Skandha 9, Adhyāya 49

नारद उवाच ।का वा सा सुरभिर्देवी गोलोकादागता च या ।तज्जन्मचरितं ब्रह्मञ्छ्रोतुमिच्छामि यत्नतः॥ 1 ॥

nārada uvāca | kā vā sā surabhirdevī golokādāgatā ca yā | tajjanmacaritaṃ brahmañchrotumicchāmi yatnataḥ

श्रीनारायणाय उवाच ।गवामधिष्ठातृदेवी गवामाद्या गवां प्रसूः ।गवां प्रधाना सुरभिर्गोलोके सा समुद्भवा॥ 2 ॥

śrīnārāyaṇāya uvāca | gavāmadhiṣṭhātṛdevī gavāmādyā gavāṃ prasūḥ | gavāṃ pradhānā surabhirgoloke sā samudbhavā

सर्वादिसृष्टेश्चरितं कथयामि निशामय ।बभूव तेन तज्जन्म पुरा वृन्दावने वने॥ 3 ॥

sarvādisṛṣṭeścaritaṃ kathayāmi niśāmaya | babhūva tena tajjanma purā vṛndāvane vane

एकदा राधिकानाथो राधया सह कौतुकी ।गोपाङ्गनापरिवृतः पुण्यं वृन्दावनं ययौ॥ 4 ॥

ekadā rādhikānātho rādhayā saha kautukī | gopāṅganāparivṛtaḥ puṇyaṃ vṛndāvanaṃ yayau

सहसा तत्र रहसि विजहार स कौतुकात् ।बभूव क्षीरपानेच्छा तस्य स्वेच्छामयस्य च॥ 5 ॥

sahasā tatra rahasi vijahāra sa kautukāt | babhūva kṣīrapānecchā tasya svecchāmayasya ca

ससृजे सुरभिं देवीं लीलया वामपार्श्वतः ।वत्सयुक्तां दुग्धवतीं वत्सो नाम मनोरथः॥ 6 ॥

sasṛje surabhiṃ devīṃ līlayā vāmapārśvataḥ | vatsayuktāṃ dugdhavatīṃ vatso nāma manorathaḥ

दृष्ट्वा सवत्सां श्रीदामा नवभाण्डे दुदोह च ।क्षीरं सुधातिरिक्तं च जन्ममृत्युजराहरम्॥ 7 ॥

dṛṣṭvā savatsāṃ śrīdāmā navabhāṇḍe dudoha ca | kṣīraṃ sudhātiriktaṃ ca janmamṛtyujarāharam

तदुत्थं च पयः स्वादु पपौ गोपीपतिः स्वयम् ।सरो बभूव पयसां भाण्डविस्रंसनेन च॥ 8 ॥

tadutthaṃ ca payaḥ svādu papau gopīpatiḥ svayam | saro babhūva payasāṃ bhāṇḍavisraṃsanena ca

दीर्घं च विस्तृतं चैव परितः शतयोजनम् ।गोलोकेऽयं प्रसिद्धश्च सोऽपि क्षीरसरोवरः॥ 9 ॥

dīrghaṃ ca vistṛtaṃ caiva paritaḥ śatayojanam | goloke'yaṃ prasiddhaśca so'pi kṣīrasarovaraḥ

गोपिकानां च राधायाः क्रीडावापी बभूव सा ।रत्नेन्द्ररचिता पूर्णं भूता चापीश्वरेच्छया॥ 10 ॥

gopikānāṃ ca rādhāyāḥ krīḍāvāpī babhūva sā | ratnendraracitā pūrṇaṃ bhūtā cāpīśvarecchayā

बभूव कामधेनूनां सहसा लक्षकोटयः ।यावन्तस्तत्र गोपाश्च सुरभ्या लोमकूपतः॥ 11 ॥

babhūva kāmadhenūnāṃ sahasā lakṣakoṭayaḥ | yāvantastatra gopāśca surabhyā lomakūpataḥ

तासां पुत्राश्च बहवः सम्बभूवुरसङ्ख्यकाः ।कथिता च गवां सृष्टिस्तया च पूरितं जगत्॥ 12 ॥

tāsāṃ putrāśca bahavaḥ sambabhūvurasaṅkhyakāḥ | kathitā ca gavāṃ sṛṣṭistayā ca pūritaṃ jagat

पूजां चकार भगवान् सुरभ्याश्च पुरा मुने ।ततो बभूव तत्पूजा त्रिषु लोकेषु दुर्लभा॥ 13 ॥

pūjāṃ cakāra bhagavān surabhyāśca purā mune | tato babhūva tatpūjā triṣu lokeṣu durlabhā

दीपान्वितापरदिने श्रीकृष्णस्याज्ञया हरेः ।बभूव सुरभिः पूज्या धर्मवक्त्रादिदं श्रुतम्॥ 14 ॥

dīpānvitāparadine śrīkṛṣṇasyājñayā hareḥ | babhūva surabhiḥ pūjyā dharmavaktrādidaṃ śrutam

ध्यानं स्तोत्रं मूलमन्त्रं यद्यत्यूजाविधिक्रमम् ।वेदोक्तं च महाभाग निबोध कथयामि ते॥ 15 ॥

dhyānaṃ stotraṃ mūlamantraṃ yadyatyūjāvidhikramam | vedoktaṃ ca mahābhāga nibodha kathayāmi te

ॐ सुरभ्यै नम इति मन्त्रस्तस्याः षडक्षरः ।सिद्धो लक्षजपेनैव भक्तानां कल्पपादपः॥ 16 ॥

oṃ surabhyai nama iti mantrastasyāḥ ṣaḍakṣaraḥ | siddho lakṣajapenaiva bhaktānāṃ kalpapādapaḥ

ध्यानं यजुर्वेदगीतं तस्याः पूजा च सर्वतः ।ऋद्धिदा वृद्धिदा चैव मुक्तिदा सर्वकामदा॥ 17 ॥

dhyānaṃ yajurvedagītaṃ tasyāḥ pūjā ca sarvataḥ | ṛddhidā vṛddhidā caiva muktidā sarvakāmadā

लक्ष्मीस्वरूपां परमां राधासहचरीं पराम् ।गवामधिष्ठातृदेवीं गवामाद्यां गवां प्रसूम्॥ 18 ॥

lakṣmīsvarūpāṃ paramāṃ rādhāsahacarīṃ parām | gavāmadhiṣṭhātṛdevīṃ gavāmādyāṃ gavāṃ prasūm

पवित्ररूपां पूतां च भक्तानां सर्वकामदाम् ।यया पूतं सर्वविश्वं तां देवीं सुरभिं भजे॥ 19 ॥

pavitrarūpāṃ pūtāṃ ca bhaktānāṃ sarvakāmadām | yayā pūtaṃ sarvaviśvaṃ tāṃ devīṃ surabhiṃ bhaje

घटे वा धेनुशिरसि बन्धस्तम्भे गवामपि ।शालग्रामे जलाग्नौ वा सुरभिं पूजयेद् द्विजः॥ 20 ॥

ghaṭe vā dhenuśirasi bandhastambhe gavāmapi | śālagrāme jalāgnau vā surabhiṃ pūjayed dvijaḥ

दीपान्वितापरदिने पूर्वाह्ने भक्तिसंयुतः ।यः पूजयेच्च सुरभिं स च पूज्यो भवेद्भुवि॥ 21 ॥

dīpānvitāparadine pūrvāhne bhaktisaṃyutaḥ | yaḥ pūjayecca surabhiṃ sa ca pūjyo bhavedbhuvi

एकदा त्रिषु लोकेषु वाराहे विष्णुमायया ।क्षीरं जहार सुरभिश्चिन्तिताश्च सुरादयः॥ 22 ॥

ekadā triṣu lokeṣu vārāhe viṣṇumāyayā | kṣīraṃ jahāra surabhiścintitāśca surādayaḥ

ते गत्वा ब्रह्मलोके च ब्रह्माणं तुष्टुवुस्तदा ।तदाज्ञया च सुरभिं तुष्टाव पाकशासनः॥ 23 ॥

te gatvā brahmaloke ca brahmāṇaṃ tuṣṭuvustadā | tadājñayā ca surabhiṃ tuṣṭāva pākaśāsanaḥ

पुरन्दर उवाच ।नमो देव्यै महादेव्यै सुरभ्यै च नमो नमः ।गवां बीजस्वरूपायै नमस्ते जगदम्बिके॥ 24 ॥

purandara uvāca | namo devyai mahādevyai surabhyai ca namo namaḥ | gavāṃ bījasvarūpāyai namaste jagadambike

नमो राधाप्रियायै च पद्मांशायै नमो नमः ।नमः कृष्णप्रियायै च गवां मात्रे नमो नमः॥ 25 ॥

namo rādhāpriyāyai ca padmāṃśāyai namo namaḥ | namaḥ kṛṣṇapriyāyai ca gavāṃ mātre namo namaḥ

कल्पवृक्षस्वरूपायै सर्वेषां सततं परे ।क्षीरदायै धनदायै बुद्धिदायै नमो नमः॥ 26 ॥

kalpavṛkṣasvarūpāyai sarveṣāṃ satataṃ pare | kṣīradāyai dhanadāyai buddhidāyai namo namaḥ

शुभायै च सुभद्रायै गोप्रदायै नमो नमः ।यशोदायै कीर्तिदायै धर्मदायै नमो नमः॥ 27 ॥

śubhāyai ca subhadrāyai gopradāyai namo namaḥ | yaśodāyai kīrtidāyai dharmadāyai namo namaḥ

स्तोत्रश्रवणमात्रेण तुष्टा हृष्टा जगत्प्रसूः ।आविर्बभूव तत्रैव ब्रह्मलोके सनातनी॥ 28 ॥

stotraśravaṇamātreṇa tuṣṭā hṛṣṭā jagatprasūḥ | āvirbabhūva tatraiva brahmaloke sanātanī

महेन्द्राय वरं दत्त्वा वाञ्छितं चापि दुर्लभम् ।जगाम सा च गोलोकं ययुर्देवादयो गृहम्॥ 29 ॥

mahendrāya varaṃ dattvā vāñchitaṃ cāpi durlabham | jagāma sā ca golokaṃ yayurdevādayo gṛham

बभूव विश्वं सहसा दुग्धपूर्णं च नारद ।दुग्धं घृतं ततो यज्ञस्ततः प्रीतिः सुरस्य च॥ 30 ॥

babhūva viśvaṃ sahasā dugdhapūrṇaṃ ca nārada | dugdhaṃ ghṛtaṃ tato yajñastataḥ prītiḥ surasya ca

इदं स्तोत्रं महापुण्यं भक्तियुक्तश्च यः पठेत् ।स गोमान् धनवांश्चैव कीर्तिमान्पुत्रवांस्तथा॥ 31 ॥

idaṃ stotraṃ mahāpuṇyaṃ bhaktiyuktaśca yaḥ paṭhet | sa gomān dhanavāṃścaiva kīrtimānputravāṃstathā

स स्नातः सर्वतीर्थेषु सर्वयज्ञेषु दीक्षितः ।इह लोके सुखं भुक्त्वा यात्यन्ते कृष्णमन्दिरे॥ 32 ॥

sa snātaḥ sarvatīrtheṣu sarvayajñeṣu dīkṣitaḥ | iha loke sukhaṃ bhuktvā yātyante kṛṣṇamandire

सुचिरं निवसेत्तत्र करोति कृष्णसेवनम् ।न पुनर्भवनं तत्र ब्रह्मपुत्रो भवेत्ततः॥ 33 ॥

suciraṃ nivasettatra karoti kṛṣṇasevanam | na punarbhavanaṃ tatra brahmaputro bhavettataḥ