Skandha 9, Adhyāya 37

धर्मराज उवाच ।पूर्णेन्दुमण्डलाकारं सर्वं कुण्डं च वर्तुलम् ।निम्नं पाषाणभेदैश्च पाचितं बहुभिः सति॥ 1 ॥

dharmarāja uvāca | pūrṇendumaṇḍalākāraṃ sarvaṃ kuṇḍaṃ ca vartulam | nimnaṃ pāṣāṇabhedaiśca pācitaṃ bahubhiḥ sati

न नश्वरं चाप्रलयं निर्मितं चेश्वरेच्छया ।क्लेशदं पातकानां च नानारूपं तदालयम्॥ 2 ॥

na naśvaraṃ cāpralayaṃ nirmitaṃ ceśvarecchayā | kleśadaṃ pātakānāṃ ca nānārūpaṃ tadālayam

ज्वलदङ्गाररूपं च शतहस्तशिखान्वितम् ।परितः क्रोशमानं च वह्निकुण्डं प्रकीर्तितम्॥ 3 ॥

jvaladaṅgārarūpaṃ ca śatahastaśikhānvitam | paritaḥ krośamānaṃ ca vahnikuṇḍaṃ prakīrtitam

महाशब्दं प्रकुर्वद्भिः पापिभिः परिपूरितम् ।रक्षितं मम दूतैश्च ताडितैश्चापि सन्ततम्॥ 4 ॥

mahāśabdaṃ prakurvadbhiḥ pāpibhiḥ paripūritam | rakṣitaṃ mama dūtaiśca tāḍitaiścāpi santatam

प्रतप्तोदकपूर्णं च हिंस्रजन्तुसमन्वितम् ।महाघोरं काकुशब्दं प्रहारेण दृढेन च॥ 5 ॥

prataptodakapūrṇaṃ ca hiṃsrajantusamanvitam | mahāghoraṃ kākuśabdaṃ prahāreṇa dṛḍhena ca

क्रोशार्धमानं तद्दूतैस्ताडितैर्मम पार्षदैः ।तप्तक्षारोदकैः पूर्णं पुनः काकैश्च सङ्कुलम्॥ 6 ॥

krośārdhamānaṃ taddūtaistāḍitairmama pārṣadaiḥ | taptakṣārodakaiḥ pūrṇaṃ punaḥ kākaiśca saṅkulam

सङ्कुलं पापिभिश्चैव क्रोशमानं भयानकम् ।त्राहीति शब्दं कुर्वद्भिर्मम दूतैश्च ताडितैः॥ 7 ॥

saṅkulaṃ pāpibhiścaiva krośamānaṃ bhayānakam | trāhīti śabdaṃ kurvadbhirmama dūtaiśca tāḍitaiḥ

प्रचलद्भिरनाहारैः शुष्ककण्ठोष्ठतालुकैः ।विड्भिरेव कृतं पूर्णं क्रोशमानं च कुत्सितम्॥ 8 ॥

pracaladbhiranāhāraiḥ śuṣkakaṇṭhoṣṭhatālukaiḥ | viḍbhireva kṛtaṃ pūrṇaṃ krośamānaṃ ca kutsitam

अतिदुर्गन्धिसंसक्तं व्याप्तं पापिभिरन्वहम् ।ताडितैर्मम दूतैश्च तदाहारैः सुदारुणैः॥ 9 ॥

atidurgandhisaṃsaktaṃ vyāptaṃ pāpibhiranvaham | tāḍitairmama dūtaiśca tadāhāraiḥ sudāruṇaiḥ

रक्षेति शब्दं कुर्वद्भिस्तत्कीटैरेव भक्षितैः ।तप्तमूत्रद्रवैः पूर्णं मूत्रकीटैश्च सङ्कुलम्॥ 10 ॥

rakṣeti śabdaṃ kurvadbhistatkīṭaireva bhakṣitaiḥ | taptamūtradravaiḥ pūrṇaṃ mūtrakīṭaiśca saṅkulam

युक्तं महापातकिभिस्तत्कीटैर्भक्षितैः सदा ।गव्यूतिमानं ध्वान्ताक्तं शब्दकृद्भिश्च सन्ततम्॥ 11 ॥

yuktaṃ mahāpātakibhistatkīṭairbhakṣitaiḥ sadā | gavyūtimānaṃ dhvāntāktaṃ śabdakṛdbhiśca santatam

मद्दूतैस्ताडितैर्घोरैः शुष्ककण्ठोष्ठतालुकैः ।श्लेष्मपूर्णं प्रशमितं तत्कीटैः पूरितं सदा॥ 12 ॥

maddūtaistāḍitairghoraiḥ śuṣkakaṇṭhoṣṭhatālukaiḥ | śleṣmapūrṇaṃ praśamitaṃ tatkīṭaiḥ pūritaṃ sadā

तद्भोजिभिः पापिभिश्च वेष्टितं वेष्टितैः सदा ।क्रोशार्धं गरकुण्डं च गरभोजिभिरन्वितम्॥ 13 ॥

tadbhojibhiḥ pāpibhiśca veṣṭitaṃ veṣṭitaiḥ sadā | krośārdhaṃ garakuṇḍaṃ ca garabhojibhiranvitam

गरकीटैर्भक्षितैश्च पापिभिः पूर्णमेव च ।ताडितैर्मम दूतैश्च शब्दकृद्भिश्च कम्पितैः॥ 14 ॥

garakīṭairbhakṣitaiśca pāpibhiḥ pūrṇameva ca | tāḍitairmama dūtaiśca śabdakṛdbhiśca kampitaiḥ

सर्पाकारेर्वज्रदंष्ट्रै शुष्ककण्ठैः सुदारुणैः ।नेत्रयोर्मलपूर्णं च क्रोशार्धं कीटसंयुतम्॥ 15 ॥

sarpākārervajradaṃṣṭrai śuṣkakaṇṭhaiḥ sudāruṇaiḥ | netrayormalapūrṇaṃ ca krośārdhaṃ kīṭasaṃyutam

पापिभिः सङ्कुलं शश्वद्भ्रमद्भिः कीटभक्षितैः ।वसारसेन सम्पूर्णं क्रोशतुर्यं सुदुःसहम्॥ 16 ॥

pāpibhiḥ saṅkulaṃ śaśvadbhramadbhiḥ kīṭabhakṣitaiḥ | vasārasena sampūrṇaṃ krośaturyaṃ suduḥsaham

तद्भोजिभिः पातकिभिर्मम दूतैश्च ताडितैः ।शुक्रकुण्डं क्रोशमितं शुक्रकीटैश्च संयुतम्॥ 17 ॥

tadbhojibhiḥ pātakibhirmama dūtaiśca tāḍitaiḥ | śukrakuṇḍaṃ krośamitaṃ śukrakīṭaiśca saṃyutam

पापिभिः सङ्कुलं शश्वद् द्रवद्भिः कीटभक्षितैः ।दुर्गन्धिरक्तपूर्णं च वापीमानं गभीरकम्॥ 18 ॥

pāpibhiḥ saṅkulaṃ śaśvad dravadbhiḥ kīṭabhakṣitaiḥ | durgandhiraktapūrṇaṃ ca vāpīmānaṃ gabhīrakam

तद्भोजिभिः पापिभिश्च सङ्कुलं कीटभक्षितम् ।पूर्णं नेत्राश्रुभिस्तप्तं बहुपापिभिरन्वितम्॥ 19 ॥

tadbhojibhiḥ pāpibhiśca saṅkulaṃ kīṭabhakṣitam | pūrṇaṃ netrāśrubhistaptaṃ bahupāpibhiranvitam

वापीतुर्यप्रमाणं च रुदद्भिः कीटभक्षितैः ।नृणां गात्रमलैर्युक्तं तद्भक्षैः पापिभिर्युतम्॥ 20 ॥

vāpīturyapramāṇaṃ ca rudadbhiḥ kīṭabhakṣitaiḥ | nṛṇāṃ gātramalairyuktaṃ tadbhakṣaiḥ pāpibhiryutam

ताडितैर्मम दूतैश्च व्यग्रैश्च कीटभक्षितैः ।कर्णविट्परिपूर्णं च तद्भक्षैः पापिभिर्वृतम्॥ 21 ॥

tāḍitairmama dūtaiśca vyagraiśca kīṭabhakṣitaiḥ | karṇaviṭparipūrṇaṃ ca tadbhakṣaiḥ pāpibhirvṛtam

वापीतुर्यप्रमाणं च ब्रुवद्भिः कीटभक्षितैः ।मज्जापूर्णं नराणां च महादुर्गन्धिसंयुतम्॥ 22 ॥

vāpīturyapramāṇaṃ ca bruvadbhiḥ kīṭabhakṣitaiḥ | majjāpūrṇaṃ narāṇāṃ ca mahādurgandhisaṃyutam

महापातकिभिर्युक्तं वापीतुर्यप्रमाणकम् ।परिपूर्णं सिग्धमांसैर्मम दूतैश्च ताडितैः॥ 23 ॥

mahāpātakibhiryuktaṃ vāpīturyapramāṇakam | paripūrṇaṃ sigdhamāṃsairmama dūtaiśca tāḍitaiḥ

पापिभिः सङ्कुलं चैव वापीमानं भयानकम् ।कन्याविक्रयिभिश्चैव तद्भक्ष्यैः कीटभक्षितैः॥ 24 ॥

pāpibhiḥ saṅkulaṃ caiva vāpīmānaṃ bhayānakam | kanyāvikrayibhiścaiva tadbhakṣyaiḥ kīṭabhakṣitaiḥ

पाहीति शब्दं कुर्वद्भिस्त्रासितैश्च भयानकैः ।वापीतुर्यप्रमाणं च नखादिकचतुष्टयम्॥ 25 ॥

pāhīti śabdaṃ kurvadbhistrāsitaiśca bhayānakaiḥ | vāpīturyapramāṇaṃ ca nakhādikacatuṣṭayam

पापिभिः संयुतं शश्वन्मम दूतैश्च ताडितैः ।प्रतप्तताम्रकुण्डं च ताम्रोपर्युल्मुकान्वितम्॥ 26 ॥

pāpibhiḥ saṃyutaṃ śaśvanmama dūtaiśca tāḍitaiḥ | prataptatāmrakuṇḍaṃ ca tāmroparyulmukānvitam

ताम्राणां प्रतिमालक्षैः प्रतप्तैर्व्यापृतं सदा ।प्रत्येकं प्रतिमाश्लिष्टैः रुदद्भिः पापिभिर्युतम्॥ 27 ॥

tāmrāṇāṃ pratimālakṣaiḥ prataptairvyāpṛtaṃ sadā | pratyekaṃ pratimāśliṣṭaiḥ rudadbhiḥ pāpibhiryutam

गव्यूतिमानं विस्तीर्णं मम दूतैश्च ताडितैः ।प्रतप्तलोहधारं च ज्ववलदङ्गारसंयुतम्॥ 28 ॥

gavyūtimānaṃ vistīrṇaṃ mama dūtaiśca tāḍitaiḥ | prataptalohadhāraṃ ca jvavaladaṅgārasaṃyutam

लोहानां प्रतिमाश्लिष्टैः रुदद्भिः पापिभिर्युतम् ।प्रत्येकं प्रतिमाश्लिष्टैः शश्वत्प्रज्वलितैर्भिया॥ 29 ॥

lohānāṃ pratimāśliṣṭaiḥ rudadbhiḥ pāpibhiryutam | pratyekaṃ pratimāśliṣṭaiḥ śaśvatprajvalitairbhiyā

रक्ष रक्षेति शब्दं च कुर्वद्भिर्दूतताडितैः ।महापातकिभिर्युक्तं द्विगव्यूतिप्रमाणकम्॥ 30 ॥

rakṣa rakṣeti śabdaṃ ca kurvadbhirdūtatāḍitaiḥ | mahāpātakibhiryuktaṃ dvigavyūtipramāṇakam

भयानकं ध्वान्तयुक्तं लोहकुण्डं प्रकीर्तितम् ।चर्मकुण्डं तप्तसुराकुण्डं वाप्यर्धमेव च॥ 31 ॥

bhayānakaṃ dhvāntayuktaṃ lohakuṇḍaṃ prakīrtitam | carmakuṇḍaṃ taptasurākuṇḍaṃ vāpyardhameva ca

तद्भोजिपापिभिर्व्याप्तं मम दूतैश्च ताडितैः ।अतः शाल्मलिकुण्डं च वृक्षकण्टकशोभितम्॥ 32 ॥

tadbhojipāpibhirvyāptaṃ mama dūtaiśca tāḍitaiḥ | ataḥ śālmalikuṇḍaṃ ca vṛkṣakaṇṭakaśobhitam

लक्षपौरुषमानं च क्रोशमानं च दुःखदम् ।धनुर्मानैः कण्टकैश्च सुतीक्ष्णैः परिवेष्टितम्॥ 33 ॥

lakṣapauruṣamānaṃ ca krośamānaṃ ca duḥkhadam | dhanurmānaiḥ kaṇṭakaiśca sutīkṣṇaiḥ pariveṣṭitam

प्रत्येकं विद्धगात्रैश्च महापातकिभिर्युतम् ।वृक्षाग्रान्निपतद्भिश्च मम दूतैश्च पातितैः॥ 34 ॥

pratyekaṃ viddhagātraiśca mahāpātakibhiryutam | vṛkṣāgrānnipatadbhiśca mama dūtaiśca pātitaiḥ

जलं देहीति शब्दं च कुर्वद्भिः शुष्कतालुकैः ।महाभियातिव्यग्रैश्च दण्डैः सम्भग्नमस्तकैः॥ 35 ॥

jalaṃ dehīti śabdaṃ ca kurvadbhiḥ śuṣkatālukaiḥ | mahābhiyātivyagraiśca daṇḍaiḥ sambhagnamastakaiḥ

प्रचलद्भिर्यथा तप्ततैलजीविभिरेव च ।विषोदैस्तक्षकाणां च पूर्वं च क्रोशमानकम्॥ 36 ॥

pracaladbhiryathā taptatailajīvibhireva ca | viṣodaistakṣakāṇāṃ ca pūrvaṃ ca krośamānakam

तद्भक्षैः पापिभिर्युक्तं मम दूतैश्च ताडिते ।प्रतप्ततैलपूर्णं च कीटादिपरिवर्जितम्॥ 37 ॥

tadbhakṣaiḥ pāpibhiryuktaṃ mama dūtaiśca tāḍite | prataptatailapūrṇaṃ ca kīṭādiparivarjitam

महापातकिभिर्युक्तं दग्धाङ्गारैश्च वेष्टितम् ।काकुशब्दं प्रकुर्वद्भिश्चलद्भिर्दूतपीडितैः॥ 38 ॥

mahāpātakibhiryuktaṃ dagdhāṅgāraiśca veṣṭitam | kākuśabdaṃ prakurvadbhiścaladbhirdūtapīḍitaiḥ

ध्वान्तयुक्तं क्रोशमानं क्लेशदं च भयानकम् ।शूलाकारैः सुतीक्ष्णाग्रैर्लोहशस्त्रैश्च वेष्टितम्॥ 39 ॥

dhvāntayuktaṃ krośamānaṃ kleśadaṃ ca bhayānakam | śūlākāraiḥ sutīkṣṇāgrairlohaśastraiśca veṣṭitam

शस्त्रतल्पस्वरूपञ्च कोशतुर्यप्रमाणकम् ।वेष्टितं तत्पातकिभिः कुन्तविद्धैश्च वेष्टितैः॥ 40 ॥

śastratalpasvarūpañca kośaturyapramāṇakam | veṣṭitaṃ tatpātakibhiḥ kuntaviddhaiśca veṣṭitaiḥ

ताडितैर्मम दूतैश्च शुष्ककण्ठोष्ठतालुकैः ।कीटैश्च शङ्कुप्रमितैः सर्पमानैर्भयङ्करैः॥ 41 ॥

tāḍitairmama dūtaiśca śuṣkakaṇṭhoṣṭhatālukaiḥ | kīṭaiśca śaṅkupramitaiḥ sarpamānairbhayaṅkaraiḥ

तीक्ष्णदन्तैश्च विकृतैर्व्याप्तं ध्वान्तयुतं सति ।महापातकिभिर्युक्तं मम दूतैश्च ताडिते॥ 42 ॥

tīkṣṇadantaiśca vikṛtairvyāptaṃ dhvāntayutaṃ sati | mahāpātakibhiryuktaṃ mama dūtaiśca tāḍite

द्विगव्यूतिप्रमाणं च पूयकुण्डं प्रचक्षते ।तद्भक्ष्यैः प्राणिभिर्युक्तं मम दूतैश्च ताडितैः॥ 43 ॥

dvigavyūtipramāṇaṃ ca pūyakuṇḍaṃ pracakṣate | tadbhakṣyaiḥ prāṇibhiryuktaṃ mama dūtaiśca tāḍitaiḥ

तालवृक्षप्रमाणैश्च सर्पकोटिभिरावृतम् ।सर्पवेष्टितगात्रैश्च पापिभिः सर्पभक्षितैः॥ 44 ॥

tālavṛkṣapramāṇaiśca sarpakoṭibhirāvṛtam | sarpaveṣṭitagātraiśca pāpibhiḥ sarpabhakṣitaiḥ

सङ्कुलं शब्दकृद्भिश्च मम दूतैश्च ताडितैः ।कुण्डत्रयं मशादीनां पूर्णं च मशकादिभिः॥ 45 ॥

saṅkulaṃ śabdakṛdbhiśca mama dūtaiśca tāḍitaiḥ | kuṇḍatrayaṃ maśādīnāṃ pūrṇaṃ ca maśakādibhiḥ

सर्वं कोशार्धमानं च महापातकिभिर्युतम् ।हस्तपादादिबद्धैश्च क्षतजौघेन लोहितैः॥ 46 ॥

sarvaṃ kośārdhamānaṃ ca mahāpātakibhiryutam | hastapādādibaddhaiśca kṣatajaughena lohitaiḥ

हाहेति शब्दं कुर्वद्भिस्ताडितैर्मम पार्षदैः ।वज्रवृश्चिकयोः कुण्डं ताभ्यां च परिपूरितम्॥ 47 ॥

hāheti śabdaṃ kurvadbhistāḍitairmama pārṣadaiḥ | vajravṛścikayoḥ kuṇḍaṃ tābhyāṃ ca paripūritam

वाप्यर्धं पापिभिर्युक्तं वज्रवृश्चिकदंशितैः ।कुण्डत्रयं शरादीनां तैरेव परिपूरितम्॥ 48 ॥

vāpyardhaṃ pāpibhiryuktaṃ vajravṛścikadaṃśitaiḥ | kuṇḍatrayaṃ śarādīnāṃ taireva paripūritam

तैर्विद्धैः पापिभिर्युक्तं वाप्यर्धं रक्तलोहितैः ।तप्ततोयोदकैः पूर्णं सध्वान्तं गोलकुण्डकम्॥ 49 ॥

tairviddhaiḥ pāpibhiryuktaṃ vāpyardhaṃ raktalohitaiḥ | taptatoyodakaiḥ pūrṇaṃ sadhvāntaṃ golakuṇḍakam

कीटैः शङ्कुसमानैश्च भक्षितैः पापिभिर्युतम् ।वाप्यर्थमानं भीतैश्च पापिभिः कीटभक्षितैः॥ 50 ॥

kīṭaiḥ śaṅkusamānaiśca bhakṣitaiḥ pāpibhiryutam | vāpyarthamānaṃ bhītaiśca pāpibhiḥ kīṭabhakṣitaiḥ

रुदद्भिः क्रोशमानैश्च मम दूतैश्च ताडितैः ।अतिदुर्गन्धिसंयुक्तं दुःखदं पापिनां सदा॥ 51 ॥

rudadbhiḥ krośamānaiśca mama dūtaiśca tāḍitaiḥ | atidurgandhisaṃyuktaṃ duḥkhadaṃ pāpināṃ sadā

दारुणैर्विकृताकारैर्भक्षितं पापिभिर्युतम् ।वाप्यर्धं परिपूर्णं च जलस्थैर्नक्रकोटिभिः॥ 52 ॥

dāruṇairvikṛtākārairbhakṣitaṃ pāpibhiryutam | vāpyardhaṃ paripūrṇaṃ ca jalasthairnakrakoṭibhiḥ

विण्मूत्रश्लेष्मभक्षैश्च संयुतं शतकोटिभिः ।काकैश्च विकृताकारैर्भक्षितैः पापिभिर्युतम्॥ 53 ॥

viṇmūtraśleṣmabhakṣaiśca saṃyutaṃ śatakoṭibhiḥ | kākaiśca vikṛtākārairbhakṣitaiḥ pāpibhiryutam

मन्थानकुण्डं बीजकुण्डं ताभ्यां पूर्णं धनुःशतम् ।भक्षितैः पापिभिर्युक्तं शब्दकृद्भिश्च सन्ततम्॥ 54 ॥

manthānakuṇḍaṃ bījakuṇḍaṃ tābhyāṃ pūrṇaṃ dhanuḥśatam | bhakṣitaiḥ pāpibhiryuktaṃ śabdakṛdbhiśca santatam

धनुःशतं जीवयुक्तं पापिभिः सङ्कुलं सदा ।शब्दकृद्भिर्वज्रदंष्ट्रैः सान्द्रध्वान्तमयं परम्॥ 55 ॥

dhanuḥśataṃ jīvayuktaṃ pāpibhiḥ saṅkulaṃ sadā | śabdakṛdbhirvajradaṃṣṭraiḥ sāndradhvāntamayaṃ param

वापीद्विगुणमानं च तप्तप्रस्तरनिर्मितम् ।ज्वलदङ्गारसदृशं चलद्भिः पापिभिर्युतम्॥ 56 ॥

vāpīdviguṇamānaṃ ca taptaprastaranirmitam | jvaladaṅgārasadṛśaṃ caladbhiḥ pāpibhiryutam

क्षुरधारोपमैस्तीक्ष्णैः पाषाणैर्निर्मितं परम् ।महापातकिभिर्युक्तं लालाकुण्डं च लोहितैः॥ 57 ॥

kṣuradhāropamaistīkṣṇaiḥ pāṣāṇairnirmitaṃ param | mahāpātakibhiryuktaṃ lālākuṇḍaṃ ca lohitaiḥ

क्रोशमात्रं च गम्भीरं मम दूतैश्च ताडितैः ।तप्ताञ्जनाचलाकारैः परिपूर्णं धनुःशतम्॥ 58 ॥

krośamātraṃ ca gambhīraṃ mama dūtaiśca tāḍitaiḥ | taptāñjanācalākāraiḥ paripūrṇaṃ dhanuḥśatam

चलद्भिः पापिभिर्युक्तं मम दूतैश्च ताडितैः ।पूर्णं चूर्णद्रवैः क्रोशमानं पापिभिरन्वितम्॥ 59 ॥

caladbhiḥ pāpibhiryuktaṃ mama dūtaiśca tāḍitaiḥ | pūrṇaṃ cūrṇadravaiḥ krośamānaṃ pāpibhiranvitam

तद्भोजिभिः प्रदग्धैश्च मम दूतैश्च ताडितैः ।कुण्डं कुलालचक्रं च घूर्णमानञ्च सन्ततम्॥ 60 ॥

tadbhojibhiḥ pradagdhaiśca mama dūtaiśca tāḍitaiḥ | kuṇḍaṃ kulālacakraṃ ca ghūrṇamānañca santatam

सुतीक्ष्णं षोडशारं च चूर्णितैः पापिभिर्युतम् ।अतीव वक्रं निम्नं च द्विगव्यूतिप्रमाणकम्॥ 61 ॥

sutīkṣṇaṃ ṣoḍaśāraṃ ca cūrṇitaiḥ pāpibhiryutam | atīva vakraṃ nimnaṃ ca dvigavyūtipramāṇakam

कन्दराकारनिर्माणं तप्तोदैश्च समन्वितम् ।महापातकिभिर्युक्तं भक्षितैर्जलजन्तुभिः॥ 62 ॥

kandarākāranirmāṇaṃ taptodaiśca samanvitam | mahāpātakibhiryuktaṃ bhakṣitairjalajantubhiḥ

ज्वलद्भिः शब्दकृद्भिश्च ध्वान्तयुक्तं भयानकम् ।कोटिभिर्विकृताकारैः कच्छपैश्च सुदारुणैः॥ 63 ॥

jvaladbhiḥ śabdakṛdbhiśca dhvāntayuktaṃ bhayānakam | koṭibhirvikṛtākāraiḥ kacchapaiśca sudāruṇaiḥ

जलस्थैः संयुतं तैश्च भक्षितैः पापिभिर्युतम् ।ज्वालाकलापैस्तेजोभिर्निर्मितैः क्रोशमानकम्॥ 64 ॥

jalasthaiḥ saṃyutaṃ taiśca bhakṣitaiḥ pāpibhiryutam | jvālākalāpaistejobhirnirmitaiḥ krośamānakam

शब्दकृद्भिः पातकिभिः संयुतं क्लेशदं सदा ।क्रोशमानञ्च गम्भीरं तप्तभस्मभिरन्वितम्॥ 65 ॥

śabdakṛdbhiḥ pātakibhiḥ saṃyutaṃ kleśadaṃ sadā | krośamānañca gambhīraṃ taptabhasmabhiranvitam

शश्वज्ज्वलद्भिः संयुक्तं पापिभिर्भस्मभक्षितैः ।तप्तपाषाणलोहानां समूहैः परिपूरितैः॥ 66 ॥

śaśvajjvaladbhiḥ saṃyuktaṃ pāpibhirbhasmabhakṣitaiḥ | taptapāṣāṇalohānāṃ samūhaiḥ paripūritaiḥ

पापिभिर्दग्धगात्रैश्च युक्तञ्च शुष्कतालुकैः ।क्रोशमानं ध्वान्तयुक्तं गम्भीरमतिदारुणम्॥ 67 ॥

pāpibhirdagdhagātraiśca yuktañca śuṣkatālukaiḥ | krośamānaṃ dhvāntayuktaṃ gambhīramatidāruṇam

ताडितैश्च प्रदग्धैश्च दग्धकुण्डं प्रकीर्तितम् ।अतीवोर्मियुतं तोयं प्रतप्तक्षारसंयुतम्॥ 68 ॥

tāḍitaiśca pradagdhaiśca dagdhakuṇḍaṃ prakīrtitam | atīvormiyutaṃ toyaṃ prataptakṣārasaṃyutam

नानाप्रकारैर्विरुतैर्जलजन्तुभिरन्वितम् ।द्विगव्यूतिप्रमाणं च गम्भीरं ध्वान्तसंयुतम्॥ 69 ॥

nānāprakārairvirutairjalajantubhiranvitam | dvigavyūtipramāṇaṃ ca gambhīraṃ dhvāntasaṃyutam

तद्भक्ष्यैः पापिभिर्युक्तं दंशितैर्जलजन्तुभिः ।ज्वलद्भिः शब्दकृद्भिश्च न पश्यद्भिः परस्परम्॥ 70 ॥

tadbhakṣyaiḥ pāpibhiryuktaṃ daṃśitairjalajantubhiḥ | jvaladbhiḥ śabdakṛdbhiśca na paśyadbhiḥ parasparam

प्रतप्तसूचीकुण्डञ्च कीर्तितं च भयानकम् ।असीव धारापत्रस्याऽप्युच्चैस्तालतरोरधः॥ 71 ॥

prataptasūcīkuṇḍañca kīrtitaṃ ca bhayānakam | asīva dhārāpatrasyā'pyuccaistālataroradhaḥ

क्रोशार्धमानं कुण्डं च पतत्पत्रसमन्वितम् ।पापिनां रक्तपूर्णं च वृक्षाग्रात्पततां ध्रुवं ।७२ परित्राहीति शब्दं च कुर्वतामसतामपि ।गम्भीरं ध्वान्तयुक्तं च रक्तकीटसमन्वितम्॥ 73 ॥

krośārdhamānaṃ kuṇḍaṃ ca patatpatrasamanvitam | pāpināṃ raktapūrṇaṃ ca vṛkṣāgrātpatatāṃ dhruvaṃ | 72 paritrāhīti śabdaṃ ca kurvatāmasatāmapi | gambhīraṃ dhvāntayuktaṃ ca raktakīṭasamanvitam

तदसीपत्रकुण्डं च कीर्तितं च भयानकम् ।धनुःशतप्रमाणं च क्षुरधारास्त्रसंयुतम्॥ 74 ॥

tadasīpatrakuṇḍaṃ ca kīrtitaṃ ca bhayānakam | dhanuḥśatapramāṇaṃ ca kṣuradhārāstrasaṃyutam

पापिनां रक्तपूर्णं च क्षुरधारं भयानकम् ।सूचीमुखास्त्रसंयुक्तं पापिरक्तौघपूरतम्॥ 75 ॥

pāpināṃ raktapūrṇaṃ ca kṣuradhāraṃ bhayānakam | sūcīmukhāstrasaṃyuktaṃ pāpiraktaughapūratam

पञ्चाशद्धनुरायामं क्लेशदं सूचिकामुखम् ।कस्यचिज्जन्तुभेदस्य गोकाख्यस्य मुखाकृति॥ 76 ॥

pañcāśaddhanurāyāmaṃ kleśadaṃ sūcikāmukham | kasyacijjantubhedasya gokākhyasya mukhākṛti

कूपरूपं गभीरं च धनुर्विंशत्प्रमाणकम् ।महापातकिनां चैव महत्क्लेशप्रदं परम्॥ 77 ॥

kūparūpaṃ gabhīraṃ ca dhanurviṃśatpramāṇakam | mahāpātakināṃ caiva mahatkleśapradaṃ param

तत्कीटभक्षितानां च नम्रास्यानां च सन्ततम् ।कुण्डं नक्रमुखाकारं धनुःषोडशमानकम्॥ 78 ॥

tatkīṭabhakṣitānāṃ ca namrāsyānāṃ ca santatam | kuṇḍaṃ nakramukhākāraṃ dhanuḥṣoḍaśamānakam

गम्भीरं कूपरूपं च पापिनां सङ्कुलं सदा ।धनुःशतप्रमाणं च कीर्तितं गजदंशनम्॥ 79 ॥

gambhīraṃ kūparūpaṃ ca pāpināṃ saṅkulaṃ sadā | dhanuḥśatapramāṇaṃ ca kīrtitaṃ gajadaṃśanam

धनुस्त्रिंशत्प्रमाणं च कुण्डं च गोमुखाकृति ।पापिनां क्लेशदं शश्वद् गोमुखं परिकीर्तितम्॥ 80 ॥

dhanustriṃśatpramāṇaṃ ca kuṇḍaṃ ca gomukhākṛti | pāpināṃ kleśadaṃ śaśvad gomukhaṃ parikīrtitam

कालचक्रेण संयुक्तं भ्रममाणं भयानकम् ।कुम्भाकारं ध्वान्तयुक्तं द्विगव्यूतिप्रमाणकम्॥ 81 ॥

kālacakreṇa saṃyuktaṃ bhramamāṇaṃ bhayānakam | kumbhākāraṃ dhvāntayuktaṃ dvigavyūtipramāṇakam

लक्षपौरुषमानं च गम्भीरं विस्मृतं सति ।कुत्रचित्तप्ततैलं च ताम्रादिकुण्डमेव च॥ 82 ॥

lakṣapauruṣamānaṃ ca gambhīraṃ vismṛtaṃ sati | kutracittaptatailaṃ ca tāmrādikuṇḍameva ca

पापिनां च प्रधानैश्च मूर्च्छितैः कृमिभिर्युतम् ।परस्परं च नश्यद्भिः शब्दकृद्भिश्च सन्ततम्॥ 83 ॥

pāpināṃ ca pradhānaiśca mūrcchitaiḥ kṛmibhiryutam | parasparaṃ ca naśyadbhiḥ śabdakṛdbhiśca santatam

ताडितैर्यमदूतैश्च मुसलैर्मुद्गरैस्तथा ।घूर्णमानैः पतद्भिश्च मूर्च्छितैश्च क्षणं क्षणम्॥ 84 ॥

tāḍitairyamadūtaiśca musalairmudgaraistathā | ghūrṇamānaiḥ patadbhiśca mūrcchitaiśca kṣaṇaṃ kṣaṇam

पातितैर्यमदूतैश्च रुदन्त्यस्मात्क्षणं पुनः ।यावन्तः पापिनः सन्ति सर्वकुण्डेषु सुन्दरि॥ 85 ॥

pātitairyamadūtaiśca rudantyasmātkṣaṇaṃ punaḥ | yāvantaḥ pāpinaḥ santi sarvakuṇḍeṣu sundari

ततश्चतुर्गुणाः सन्ति कुम्भीपाके च दुःखदे ।सुचिरं वध्यमानास्ते भोगदेहा न नश्वराः॥ 86 ॥

tataścaturguṇāḥ santi kumbhīpāke ca duḥkhade | suciraṃ vadhyamānāste bhogadehā na naśvarāḥ

सर्वकुण्डप्रधानं च कुम्भीपाकं प्रकीर्तितम् ।कालनिर्मितसूत्रेण निबद्धा यत्र पापिनः॥ 87 ॥

sarvakuṇḍapradhānaṃ ca kumbhīpākaṃ prakīrtitam | kālanirmitasūtreṇa nibaddhā yatra pāpinaḥ

उत्थापिताश्च दूतैश्च क्षणमेव निमज्जिताः ।निःश्वासबद्धाः सुचिरं तथा मोहं गताः पुनः॥ 88 ॥

utthāpitāśca dūtaiśca kṣaṇameva nimajjitāḥ | niḥśvāsabaddhāḥ suciraṃ tathā mohaṃ gatāḥ punaḥ

अतीव क्लेशसंयुक्ता देहभोगेन सुन्दरि ।प्रतप्ततोययुक्तं च कालसूत्रं प्रकीर्तितम्॥ 89 ॥

atīva kleśasaṃyuktā dehabhogena sundari | prataptatoyayuktaṃ ca kālasūtraṃ prakīrtitam

अवटः कूपभेदश्च मत्स्योदः स उदाहृतः ।प्रतप्ततोयपूर्णं च चतुर्विंशत्प्रमाणकम्॥ 90 ॥

avaṭaḥ kūpabhedaśca matsyodaḥ sa udāhṛtaḥ | prataptatoyapūrṇaṃ ca caturviṃśatpramāṇakam

व्याप्तं महापातकिभिर्व्यादग्धाङ्गैश्च सन्ततम् ।मद्दूतैस्ताडितैः शश्वदवटोदं प्रकीर्तितम्॥ 91 ॥

vyāptaṃ mahāpātakibhirvyādagdhāṅgaiśca santatam | maddūtaistāḍitaiḥ śaśvadavaṭodaṃ prakīrtitam

यत्रोदस्पर्शमात्रेण सर्वव्याधिश्च पापिनाम् ।भवेदकस्मात्पततां यस्मिन्कुण्डे धनुःशते॥ 92 ॥

yatrodasparśamātreṇa sarvavyādhiśca pāpinām | bhavedakasmātpatatāṃ yasminkuṇḍe dhanuḥśate

अरुन्तुदैर्भक्षितैस्तु प्राणिभिर्यच्च सङ्कुलम् ।हाहेति शब्दं कुर्वद्भिस्तदेवारुन्तुदं विदुः॥ 93 ॥

aruntudairbhakṣitaistu prāṇibhiryacca saṅkulam | hāheti śabdaṃ kurvadbhistadevāruntudaṃ viduḥ

तप्तपांसुभिराकीर्णं ज्वलद्भिस्तुषदग्धकैः ।तद्भक्षैः पापिभिर्युक्तं पांसुभोजैर्धनुःशतम्॥ 94 ॥

taptapāṃsubhirākīrṇaṃ jvaladbhistuṣadagdhakaiḥ | tadbhakṣaiḥ pāpibhiryuktaṃ pāṃsubhojairdhanuḥśatam

पातमात्रेण पापी च पाशेन वेष्टितो भवेत् ।क्रोशमात्रेण कुण्डं च तत्पाशवेष्टनं विदुः॥ 95 ॥

pātamātreṇa pāpī ca pāśena veṣṭito bhavet | krośamātreṇa kuṇḍaṃ ca tatpāśaveṣṭanaṃ viduḥ

पातमात्रेण पापी च शूलेन वेष्टितो भवेत् ।धनुर्विंशत्प्रमाणं च शूलप्रोतं प्रकीर्तितम्॥ 96 ॥

pātamātreṇa pāpī ca śūlena veṣṭito bhavet | dhanurviṃśatpramāṇaṃ ca śūlaprotaṃ prakīrtitam

पततां पापिनां यत्र भवेदेव प्रकम्पनम् ।अतीव हिमतोयाक्तं क्रोशार्धं च प्रकम्पनम्॥ 97 ॥

patatāṃ pāpināṃ yatra bhavedeva prakampanam | atīva himatoyāktaṃ krośārdhaṃ ca prakampanam

ददत्येव हि मे दूता यत्रोल्काः पापिनां मुखे ।धनुर्विंशत्प्रमाणं तदुल्काभिश्च सुसङ्कुलम्॥ 98 ॥

dadatyeva hi me dūtā yatrolkāḥ pāpināṃ mukhe | dhanurviṃśatpramāṇaṃ tadulkābhiśca susaṅkulam

लक्षपौरुषमानं च गम्भीरं च धनुःशतम् ।नानाप्रकारकृमिभिः संयुक्तं च भयानकम्॥ 99 ॥

lakṣapauruṣamānaṃ ca gambhīraṃ ca dhanuḥśatam | nānāprakārakṛmibhiḥ saṃyuktaṃ ca bhayānakam

अत्यन्धकारव्याप्तं च कूपाकारं च वर्तुलम् ।तद्भक्ष्यैः पापिभिर्युक्तं प्रणश्यद्भिः परस्परम्॥ 100 ॥

atyandhakāravyāptaṃ ca kūpākāraṃ ca vartulam | tadbhakṣyaiḥ pāpibhiryuktaṃ praṇaśyadbhiḥ parasparam

तप्ततोयप्रदग्धैश्च ज्वलद्भिः कीटभक्षितैः ।ध्वान्तेन चक्षुषा चान्धैरन्धकूपः प्रकीर्तितः॥ 101 ॥

taptatoyapradagdhaiśca jvaladbhiḥ kīṭabhakṣitaiḥ | dhvāntena cakṣuṣā cāndhairandhakūpaḥ prakīrtitaḥ

नानाप्रकारशस्त्रौघैर्यत्र विद्धाश्च पापिनः ।धनुर्विंशत्प्रमाणं च वेधनं तत्प्रकीर्तितम्॥ 102 ॥

nānāprakāraśastraughairyatra viddhāśca pāpinaḥ | dhanurviṃśatpramāṇaṃ ca vedhanaṃ tatprakīrtitam

दण्डेन ताडिता यत्र मम दूतैश्च पापिनः ।धनुःषोडशमानं च तत्कुण्डं दण्डताडनम्॥ 103 ॥

daṇḍena tāḍitā yatra mama dūtaiśca pāpinaḥ | dhanuḥṣoḍaśamānaṃ ca tatkuṇḍaṃ daṇḍatāḍanam

निरुद्धाश्च महाजालैर्यथा मीनाश्च पापिनः ।धनुर्विंशत्प्रमाणं च जालरन्ध्रं प्रकीर्तितम्॥ 104 ॥

niruddhāśca mahājālairyathā mīnāśca pāpinaḥ | dhanurviṃśatpramāṇaṃ ca jālarandhraṃ prakīrtitam

पततां पापिनां कुण्डे देहश्चूर्णो भवेदिह ।लोहबन्दीनिबद्धानां कोटिपौरुषमानकम्॥ 105 ॥

patatāṃ pāpināṃ kuṇḍe dehaścūrṇo bhavediha | lohabandīnibaddhānāṃ koṭipauruṣamānakam

गम्भीरं ध्वान्तसंयुक्तं धनुर्विंशत्प्रमाणकम् ।मूर्च्छितानां जडानां च देहचूर्णं प्रकीर्तितम्॥ 106 ॥

gambhīraṃ dhvāntasaṃyuktaṃ dhanurviṃśatpramāṇakam | mūrcchitānāṃ jaḍānāṃ ca dehacūrṇaṃ prakīrtitam

दलिताः पापिनो यत्र मम दूतैश्च ताडिताः ।धनुःषोडशमानं च तत्कुण्डं दलनं स्मृतम्॥ 107 ॥

dalitāḥ pāpino yatra mama dūtaiśca tāḍitāḥ | dhanuḥṣoḍaśamānaṃ ca tatkuṇḍaṃ dalanaṃ smṛtam

पतनेनैव पापी च शुष्ककण्ठोष्ठतालुकः ।बालुकासु च तप्तासु धनुस्त्रिंशत्प्रमाणकम्॥ 108 ॥

patanenaiva pāpī ca śuṣkakaṇṭhoṣṭhatālukaḥ | bālukāsu ca taptāsu dhanustriṃśatpramāṇakam

शतपौरुषमानं च गम्भीरं ध्वान्तसंयुतम् ।शोषणं कुण्डमेतद्धि पापिनां परदुःखदम्॥ 109 ॥

śatapauruṣamānaṃ ca gambhīraṃ dhvāntasaṃyutam | śoṣaṇaṃ kuṇḍametaddhi pāpināṃ paraduḥkhadam

नानाचर्मकषायोदपरिपूर्णं धनुःशतम् ।दुर्गन्धियुक्ततद्भक्ष्यैः प्राणिभिः सङ्कुलं कषम्॥ 110 ॥

nānācarmakaṣāyodaparipūrṇaṃ dhanuḥśatam | durgandhiyuktatadbhakṣyaiḥ prāṇibhiḥ saṅkulaṃ kaṣam

शूर्पाकारमुखं कुण्डं धनुर्द्वादशमानकम् ।तप्तलोहबालुकाभिः पूर्णं पातकिसंयुतम्॥ 111 ॥

śūrpākāramukhaṃ kuṇḍaṃ dhanurdvādaśamānakam | taptalohabālukābhiḥ pūrṇaṃ pātakisaṃyutam

दुर्गन्धियुक्तं तद्भक्ष्यैः पापिभिः सङ्कुलं सति ।शूर्पाकारमुखं कुण्डं धनुर्द्वादशमात्रकम्॥ 112 ॥

durgandhiyuktaṃ tadbhakṣyaiḥ pāpibhiḥ saṅkulaṃ sati | śūrpākāramukhaṃ kuṇḍaṃ dhanurdvādaśamātrakam

प्रतप्तबालुकापूर्णं महापातकिभिर्युतम् ।अन्तरग्निशिखानां च ज्वालाव्याप्तमुखं सदा॥ 113 ॥

prataptabālukāpūrṇaṃ mahāpātakibhiryutam | antaragniśikhānāṃ ca jvālāvyāptamukhaṃ sadā

धनुर्विंशतिमात्रं च प्रमाणं यस्य सुन्दरि ।ज्वालाभिर्दग्धगात्रैश्च पापिभिर्व्याप्तमेव च॥ 114 ॥

dhanurviṃśatimātraṃ ca pramāṇaṃ yasya sundari | jvālābhirdagdhagātraiśca pāpibhirvyāptameva ca

तन्महाक्लेशदं शश्वत्कुण्डं ज्वालामुखं स्मृतम् ।पातमात्राद्यत्र पापी मूर्च्छितो वै नरो भवेत्॥ 115 ॥

tanmahākleśadaṃ śaśvatkuṇḍaṃ jvālāmukhaṃ smṛtam | pātamātrādyatra pāpī mūrcchito vai naro bhavet

तप्तेष्टकाभ्यन्तरितं वाप्यर्धं जिह्मकुण्डकम् ।धूमान्धकारसंयुक्तं धूम्रान्धैः पापिभिर्युतम्॥ 116 ॥

tapteṣṭakābhyantaritaṃ vāpyardhaṃ jihmakuṇḍakam | dhūmāndhakārasaṃyuktaṃ dhūmrāndhaiḥ pāpibhiryutam

धनुःशतं श्वासरन्ध्रैर्धूम्रान्धं परिकीर्तितम् ।पातमात्राद्यत्र पापी नागैश्च वेष्टितो भवेत्॥ 117 ॥

dhanuḥśataṃ śvāsarandhrairdhūmrāndhaṃ parikīrtitam | pātamātrādyatra pāpī nāgaiśca veṣṭito bhavet

धनुःशतं नागपूर्णं तन्नागैर्वेष्टितं भवेत् ।षडशीति च कुण्डानि मयोक्तानि निशामय ।लक्षणं चापि तेषां च किं भूयः श्रोतुमिच्छसि॥ 118 ॥

dhanuḥśataṃ nāgapūrṇaṃ tannāgairveṣṭitaṃ bhavet | ṣaḍaśīti ca kuṇḍāni mayoktāni niśāmaya | lakṣaṇaṃ cāpi teṣāṃ ca kiṃ bhūyaḥ śrotumicchasi