinaḥ | svalomamānavarṣaṃ ca lālākuṇḍe vased dhruvam

ताडितो यमदूतेन तद्भोजी तत्र दुःखितः ।ततश्चक्षुःशूलरोगी ततः शुद्धः क्रमेण सः॥ 103 ॥

tāḍito yamadūtena tadbhojī tatra duḥkhitaḥ | tataścakṣuḥśūlarogī tataḥ śuddhaḥ krameṇa saḥ

म्लेच्छसेवी मसीजीवी यो विप्रो भारते भुवि ।वसेत्स्वलोममानाब्दं मसीकुण्डे स दुःखभाक्॥ 104 ॥

mlecchasevī masījīvī yo vipro bhārate bhuvi | vasetsvalomamānābdaṃ masīkuṇḍe sa duḥkhabhāk

ताडितो यमदूतेन तद्भोजी तत्र तिष्ठति ।ततस्त्रिजन्मनि भवेत्कृष्णवर्णः पशुः सति॥ 105 ॥

tāḍito yamadūtena tadbhojī tatra tiṣṭhati | tatastrijanmani bhavetkṛṣṇavarṇaḥ paśuḥ sati

त्रिजन्मनि भवेच्छागः कृष्णवर्णस्त्रिजन्मनि ।ततः स तालवृक्षश्च ततः शुद्धो भवेन्नरः॥ 106 ॥

trijanmani bhavecchāgaḥ kṛṣṇavarṇastrijanmani | tataḥ sa tālavṛkṣaśca tataḥ śuddho bhavennaraḥ

धान्यादिसस्यं ताम्बूलं यो हरेत्सुरविप्रयोः ।आसनं च तथा तल्पं चूर्णकुण्डे प्रयाति सः॥ 107 ॥

dhānyādisasyaṃ tāmbūlaṃ yo haretsuraviprayoḥ | āsanaṃ ca tathā talpaṃ cūrṇakuṇḍe prayāti saḥ

शताब्दं तत्र निवसेद्यमदूतेन ताडितः ।ततो भवेन्मेषजातिः कुक्कुटश्च त्रिजन्मनि॥ 108 ॥

śatābdaṃ tatra nivasedyamadūtena tāḍitaḥ | tato bhavenmeṣajātiḥ kukkuṭaśca trijanmani

ततो भवेद्वानरश्च कासव्याधियुतो भुवि ।वंशहीनो दरिद्रश्च स्वल्पायुश्च ततः शुचिः॥ 109 ॥

tato bhavedvānaraśca kāsavyādhiyuto bhuvi | vaṃśahīno daridraśca svalpāyuśca tataḥ śuciḥ

करोति चक्रं विप्राणां हृत्वा द्रव्यं च यो जनः ।स वसेच्चक्रकुण्डे च शताब्दं दण्डताडितः॥ 110 ॥

karoti cakraṃ viprāṇāṃ hṛtvā dravyaṃ ca yo janaḥ | sa vaseccakrakuṇḍe ca śatābdaṃ daṇḍatāḍitaḥ

ततो भवेन्मानवश्च तैलकारस्त्रिजन्मनि ।व्याधियुक्तो भवेद्रोगी वंशहीनस्ततः शुचिः॥ 111 ॥

tato bhavenmānavaśca tailakārastrijanmani | vyādhiyukto bhavedrogī vaṃśahīnastataḥ śuciḥ

गोधनेषु च विप्रेषु करोति वक्रतां पुमान् ।प्रयाति वक्रकुण्डं स तिष्ठेद्युगशतं सति॥ 112 ॥

godhaneṣu ca vipreṣu karoti vakratāṃ pumān | prayāti vakrakuṇḍaṃ sa tiṣṭhedyugaśataṃ sati

ततो भवेत्स वक्राङ्गो हीनाङ्गः सप्तजन्मनि ।दरिद्रो वंशहीनश्च भार्याहीनस्ततः शुचिः॥ 113 ॥

tato bhavetsa vakrāṅgo hīnāṅgaḥ saptajanmani | daridro vaṃśahīnaśca bhāryāhīnastataḥ śuciḥ

ततो भवेद् गृध्रजन्मा त्रिजन्मनि च सूकरः ।त्रिजन्मनि बिडालश्च मयूरश्च त्रिजन्मनि॥ 114 ॥

tato bhaved gṛdhrajanmā trijanmani ca sūkaraḥ | trijanmani biḍālaśca mayūraśca trijanmani

निषिद्धं कूर्ममांसं च ब्राह्मणो यो हि भक्षति ।कूर्मकुण्डे वसेत्सोऽपि शताब्दं कूर्मभक्षितः॥ 115 ॥

niṣiddhaṃ kūrmamāṃsaṃ ca brāhmaṇo yo hi bhakṣati | kūrmakuṇḍe vasetso'pi śatābdaṃ kūrmabhakṣitaḥ

ततो भवेत्कूर्मजन्मा त्रिजन्मनि च सूकरः ।त्रिजन्मनि बिडालश्च मयूरश्च ततः शुचिः॥ 116 ॥

tato bhavetkūrmajanmā trijanmani ca sūkaraḥ | trijanmani biḍālaśca mayūraśca tataḥ śuciḥ

घृतं तैलादिकं चैव यो हरेत्सुरविप्रयोः ।स याति ज्वालाकुण्डं च भस्मकुण्डं च पातकी॥ 117 ॥

ghṛtaṃ tailādikaṃ caiva yo haretsuraviprayoḥ | sa yāti jvālākuṇḍaṃ ca bhasmakuṇḍaṃ ca pātakī

तत्र स्थित्वा शताब्दं च स भवेत्तैलपाचितः ।सप्तजन्मनि मत्स्यश्च मूषकश्च ततः शुचिः॥ 118 ॥

tatra sthitvā śatābdaṃ ca sa bhavettailapācitaḥ | saptajanmani matsyaśca mūṣakaśca tataḥ śuciḥ

सुगन्धितैलं धात्रीं वा गन्धद्रव्यान्यदेव वा ।भारते पुण्यवर्षे च यो हरेत्सुरविप्रयोः॥ 119 ॥

sugandhitailaṃ dhātrīṃ vā gandhadravyānyadeva vā | bhārate puṇyavarṣe ca yo haretsuraviprayoḥ

स वसेद्दग्धकुण्डे च भवेद्दग्धो दिवानिशम् ।स्वलोममानवर्षं च ततो दुर्गन्धिको भवेत्॥ 120 ॥

sa vaseddagdhakuṇḍe ca bhaveddagdho divāniśam | svalomamānavarṣaṃ ca tato durgandhiko bhavet

दुर्गन्धिकः सप्तजन्म मृगनाभिस्त्रिजन्मनि ।सप्तजन्मसु मन्थानस्ततो हि मानवो भवेत्॥ 121 ॥

durgandhikaḥ saptajanma mṛganābhistrijanmani | saptajanmasu manthānastato hi mānavo bhavet

बलेनैव छलेनैव हिंसारूपेण वा सति ।बलिष्ठश्च हरेद्भूमिं भारते परपैतृकीम्॥ 122 ॥

balenaiva chalenaiva hiṃsārūpeṇa vā sati | baliṣṭhaśca haredbhūmiṃ bhārate parapaitṛkīm

स वसेत्तप्तसूचिं च भवेत्तापी दिवानिशम् ।तप्ततैले यथा जीवो दग्धो भवति सन्ततम्॥ 123 ॥

sa vasettaptasūciṃ ca bhavettāpī divāniśam | taptataile yathā jīvo dagdho bhavati santatam

भस्मसान्न भवत्येव भोगे देही न नश्यति ।सप्तमन्वन्तरं पापी सन्तप्तस्तत्र तिष्ठति॥ 124 ॥

bhasmasānna bhavatyeva bhoge dehī na naśyati | saptamanvantaraṃ pāpī santaptastatra tiṣṭhati

शब्दं करोत्यनाहारो यमदूतेन ताडितः ।षष्टिवर्षसहस्राणि विट्कृमिश्च भवेत्ततः॥ 125 ॥

śabdaṃ karotyanāhāro yamadūtena tāḍitaḥ | ṣaṣṭivarṣasahasrāṇi viṭkṛmiśca bhavettataḥ

ततो भवेद्भूमिहीनो दरिद्रश्च ततः शुचिः ।ततः स्वयोनिं सम्प्राप्य शुभं कर्माचरेत्पुनः॥ 126 ॥

tato bhavedbhūmihīno daridraśca tataḥ śuciḥ | tataḥ svayoniṃ samprāpya śubhaṃ karmācaretpunaḥ