Skandha 9, Adhyāya 35

धर्मराज उवाच ।देवसेवां विना साध्वि न भवेत्कर्मकृन्तनम् ।शुद्धकर्म शुद्धबीजं नरकश्च कुकर्मणा॥ 1 ॥

dharmarāja uvāca | devasevāṃ vinā sādhvi na bhavetkarmakṛntanam | śuddhakarma śuddhabījaṃ narakaśca kukarmaṇā

पुंश्चल्यन्नं च यो भुङ्क्ते योऽस्यां गच्छेत्पतिव्रते ।स द्विजः कालसूत्रं च मृतो याति सुदुर्गमम्॥ 2 ॥

puṃścalyannaṃ ca yo bhuṅkte yo'syāṃ gacchetpativrate | sa dvijaḥ kālasūtraṃ ca mṛto yāti sudurgamam

शतवर्षं कालसूत्रे स्थिरीभूतो भवेद् ध्रुवम् ।तत्र जन्मनि रोगी च ततः शुद्धो भवेद् द्विजः॥ 3 ॥

śatavarṣaṃ kālasūtre sthirībhūto bhaved dhruvam | tatra janmani rogī ca tataḥ śuddho bhaved dvijaḥ

पतिव्रता चैकपतौ द्वितीये कुलटा स्मृता ।तृतीये धर्षिणी ज्ञेया चतुर्थे पुंश्चलीत्यपि॥ 4 ॥

pativratā caikapatau dvitīye kulaṭā smṛtā | tṛtīye dharṣiṇī jñeyā caturthe puṃścalītyapi

वेश्या च पञ्चमे षष्ठे पुङ्गी च सप्तमेऽष्टमे ।तत ऊर्ध्वं महावेश्या सास्पृश्या सर्वजातिषु॥ 5 ॥

veśyā ca pañcame ṣaṣṭhe puṅgī ca saptame'ṣṭame | tata ūrdhvaṃ mahāveśyā sāspṛśyā sarvajātiṣu

यो द्विजः कुलटां गच्छेद्धर्षिणीं पुंश्चलीमपि ।पुङ्गीं वेश्यां महावेश्यां मत्स्योदे याति निश्चितम्॥ 6 ॥

yo dvijaḥ kulaṭāṃ gaccheddharṣiṇīṃ puṃścalīmapi | puṅgīṃ veśyāṃ mahāveśyāṃ matsyode yāti niścitam

शताब्दं कुलटागामी धृष्टागामी चतुर्गुणम् ।षड्गुणं पुंश्चलीगामी वेश्यागामी गुणाष्टकम्॥ 7 ॥

śatābdaṃ kulaṭāgāmī dhṛṣṭāgāmī caturguṇam | ṣaḍguṇaṃ puṃścalīgāmī veśyāgāmī guṇāṣṭakam

पुङ्गीगामी दशगुणं वसेत्तत्र न संशयः ।महावेश्याकामुकश्च ततो दशगुणं वसेत्॥ 8 ॥

puṅgīgāmī daśaguṇaṃ vasettatra na saṃśayaḥ | mahāveśyākāmukaśca tato daśaguṇaṃ vaset

तत्रैव यातनां भुङ्क्ते यमदूतेन ताडितः ।तित्तिरिः कुलटागामी धृष्टागामी च वायसः॥ 9 ॥

tatraiva yātanāṃ bhuṅkte yamadūtena tāḍitaḥ | tittiriḥ kulaṭāgāmī dhṛṣṭāgāmī ca vāyasaḥ

कोकिलः पुंश्चलीगामी वेश्यागामी वृकः स्मृतः ।पुङ्गीगामी सूकरश्च सप्तजन्मनि भारते॥ 10 ॥

kokilaḥ puṃścalīgāmī veśyāgāmī vṛkaḥ smṛtaḥ | puṅgīgāmī sūkaraśca saptajanmani bhārate

महावेश्याप्रगामी च जायते शाल्मलीतरुः ।यो भुङ्क्ते ज्ञानहीनश्च ग्रहणे चन्द्रसूर्ययोः॥ 11 ॥

mahāveśyāpragāmī ca jāyate śālmalītaruḥ | yo bhuṅkte jñānahīnaśca grahaṇe candrasūryayoḥ

अरुन्तुदं स यात्येवाप्यन्नमानाब्दमेव च ।ततो भवेन्मानवश्चाप्युदरे रोगपीडितः॥ 12 ॥

aruntudaṃ sa yātyevāpyannamānābdameva ca | tato bhavenmānavaścāpyudare rogapīḍitaḥ

गुल्मयुक्तश्च काणश्च दन्तहीनस्ततः शुचिः ।वाक्प्रदत्तां स्वकन्यां च योऽन्यस्मै प्रददाति च॥ 13 ॥

gulmayuktaśca kāṇaśca dantahīnastataḥ śuciḥ | vākpradattāṃ svakanyāṃ ca yo'nyasmai pradadāti ca

स वसेत्पांसुकुण्डे च तद्भोजी शतवत्सरम् ।तद्द्रव्यहारी यः साध्वि पांसुवेष्टे शताब्दकम्॥ 14 ॥

sa vasetpāṃsukuṇḍe ca tadbhojī śatavatsaram | taddravyahārī yaḥ sādhvi pāṃsuveṣṭe śatābdakam

निवसेच्छरशय्यायां मम दूतेन ताडितः ।भक्त्या न पूजयेद्विप्रः शिवलिङ्गं च पार्थिवम्॥ 15 ॥

nivaseccharaśayyāyāṃ mama dūtena tāḍitaḥ | bhaktyā na pūjayedvipraḥ śivaliṅgaṃ ca pārthivam

स याति शूलिनः पापाच्छूलप्रोतं सुदारुणम् ।स्थित्वा शताब्दं तत्रैव श्वापदः सप्तजन्मसु॥ 16 ॥

sa yāti śūlinaḥ pāpācchūlaprotaṃ sudāruṇam | sthitvā śatābdaṃ tatraiva śvāpadaḥ saptajanmasu

ततो भवेद्देवलश्च सप्तजन्म ततः शुचिः ।करोति कुण्ठितं विप्रं यद्भिया कम्पते द्विजः॥ 17 ॥

tato bhaveddevalaśca saptajanma tataḥ śuciḥ | karoti kuṇṭhitaṃ vipraṃ yadbhiyā kampate dvijaḥ

प्रकम्पने वसेत्सोऽपि विप्रलोमाब्दमेव च ।प्रकोपवदना कोपात् स्वामिनं या च पश्यति॥ 18 ॥

prakampane vasetso'pi vipralomābdameva ca | prakopavadanā kopāt svāminaṃ yā ca paśyati

कटूक्तिं तं प्रवदति सोल्मुकं सम्प्रयाति हि ।उल्कां ददाति तद्वक्त्रे सततं मम किङ्करः॥ 19 ॥

kaṭūktiṃ taṃ pravadati solmukaṃ samprayāti hi | ulkāṃ dadāti tadvaktre satataṃ mama kiṅkaraḥ

दण्डेन ताडयेन्मूर्ध्नि तल्लोमाब्दप्रमाणकम् ।ततो भवेन्मानवी च विधवा सप्तजन्मसु॥ 20 ॥

daṇḍena tāḍayenmūrdhni tallomābdapramāṇakam | tato bhavenmānavī ca vidhavā saptajanmasu

सा भुक्त्वा चैव वैधव्यं व्याधियुक्ता ततः शुचिः ।या ब्राह्मणी शूद्रभोग्या चान्धकूपे प्रयाति सा॥ 21 ॥

sā bhuktvā caiva vaidhavyaṃ vyādhiyuktā tataḥ śuciḥ | yā brāhmaṇī śūdrabhogyā cāndhakūpe prayāti sā

तप्तशौचोदके ध्वान्ते तदाहारी दिवानिशम् ।निवसेदतिसन्तप्ता मम दूतेन ताडिता॥ 22 ॥

taptaśaucodake dhvānte tadāhārī divāniśam | nivasedatisantaptā mama dūtena tāḍitā

शौचोदके निमग्ना सा यावदिन्द्राश्चतुर्दश ।काकी जन्मसहस्राणि शतजन्मानि सूकरी॥ 23 ॥

śaucodake nimagnā sā yāvadindrāścaturdaśa | kākī janmasahasrāṇi śatajanmāni sūkarī

शृगाली शतजन्मानि शतजन्मानि कुक्कुटी ।पारावती सप्तजन्म वानरी सप्तजन्मसु॥ 24 ॥

śṛgālī śatajanmāni śatajanmāni kukkuṭī | pārāvatī saptajanma vānarī saptajanmasu

ततो भवेत्सा चाण्डाली सर्वभोग्या च भारते ।ततो भवेच्च रजकी यक्ष्मग्रस्ता च पुंश्चली॥ 25 ॥

tato bhavetsā cāṇḍālī sarvabhogyā ca bhārate | tato bhavecca rajakī yakṣmagrastā ca puṃścalī

ततः कुष्ठयुता तैलकारी शुद्धा भवेत्ततः ।निवसेद्वेधने वेश्या पुङ्गी च दण्डताडने॥ 26 ॥

tataḥ kuṣṭhayutā tailakārī śuddhā bhavettataḥ | nivasedvedhane veśyā puṅgī ca daṇḍatāḍane

जलरन्ध्रे वसेद्वेश्या कुलटा देहचूर्णके ।स्वैरिणी दलने चैव धृष्टा च शोषणे तथा॥ 27 ॥

jalarandhre vasedveśyā kulaṭā dehacūrṇake | svairiṇī dalane caiva dhṛṣṭā ca śoṣaṇe tathā

निवसेद्यातनायुक्ता मम दूतेन ताडिता ।विण्मूत्रभक्षा सततं यावन्मन्वन्तरं सति॥ 28 ॥

nivasedyātanāyuktā mama dūtena tāḍitā | viṇmūtrabhakṣā satataṃ yāvanmanvantaraṃ sati

ततो भवेद्विट्कृमिश्च लक्षवर्षं ततः शुचिः ।ब्राह्मणो ब्राह्मणीं गच्छेत्क्षत्रियां वापि क्षत्रियः॥ 29 ॥

tato bhavedviṭkṛmiśca lakṣavarṣaṃ tataḥ śuciḥ | brāhmaṇo brāhmaṇīṃ gacchetkṣatriyāṃ vāpi kṣatriyaḥ

वैश्यो वैश्यां च शूद्रा वा शूद्रश्चापि व्रजेद्यदि ।सवर्णपरदारैश्च कषायं यान्ति ते जनाः॥ 30 ॥

vaiśyo vaiśyāṃ ca śūdrā vā śūdraścāpi vrajedyadi | savarṇaparadāraiśca kaṣāyaṃ yānti te janāḥ

भुक्त्वा कषायतप्तोदं निवसेद्वा शताब्दकम् ।ततो विप्रो भवेच्छुद्धस्ततो वै क्षत्रियादयः॥ 31 ॥

bhuktvā kaṣāyataptodaṃ nivasedvā śatābdakam | tato vipro bhavecchuddhastato vai kṣatriyādayaḥ

योषितश्चापि शुद्ध्यन्तीत्येवमाह पितामहः ।क्षत्रियो ब्राह्मणीं गच्छेद्वैश्यो वापि पतिव्रते॥ 32 ॥

yoṣitaścāpi śuddhyantītyevamāha pitāmahaḥ | kṣatriyo brāhmaṇīṃ gacchedvaiśyo vāpi pativrate

मातृगामी भवेत्सोऽपि शूर्पे च नरके वसेत् ।शूर्पाकारैश्च कृमिभिर्ब्राह्मण्या सह भक्षितः॥ 33 ॥

mātṛgāmī bhavetso'pi śūrpe ca narake vaset | śūrpākāraiśca kṛmibhirbrāhmaṇyā saha bhakṣitaḥ

प्रतप्तमूत्रभोजी च मम दूतेन ताडितः ।तत्रैव यातनां भुङ्क्ते यावदिन्द्राश्चतुर्दश॥ 34 ॥

prataptamūtrabhojī ca mama dūtena tāḍitaḥ | tatraiva yātanāṃ bhuṅkte yāvadindrāścaturdaśa

सप्तजन्म वराहश्च छागलश्च ततः शुचिः ।करे धृत्वा तु तुलसीं प्रतिज्ञां यो न पालयेत्॥ 35 ॥

saptajanma varāhaśca chāgalaśca tataḥ śuciḥ | kare dhṛtvā tu tulasīṃ pratijñāṃ yo na pālayet

मिथ्या वा शपथं कुर्यात्स च ज्वालामुखं व्रजेत् ।गङ्गातोयं करे कृत्वा प्रतिज्ञां यो न पालयेत्॥ 36 ॥

mithyā vā śapathaṃ kuryātsa ca jvālāmukhaṃ vrajet | gaṅgātoyaṃ kare kṛtvā pratijñāṃ yo na pālayet

शिलां वा देवप्रतिमां स च ज्वालामुखं व्रजेत् ।दत्त्वा दक्षिणहस्तं च प्रतिज्ञां यो न पालयेत्॥ 37 ॥

śilāṃ vā devapratimāṃ sa ca jvālāmukhaṃ vrajet | dattvā dakṣiṇahastaṃ ca pratijñāṃ yo na pālayet

स्थित्वा देवगृहे वापि स च ज्वालामुखं व्रजेत् ।आस्पृश्य ब्राह्मणं गां च ज्वालावह्निं व्रजेद् द्विजः॥ 38 ॥

sthitvā devagṛhe vāpi sa ca jvālāmukhaṃ vrajet | āspṛśya brāhmaṇaṃ gāṃ ca jvālāvahniṃ vrajed dvijaḥ

न पालयेत्प्रतिज्ञां च स च ज्वालामुखं व्रजेत् ।मित्रद्रोही कृतघ्नश्च यश्च विश्वासघातकः॥ 39 ॥

na pālayetpratijñāṃ ca sa ca jvālāmukhaṃ vrajet | mitradrohī kṛtaghnaśca yaśca viśvāsaghātakaḥ

मिथ्यासाक्ष्यप्रदश्चैव स च ज्वालामुखं व्रजेत् ।एते तत्र वसन्त्येव यावदिन्द्राश्चतुर्दश॥ 40 ॥

mithyāsākṣyapradaścaiva sa ca jvālāmukhaṃ vrajet | ete tatra vasantyeva yāvadindrāścaturdaśa

तथाङ्गारप्रदग्धाश्च मम दूतेन ताडिताः ।चाण्डालस्तुलसीं स्पृष्ट्वा सप्तजन्म ततः शुचिः॥ 41 ॥

tathāṅgārapradagdhāśca mama dūtena tāḍitāḥ | cāṇḍālastulasīṃ spṛṣṭvā saptajanma tataḥ śuciḥ

म्लेच्छो गङ्गाजलस्पर्शी पञ्चजन्म ततः शुचिः ।शिलास्पर्शी विट्कृमिश्च सप्तजन्मसु सुन्दरि॥ 42 ॥

mleccho gaṅgājalasparśī pañcajanma tataḥ śuciḥ | śilāsparśī viṭkṛmiśca saptajanmasu sundari

अर्चास्पर्शी ब्रह्मकृमिः सप्तजन्म ततः शुचि ।दक्षहस्तप्रदाता च सर्पश्च सप्तजन्मसु॥ 43 ॥

arcāsparśī brahmakṛmiḥ saptajanma tataḥ śuci | dakṣahastapradātā ca sarpaśca saptajanmasu

ततो भवेद् ब्रह्महीनो मानवश्च ततः शुचिः ।मिथ्यावादी देवगृहे देवलः सप्तजन्मसु॥ 44 ॥

tato bhaved brahmahīno mānavaśca tataḥ śuciḥ | mithyāvādī devagṛhe devalaḥ saptajanmasu

विप्रादिस्पर्शकारी च व्याघ्रजातिर्भवेद् ध्रुवम् ।ततो भवेच्च मूकः स बधिरश्च त्रिजन्मनि॥ 45 ॥

viprādisparśakārī ca vyāghrajātirbhaved dhruvam | tato bhavecca mūkaḥ sa badhiraśca trijanmani

भार्याहीनो बन्धुहीनो वंशहीनस्ततः शुचिः ।मित्रद्रोही च नकुलः कृतघ्नश्चापि गण्डकः॥ 46 ॥

bhāryāhīno bandhuhīno vaṃśahīnastataḥ śuciḥ | mitradrohī ca nakulaḥ kṛtaghnaścāpi gaṇḍakaḥ

विश्वासघाती व्याघ्रश्च सप्तजन्मसु भारते ।मिथ्यासाक्षी च वक्तव्ये मण्डूकः सप्तजन्मसु॥ 47 ॥

viśvāsaghātī vyāghraśca saptajanmasu bhārate | mithyāsākṣī ca vaktavye maṇḍūkaḥ saptajanmasu

पूर्वान्सप्तापरान्सप्त पुरुषान्हन्ति चात्मनः ।नित्यक्रियाविहीनश्च जडत्वेन युतो द्विजः॥ 48 ॥

pūrvānsaptāparānsapta puruṣānhanti cātmanaḥ | nityakriyāvihīnaśca jaḍatvena yuto dvijaḥ

यस्यानास्था वेदवाक्ये मन्दं हसति सन्ततम् ।व्रतोपवासहीनश्च सद्वाक्यपरनिन्दकः॥ 49 ॥

yasyānāsthā vedavākye mandaṃ hasati santatam | vratopavāsahīnaśca sadvākyaparanindakaḥ

धूम्रान्धे च वसेत्सोऽपि शताब्दं धूम्रभक्षकः ।जलजन्तुर्भवेत्सोऽपि शतजन्मक्रमेण च॥ 50 ॥

dhūmrāndhe ca vasetso'pi śatābdaṃ dhūmrabhakṣakaḥ | jalajanturbhavetso'pi śatajanmakrameṇa ca

ततो नानाप्रकारश्च मत्स्यजातिस्ततः शुचिः ।यः करोत्युपहासं च देवब्राह्मणयोर्धने॥ 51 ॥

tato nānāprakāraśca matsyajātistataḥ śuciḥ | yaḥ karotyupahāsaṃ ca devabrāhmaṇayordhane

पातयित्वा स पुरुषान्दशपूर्वान्दशापरान् ।सोऽयं याति च धूम्रान्धं धूम्रध्वान्तसमन्वितम्॥ 52 ॥

pātayitvā sa puruṣāndaśapūrvāndaśāparān | so'yaṃ yāti ca dhūmrāndhaṃ dhūmradhvāntasamanvitam

धूम्रक्लिष्टो धूम्रभोजी वसेत्तत्र चतुर्गुणम् ।ततो मूषकजातिश्च सप्तजन्मसु भारते॥ 53 ॥

dhūmrakliṣṭo dhūmrabhojī vasettatra caturguṇam | tato mūṣakajātiśca saptajanmasu bhārate

ततो नानाविधाः पक्षिजातयः कृमिजातिभिः ।ततो नानाविधा वृक्षा पशवश्च ततो नरः॥ 54 ॥

tato nānāvidhāḥ pakṣijātayaḥ kṛmijātibhiḥ | tato nānāvidhā vṛkṣā paśavaśca tato naraḥ

विप्रो दैवज्ञजीवी च वैद्यजीवी चिकित्सकः ।लाक्षालोहादिव्यापारी रसादिविक्रयी च यः॥ 55 ॥

vipro daivajñajīvī ca vaidyajīvī cikitsakaḥ | lākṣālohādivyāpārī rasādivikrayī ca yaḥ

स याति नागवेष्टं च नागैर्वेष्टितमेव च ।वसेत्स लोममानाब्दं तत्रैव नागपाशितः॥ 56 ॥

sa yāti nāgaveṣṭaṃ ca nāgairveṣṭitameva ca | vasetsa lomamānābdaṃ tatraiva nāgapāśitaḥ

ततो नानाविधाः पक्षिजातयश्च ततो नरः ।ततो भवेत्स गणको वैद्यश्च सप्तजन्मसु॥ 57 ॥

tato nānāvidhāḥ pakṣijātayaśca tato naraḥ | tato bhavetsa gaṇako vaidyaśca saptajanmasu

गोपश्च कर्मकारश्च रङ्गकारस्ततः शुचिः ।प्रसिद्धानि च कुण्डानि कथितानि पतिव्रते॥ 58 ॥

gopaśca karmakāraśca raṅgakārastataḥ śuciḥ | prasiddhāni ca kuṇḍāni kathitāni pativrate

अन्यानि चाप्रसिद्धानि क्षुद्राणि सन्ति तत्र वै ।सन्ति पातकिनस्तेषु स्वकर्मफलभोगिनः ।भ्रमन्ति नानायोनिं च किं भूयः श्रोतुमिच्छसि॥ 59 ॥

anyāni cāprasiddhāni kṣudrāṇi santi tatra vai | santi pātakinasteṣu svakarmaphalabhoginaḥ | bhramanti nānāyoniṃ ca kiṃ bhūyaḥ śrotumicchasi