Skandha 11, Adhyāya 24

नारद उवाच ।नारायण महाभाग गायत्र्यास्तु समासतः ।शान्त्यादिकान्प्रयोगांस्तु वदस्व करुणानिधे॥ 1 ॥

nārada uvāca | nārāyaṇa mahābhāga gāyatryāstu samāsataḥ | śāntyādikānprayogāṃstu vadasva karuṇānidhe

श्रीनारायण उवाच ।अतिगुह्यमिदं पृष्टं त्वया ब्रह्यतनूद्भव ।न कस्यापि च वक्तव्यं दुष्टाय पिशुनाय च॥ 2 ॥

śrīnārāyaṇa uvāca | atiguhyamidaṃ pṛṣṭaṃ tvayā brahyatanūdbhava | na kasyāpi ca vaktavyaṃ duṣṭāya piśunāya ca

अथ शान्तिः पयोऽक्ताभिः समिद्भिर्जुहुयाद् द्विजः ।शमीसमिद्भिः शाम्यन्ति भूतरोगग्रहादयः॥ 3 ॥

atha śāntiḥ payo'ktābhiḥ samidbhirjuhuyād dvijaḥ | śamīsamidbhiḥ śāmyanti bhūtarogagrahādayaḥ

आर्द्राभिः क्षीरवृक्षस्य समिद्भिर्जुहुयाद् द्विजः ।जुहुयाच्छकलैर्वापि भूतरोगादिशान्तये॥ 4 ॥

ārdrābhiḥ kṣīravṛkṣasya samidbhirjuhuyād dvijaḥ | juhuyācchakalairvāpi bhūtarogādiśāntaye

जलेन तर्पयेत्सूर्यं पाणिभ्यां शान्तिमाप्नुयात् ।जानुदघ्ने जले जप्त्वा सर्वान्दोषाञ्छमं नयेत्॥ 5 ॥

jalena tarpayetsūryaṃ pāṇibhyāṃ śāntimāpnuyāt | jānudaghne jale japtvā sarvāndoṣāñchamaṃ nayet

कण्ठदघ्ने जले जप्त्वा मुच्येत्प्राणान्तिकाद्भयात् ।सर्वेभ्यः शान्तिकर्मभ्यो निमज्याप्सु जपः स्मृतः॥ 6 ॥

kaṇṭhadaghne jale japtvā mucyetprāṇāntikādbhayāt | sarvebhyaḥ śāntikarmabhyo nimajyāpsu japaḥ smṛtaḥ

सौवर्णे राजते वापि पात्रे ताम्रमयेऽपि वा ।क्षीरवृक्षमये वापि निर्व्रणे मृण्मयेऽपि वा॥ 7 ॥

sauvarṇe rājate vāpi pātre tāmramaye'pi vā | kṣīravṛkṣamaye vāpi nirvraṇe mṛṇmaye'pi vā

सहस्रं पञ्चगव्येन हुत्वा सुज्वलितेऽनले ।क्षीरवृक्षमयैः काष्ठैः शेषं सम्पादयेच्छनैः॥ 8 ॥

sahasraṃ pañcagavyena hutvā sujvalite'nale | kṣīravṛkṣamayaiḥ kāṣṭhaiḥ śeṣaṃ sampādayecchanaiḥ

प्रत्याहुतिं स्पृशञ्जप्त्वा सहस्रं पात्रसंस्थितम् ।तेन तं प्रोक्षयेद्देशं कुशैर्मन्त्रमनुस्मरन्॥ 9 ॥

pratyāhutiṃ spṛśañjaptvā sahasraṃ pātrasaṃsthitam | tena taṃ prokṣayeddeśaṃ kuśairmantramanusmaran

बलिं किरंस्ततस्तस्मिन्ध्यायेत्तु परदेवताम् ।अभिचारसमुत्पन्ना कृत्या पापं च नश्यति॥ 10 ॥

baliṃ kiraṃstatastasmindhyāyettu paradevatām | abhicārasamutpannā kṛtyā pāpaṃ ca naśyati

देवभूतपिशाचाद्यान् यद्येवं कुरुते वशे ।गृहं ग्रामं पुरं राष्ट्रं सर्वं तेभ्यो विमुच्यते॥ 11 ॥

devabhūtapiśācādyān yadyevaṃ kurute vaśe | gṛhaṃ grāmaṃ puraṃ rāṣṭraṃ sarvaṃ tebhyo vimucyate

निखने मुच्यते तेभ्यो लिखने मध्यतोऽपि च ।मण्डले शूलमालिख्य पूर्वोक्ते च क्रमेऽपि वा॥ 12 ॥

nikhane mucyate tebhyo likhane madhyato'pi ca | maṇḍale śūlamālikhya pūrvokte ca krame'pi vā

अभिमन्त्र्य सहस्रं तन्निखनेत्सर्वशान्तये ।सौवर्णं राजतं वापि कुम्भं ताम्रमयं च वा॥ 13 ॥

abhimantrya sahasraṃ tannikhanetsarvaśāntaye | sauvarṇaṃ rājataṃ vāpi kumbhaṃ tāmramayaṃ ca vā

मृण्मयं वा नवं दिव्यं सूत्रवेष्टितमव्रणम् ।स्थण्डिले सैकते स्थाप्य पूरयेन्मन्त्रविज्जलैः॥ 14 ॥

mṛṇmayaṃ vā navaṃ divyaṃ sūtraveṣṭitamavraṇam | sthaṇḍile saikate sthāpya pūrayenmantravijjalaiḥ

दिग्भ्य आहृत्य तीर्थानि चतसृभ्यो द्विजोत्तमैः ।एलाचन्दनकर्पूरजातीपाटलमल्लिकाः॥ 15 ॥

digbhya āhṛtya tīrthāni catasṛbhyo dvijottamaiḥ | elācandanakarpūrajātīpāṭalamallikāḥ

बिल्वपत्रं तथा क्रान्तां देवीं व्रीहियवांस्तिलान् ।सर्षपान्क्षीरवृक्षाणां प्रवालानि च निक्षिपेत्॥ 16 ॥

bilvapatraṃ tathā krāntāṃ devīṃ vrīhiyavāṃstilān | sarṣapānkṣīravṛkṣāṇāṃ pravālāni ca nikṣipet

सर्वाण्यभिविधायैव कुशकूर्चसमन्वितम् ।स्नातः समाहितो विप्रः सहस्रं मन्त्रयेद् बुधः॥ 17 ॥

sarvāṇyabhividhāyaiva kuśakūrcasamanvitam | snātaḥ samāhito vipraḥ sahasraṃ mantrayed budhaḥ

दिक्षु सौरानधीयीरन्मन्त्रान्विप्रास्त्रयीविदः ।प्रोक्षयेत्पाययेदेनं नीरं तेनाभिषिञ्चयेत्॥ 18 ॥

dikṣu saurānadhīyīranmantrānviprāstrayīvidaḥ | prokṣayetpāyayedenaṃ nīraṃ tenābhiṣiñcayet

भूतरोगाभिचारेभ्यः स निर्मुक्तः सुखी भवेत् ।अभिषेकेण मुच्येत मृत्योरास्यगतो नरः॥ 19 ॥

bhūtarogābhicārebhyaḥ sa nirmuktaḥ sukhī bhavet | abhiṣekeṇa mucyeta mṛtyorāsyagato naraḥ

अवश्यं कारयेद्विद्वान्राजा दीर्घं जिजीविषुः ।गावो देयाश्च ऋत्विग्भ्य अभिषेके शतं मुने॥ 20 ॥

avaśyaṃ kārayedvidvānrājā dīrghaṃ jijīviṣuḥ | gāvo deyāśca ṛtvigbhya abhiṣeke śataṃ mune

दक्षिणा येन वा तुष्टिर्यथाशक्त्याथवा भवेत् ।जपेदश्वत्थमालभ्य मन्दवारे शतं द्विजः॥ 21 ॥

dakṣiṇā yena vā tuṣṭiryathāśaktyāthavā bhavet | japedaśvatthamālabhya mandavāre śataṃ dvijaḥ

भूतरोगाभिचारेभ्यो मुच्यते महतो भयात् ।गुडूच्याः पर्वविच्छिन्नाः पयोऽक्ता जुहुयाद् द्विजः॥ 22 ॥

bhūtarogābhicārebhyo mucyate mahato bhayāt | guḍūcyāḥ parvavicchinnāḥ payo'ktā juhuyād dvijaḥ

एवं मृत्युञ्जयो होमः सर्वव्याधिविनाशनः ।आम्रस्य जुहुयात्पत्रैः पयोऽक्तैर्ज्वरशान्तये॥ 23 ॥

evaṃ mṛtyuñjayo homaḥ sarvavyādhivināśanaḥ | āmrasya juhuyātpatraiḥ payo'ktairjvaraśāntaye

वचाभिः पयसाक्ताभिः क्षयं हुत्वा विनाशयेत् ।मधुत्रितयहोमेन राजयक्ष्मा विनश्यति॥ 24 ॥

vacābhiḥ payasāktābhiḥ kṣayaṃ hutvā vināśayet | madhutritayahomena rājayakṣmā vinaśyati

निवेद्य भास्करायान्नं पायसं होमपूर्वकम् ।राजयक्ष्माभिभूतं च प्राशयेच्छान्तिमाप्नुयात्॥ 25 ॥

nivedya bhāskarāyānnaṃ pāyasaṃ homapūrvakam | rājayakṣmābhibhūtaṃ ca prāśayecchāntimāpnuyāt

लताः पर्वसु विच्छिद्य सोमस्य जुहुयाद् द्विजः ।सोमे सूर्येण संयुक्ते पयोऽक्ताः क्षयशान्तये॥ 26 ॥

latāḥ parvasu vicchidya somasya juhuyād dvijaḥ | some sūryeṇa saṃyukte payo'ktāḥ kṣayaśāntaye

कुसुमैः शङ्खवृक्षस्य हुत्वा कुष्ठं विनाशयेत् ।अपस्मारविनाशः स्यादपामार्गस्य तण्डुलैः॥ 27 ॥

kusumaiḥ śaṅkhavṛkṣasya hutvā kuṣṭhaṃ vināśayet | apasmāravināśaḥ syādapāmārgasya taṇḍulaiḥ

क्षीरवृक्षसमिद्धोमादुन्मादोऽपि विनश्यति ।औदुम्बरसमिद्धोमादतिमेहः क्षयं व्रजेत्॥ 28 ॥

kṣīravṛkṣasamiddhomādunmādo'pi vinaśyati | audumbarasamiddhomādatimehaḥ kṣayaṃ vrajet

प्रमेहं शमयेद्धुत्वा मधुनेक्षुरसेन वा ।मधुत्रितयहोमेन नयेच्छान्तिं मसूरिकाम्॥ 29 ॥

pramehaṃ śamayeddhutvā madhunekṣurasena vā | madhutritayahomena nayecchāntiṃ masūrikām

कपिलासर्पिषा हुत्वा नयेच्छान्तिं मसूरिकाम् ।उदुम्बरवटाश्वत्थैर्गोगजाश्वामयं हरेत्॥ 30 ॥

kapilāsarpiṣā hutvā nayecchāntiṃ masūrikām | udumbaravaṭāśvatthairgogajāśvāmayaṃ haret

पिपीलिमधुवल्मीके गृहे जाते शतं शतम् ।शमीसमिद्भिरन्नेन सर्पिषा जुहुयाद् द्विजः॥ 31 ॥

pipīlimadhuvalmīke gṛhe jāte śataṃ śatam | śamīsamidbhirannena sarpiṣā juhuyād dvijaḥ

तदुत्थं शान्तिमायाति शेषैस्तत्र बलिं हरेत् ।अभ्रस्तनितभूकम्पालक्ष्यादौ वनवेतसः॥ 32 ॥

tadutthaṃ śāntimāyāti śeṣaistatra baliṃ haret | abhrastanitabhūkampālakṣyādau vanavetasaḥ

सप्ताहं जुहुयादेवं राष्ट्रे राज्यं सुखी भवेत् ।यां दिशं शतजप्तेन लोष्ठेनाभिप्रताडयेत्॥ 33 ॥

saptāhaṃ juhuyādevaṃ rāṣṭre rājyaṃ sukhī bhavet | yāṃ diśaṃ śatajaptena loṣṭhenābhipratāḍayet

ततोऽग्निमारुतारिभ्यो भयं तस्य विनश्यति ।मनसैव जपेदेनां बद्धो मुच्येत बन्धनात्॥ 34 ॥

tato'gnimārutāribhyo bhayaṃ tasya vinaśyati | manasaiva japedenāṃ baddho mucyeta bandhanāt

भूतरोगविषादिभ्यः स्पृशञ्जप्त्वा विमोचयेत् ।भूतादिभ्यो विमुच्येत जलं पीत्वाभिमन्त्रितम्॥ 35 ॥

bhūtarogaviṣādibhyaḥ spṛśañjaptvā vimocayet | bhūtādibhyo vimucyeta jalaṃ pītvābhimantritam

अभिमन्त्र्य शतं भस्म न्यसेद्भूतादिशान्तये ।शिरसा धारयेद्भस्म मन्त्रयित्वा तदित्यृचा॥ 36 ॥

abhimantrya śataṃ bhasma nyasedbhūtādiśāntaye | śirasā dhārayedbhasma mantrayitvā tadityṛcā

सर्वव्याधिविनिर्मुक्तः सुखी जीवेच्छतं समाः ।अशक्तः कारयेच्छान्तिं विप्रं दत्त्वा तु दक्षिणाम्॥ 37 ॥

sarvavyādhivinirmuktaḥ sukhī jīvecchataṃ samāḥ | aśaktaḥ kārayecchāntiṃ vipraṃ dattvā tu dakṣiṇām

अथ पुष्टिं श्रियं लक्ष्मीं पुष्पैर्हुत्वाप्नुयाद् द्विजः ।श्रीकामो जुहुयात्पद्मै रक्तैः श्रियमवाप्नुयात्॥ 38 ॥

atha puṣṭiṃ śriyaṃ lakṣmīṃ puṣpairhutvāpnuyād dvijaḥ | śrīkāmo juhuyātpadmai raktaiḥ śriyamavāpnuyāt

हुत्वा श्रियमवाप्नोति जातीपुष्पैर्नवैः शुभैः ।शालितण्डुलहोमेन श्रियमाप्नोति पुष्कलाम्॥ 39 ॥

hutvā śriyamavāpnoti jātīpuṣpairnavaiḥ śubhaiḥ | śālitaṇḍulahomena śriyamāpnoti puṣkalām

समिद्भिर्बिल्ववृक्षस्य हुत्वा श्रियमवाप्नुयात् ।बिल्वस्य शकलैर्हुत्वा पत्रैः पुष्पैः फलैरपि॥ 40 ॥

samidbhirbilvavṛkṣasya hutvā śriyamavāpnuyāt | bilvasya śakalairhutvā patraiḥ puṣpaiḥ phalairapi

श्रियमाप्नोति परमां मूलस्य शकलैरपि ।समिद्भिर्बिल्ववृक्षस्य पायसेन च सर्पिषा॥ 41 ॥

śriyamāpnoti paramāṃ mūlasya śakalairapi | samidbhirbilvavṛkṣasya pāyasena ca sarpiṣā

शतं शतं च सप्ताहं हुत्वा श्रियमवाप्नुयात् ।लाजैस्त्रिमधुरोपेतैर्होमे कन्यामवाप्नुयात्॥ 42 ॥

śataṃ śataṃ ca saptāhaṃ hutvā śriyamavāpnuyāt | lājaistrimadhuropetairhome kanyāmavāpnuyāt

अनेन विधिना कन्या वरमाप्नोति वाञ्छितम् ।रक्तोत्पलशतं हुत्वा सप्ताहं हेम चाप्नुयात्॥ 43 ॥

anena vidhinā kanyā varamāpnoti vāñchitam | raktotpalaśataṃ hutvā saptāhaṃ hema cāpnuyāt

सूर्यबिम्बे जलं हुत्वा जलस्थं हेम चाप्नुयात् ।अन्नं हुत्वाप्नुयादन्नं व्रीहीन्व्रीहिपतिर्भवेत्॥ 44 ॥

sūryabimbe jalaṃ hutvā jalasthaṃ hema cāpnuyāt | annaṃ hutvāpnuyādannaṃ vrīhīnvrīhipatirbhavet

करीषचूर्णैर्वत्सस्य हुत्वा पशुमवाप्नुयात् ।प्रियङ्गुपायसाज्यैश्च भवेद्धोमादिभिः प्रजा॥ 45 ॥

karīṣacūrṇairvatsasya hutvā paśumavāpnuyāt | priyaṅgupāyasājyaiśca bhaveddhomādibhiḥ prajā

निवेद्य भास्करायान्नं पायसं होमपूर्वकम् ।भोजयेत्तदृतुस्नातां पुत्रं परमवाप्नुयात्॥ 46 ॥

nivedya bhāskarāyānnaṃ pāyasaṃ homapūrvakam | bhojayettadṛtusnātāṃ putraṃ paramavāpnuyāt

सप्ररोहाभिरार्द्राभिरायुर्हुत्वा समाप्नुयात् ।समिद्भिः क्षीरवृक्षस्य हुत्वायुषमवाप्नुयात्॥ 47 ॥

saprarohābhirārdrābhirāyurhutvā samāpnuyāt | samidbhiḥ kṣīravṛkṣasya hutvāyuṣamavāpnuyāt

सप्ररोहाभिरार्द्राभी रक्ताभिर्मधुरत्रयैः ।व्रीहीणां च शतं हुत्वा हेम चायुरवाप्नुयात्॥ 48 ॥

saprarohābhirārdrābhī raktābhirmadhuratrayaiḥ | vrīhīṇāṃ ca śataṃ hutvā hema cāyuravāpnuyāt

सुवर्णकुड्मलं हुत्वा शतमायुरवाप्नुयात् ।दूर्वाभिः पयसा वापि मधुना सर्पिषापि वा॥ 49 ॥

suvarṇakuḍmalaṃ hutvā śatamāyuravāpnuyāt | dūrvābhiḥ payasā vāpi madhunā sarpiṣāpi vā

शतं शतं च सप्ताहमपमृत्युं व्यपोहति ।शमीसमिद्भिरन्नेन पयसा वा च सर्पिषा॥ 50 ॥

śataṃ śataṃ ca saptāhamapamṛtyuṃ vyapohati | śamīsamidbhirannena payasā vā ca sarpiṣā

शतं शतं च सप्ताहमपमृत्युं व्यपोहति ।न्यग्रोधसमिधो हुत्वा पायसं होमयेत्ततः॥ 51 ॥

śataṃ śataṃ ca saptāhamapamṛtyuṃ vyapohati | nyagrodhasamidho hutvā pāyasaṃ homayettataḥ

शतं शतं च सप्ताहमपमृत्युं व्यपोहति ।क्षीराहारो जपेन्मृत्योः सप्ताहाद्विजयी भवेत्॥ 52 ॥

śataṃ śataṃ ca saptāhamapamṛtyuṃ vyapohati | kṣīrāhāro japenmṛtyoḥ saptāhādvijayī bhavet

अनश्नन्वाग्यतो जप्त्वा त्रिरात्रं मुच्यते यमात् ।निमज्ज्याप्सु जपेदेवं सद्यो मृत्योर्विमुच्यते॥ 53 ॥

anaśnanvāgyato japtvā trirātraṃ mucyate yamāt | nimajjyāpsu japedevaṃ sadyo mṛtyorvimucyate

जपेद् बिल्वं समाश्रित्य मासं राज्यमवाप्नुयात् ।बिल्वं हुत्वाप्नुयाद्राज्यं समूलफलपल्लवम्॥ 54 ॥

japed bilvaṃ samāśritya māsaṃ rājyamavāpnuyāt | bilvaṃ hutvāpnuyādrājyaṃ samūlaphalapallavam

हुत्वा पद्मशतं मासं राज्यमाप्नोत्यकण्टकम् ।यवागूं ग्राममाप्नोति हुत्वा शालिसमन्वितम्॥ 55 ॥

hutvā padmaśataṃ māsaṃ rājyamāpnotyakaṇṭakam | yavāgūṃ grāmamāpnoti hutvā śālisamanvitam

अश्वत्थसमिधो हुत्वा युद्धादौ जयमाप्नुयात् ।अर्कस्य समिधो हुत्वा सर्वत्र विजयी भवेत्॥ 56 ॥

aśvatthasamidho hutvā yuddhādau jayamāpnuyāt | arkasya samidho hutvā sarvatra vijayī bhavet

संयुक्तैः पयसा पत्रैः पुष्पैर्वा वेतसस्य च ।पायसेन शतं हुत्वा सप्ताहं वृष्टिमाप्नुयात्॥ 57 ॥

saṃyuktaiḥ payasā patraiḥ puṣpairvā vetasasya ca | pāyasena śataṃ hutvā saptāhaṃ vṛṣṭimāpnuyāt

नाभिदघ्ने जले जप्त्वा सप्ताहं वृष्टिमाप्नुयात् ।जले भस्मशतं हुत्वा महावृष्टिं निवारयेत्॥ 58 ॥

nābhidaghne jale japtvā saptāhaṃ vṛṣṭimāpnuyāt | jale bhasmaśataṃ hutvā mahāvṛṣṭiṃ nivārayet

पालाशाभिरवाप्नोति समिद्भिर्ब्रह्मवर्चसम् ।पलाशकुसुमैर्हुत्वा सर्वमिष्टमवाप्नुयात्॥ 59 ॥

pālāśābhiravāpnoti samidbhirbrahmavarcasam | palāśakusumairhutvā sarvamiṣṭamavāpnuyāt

पयो हुत्वाऽऽप्नुयान्मेधामाज्यं बुद्धिमवाप्नुयात् ।अभिमन्त्र्य पिबेद् ब्राह्मं रसं मेधामवाप्नुयात्॥ 60 ॥

payo hutvā''pnuyānmedhāmājyaṃ buddhimavāpnuyāt | abhimantrya pibed brāhmaṃ rasaṃ medhāmavāpnuyāt

पुष्पहोमे भवेद्वासस्तन्तुभिस्तद्विधं पटम् ।लवणं मधुसम्मिश्रं हुत्वेष्टं वशमानयेत्॥ 61 ॥

puṣpahome bhavedvāsastantubhistadvidhaṃ paṭam | lavaṇaṃ madhusammiśraṃ hutveṣṭaṃ vaśamānayet

नयेदिष्टं वशं हुत्वा लक्ष्मीपुष्पैर्मधुप्लुतैः ।नित्यमञ्जलिनाऽऽत्मानमभिषिञ्चेज्जले स्थितः॥ 62 ॥

nayediṣṭaṃ vaśaṃ hutvā lakṣmīpuṣpairmadhuplutaiḥ | nityamañjalinā''tmānamabhiṣiñcejjale sthitaḥ

मतिमारोग्यमायुष्यमग्र्यं स्वास्थ्यमवाप्नुयात् ।कुर्याद्विप्रोऽन्यमुद्दिश्य सोऽपि पुष्टिमवाप्नुयात्॥ 63 ॥

matimārogyamāyuṣyamagryaṃ svāsthyamavāpnuyāt | kuryādvipro'nyamuddiśya so'pi puṣṭimavāpnuyāt

अथ चारुविधिर्मासं सहस्रं प्रत्यहं जपेत् ।आयुष्कामः शुचौ देशे प्राप्नुयादायुरूत्तमम्॥ 64 ॥

atha cāruvidhirmāsaṃ sahasraṃ pratyahaṃ japet | āyuṣkāmaḥ śucau deśe prāpnuyādāyurūttamam

आयुरारोग्यकामस्तु जपेन्मासद्वयं द्विजः ।भवेदायुष्यमारोग्यं श्रियै मासत्रयं जपेत्॥ 65 ॥

āyurārogyakāmastu japenmāsadvayaṃ dvijaḥ | bhavedāyuṣyamārogyaṃ śriyai māsatrayaṃ japet

आयुः श्रीपुत्रदाराद्याश्चतुर्भिश्च यशो जपात् ।पुत्रदारायुरारोग्यं श्रियं विद्यां च पञ्चभिः॥ 66 ॥

āyuḥ śrīputradārādyāścaturbhiśca yaśo japāt | putradārāyurārogyaṃ śriyaṃ vidyāṃ ca pañcabhiḥ

एवमेवोत्तरान्कामान् मासैरेवोत्तरैर्व्रजेत् ।एकपादो जपेदूर्ध्वबाहुः स्थित्वा निराश्रयः॥ 67 ॥

evamevottarānkāmān māsairevottarairvrajet | ekapādo japedūrdhvabāhuḥ sthitvā nirāśrayaḥ

मासं शतत्रयं विप्रः सर्वान्कामानवाप्नुयात् ।एवं शतोत्तरं जप्त्वा सहस्रं सर्वमाप्नुयात्॥ 68 ॥

māsaṃ śatatrayaṃ vipraḥ sarvānkāmānavāpnuyāt | evaṃ śatottaraṃ japtvā sahasraṃ sarvamāpnuyāt

रुद्ध्वा प्राणमपानं च जपेन्मासं शतत्रयम् ।यदिच्छेत्तदवाप्नोति सहस्रात्परमाप्नुयात्॥ 69 ॥

ruddhvā prāṇamapānaṃ ca japenmāsaṃ śatatrayam | yadicchettadavāpnoti sahasrātparamāpnuyāt

एकपादो जपेदूर्ध्वबाहू रुद्ध्वानिलं वशः ।मासं शतमवाप्नोति यदिच्छेदिति कौशिकः॥ 70 ॥

ekapādo japedūrdhvabāhū ruddhvānilaṃ vaśaḥ | māsaṃ śatamavāpnoti yadicchediti kauśikaḥ

एवं शतत्रयं जप्त्वा सहस्रं सर्वमाप्नुयात् ।निमज्ज्याप्सु जपेन्मासं शतमिष्टमवाप्नुयात्॥ 71 ॥

evaṃ śatatrayaṃ japtvā sahasraṃ sarvamāpnuyāt | nimajjyāpsu japenmāsaṃ śatamiṣṭamavāpnuyāt

एवं शतत्रयं जप्त्वा सहस्रं सर्वमाप्नुयात् ।एकपादो जपेदूर्ध्वबाहू रुद्ध्वा निराश्रयः॥ 72 ॥

evaṃ śatatrayaṃ japtvā sahasraṃ sarvamāpnuyāt | ekapādo japedūrdhvabāhū ruddhvā nirāśrayaḥ

नक्तमश्नन् हविष्यान्नं वत्सरादृषितामियात् ।गीरमोघा भवेदेवं जप्त्वा संवत्सरद्वयम्॥ 73 ॥

naktamaśnan haviṣyānnaṃ vatsarādṛṣitāmiyāt | gīramoghā bhavedevaṃ japtvā saṃvatsaradvayam

त्रिवत्सरं जपेदेवं भवेत्त्रैकालदर्शनम् ।आयाति भगवान्देवश्चतुःसंवत्सरं जपेत्॥ 74 ॥

trivatsaraṃ japedevaṃ bhavettraikāladarśanam | āyāti bhagavāndevaścatuḥsaṃvatsaraṃ japet

पञ्चभिर्वत्सरैरेवमणिमादिगुणो भवेत् ।एवं षड्वत्सरं जप्त्वा कामरूपित्वमाप्नुयात्॥ 75 ॥

pañcabhirvatsarairevamaṇimādiguṇo bhavet | evaṃ ṣaḍvatsaraṃ japtvā kāmarūpitvamāpnuyāt

सप्तिभिर्वत्सरैरेवममरत्वमवाप्नुयात् ।मनुत्वं नवभिः सिद्धमिन्द्रत्वं दशभिर्भवेत्॥ 76 ॥

saptibhirvatsarairevamamaratvamavāpnuyāt | manutvaṃ navabhiḥ siddhamindratvaṃ daśabhirbhavet

एकादशभिराप्नोति प्राजापत्यं सुवत्सरैः ।बह्मत्वं प्राप्नुयादेवं जप्त्वा द्वादशवत्सरान्॥ 77 ॥

ekādaśabhirāpnoti prājāpatyaṃ suvatsaraiḥ | bahmatvaṃ prāpnuyādevaṃ japtvā dvādaśavatsarān

एतेनैव जिता लोकास्तपसा नारदादिभिः ।शाकमन्ये परे मूलं फलमन्ये पयः परे॥ 78 ॥

etenaiva jitā lokāstapasā nāradādibhiḥ | śākamanye pare mūlaṃ phalamanye payaḥ pare

घृतमन्ये परे सोममपरे चरुवृत्तयः ।ऋषयः पक्षमश्नन्ति केचिद्भैक्ष्याशिनोऽहनि॥ 79 ॥

ghṛtamanye pare somamapare caruvṛttayaḥ | ṛṣayaḥ pakṣamaśnanti kecidbhaikṣyāśino'hani

हविष्यमपरेऽश्नन्तः कुर्वन्त्येव परं तपः ।अथ शुद्ध्यै रहस्यानां त्रिसहस्रं जपेद् द्विजः॥ 80 ॥

haviṣyamapare'śnantaḥ kurvantyeva paraṃ tapaḥ | atha śuddhyai rahasyānāṃ trisahasraṃ japed dvijaḥ

मासं शुद्धो भवेत्स्तेयात्सुवर्णस्य द्विजोत्तमः ।जपेन्मासं त्रिसाहस्रं सुरापः शुद्धिमाप्नुयात्॥ 81 ॥

māsaṃ śuddho bhavetsteyātsuvarṇasya dvijottamaḥ | japenmāsaṃ trisāhasraṃ surāpaḥ śuddhimāpnuyāt

मासं जपेत् त्रिसाहस्रं शुचिः स्याद् गुरुतल्पगः ।त्रिसहस्रं जपेन्मासं कुटीं कृत्वा वने वसन्॥ 82 ॥

māsaṃ japet trisāhasraṃ śuciḥ syād gurutalpagaḥ | trisahasraṃ japenmāsaṃ kuṭīṃ kṛtvā vane vasan

ब्रह्महा मुच्यते पापादिति कौशिकभाषितम् ।द्वादशाहं निमज्ज्याप्सु सहस्रं प्रत्यहं जपेत्॥ 83 ॥

brahmahā mucyate pāpāditi kauśikabhāṣitam | dvādaśāhaṃ nimajjyāpsu sahasraṃ pratyahaṃ japet

मुच्येरन्नंहसः सर्वे महापातकिनो द्विजाः ।त्रिसाहस्रं जपेन्मासं प्राणानायम्य वाग्यतः॥ 84 ॥

mucyerannaṃhasaḥ sarve mahāpātakino dvijāḥ | trisāhasraṃ japenmāsaṃ prāṇānāyamya vāgyataḥ

महापातकयुक्तो वा मुच्यते महतो भयात् ।प्राणायामसहस्रेण ब्रह्महापि विशुध्यति॥ 85 ॥

mahāpātakayukto vā mucyate mahato bhayāt | prāṇāyāmasahasreṇa brahmahāpi viśudhyati

षट्कृत्वस्त्वभ्यसेदूर्ध्वं प्राणापानौ समाहितः ।प्राणायामो भवेदेष सर्वपापप्रणाशनः॥ 86 ॥

ṣaṭkṛtvastvabhyasedūrdhvaṃ prāṇāpānau samāhitaḥ | prāṇāyāmo bhavedeṣa sarvapāpapraṇāśanaḥ

सहस्रमभ्यसेन्मासं क्षितिपः शुचितामियात् ।द्वादशाहं त्रिसाहस्रं जपेद्धि गोवधे द्विजः॥ 87 ॥

sahasramabhyasenmāsaṃ kṣitipaḥ śucitāmiyāt | dvādaśāhaṃ trisāhasraṃ japeddhi govadhe dvijaḥ

अगम्यागमनस्तेयहननाभक्ष्यभक्षणे ।दशसाहस्रमभ्यस्ता गायत्री शोधयेद् द्विजम्॥ 88 ॥

agamyāgamanasteyahananābhakṣyabhakṣaṇe | daśasāhasramabhyastā gāyatrī śodhayed dvijam

प्राणायामशतं कृत्वा मुच्यते सर्वकिल्विषात् ।सर्वेषामेव पापानां सङ्करे सति शुद्धये॥ 89 ॥

prāṇāyāmaśataṃ kṛtvā mucyate sarvakilviṣāt | sarveṣāmeva pāpānāṃ saṅkare sati śuddhaye

सहस्रमभ्यसेन्मासं नित्यजापी वने वसन् ।उपवाससमं जप्यं त्रिसहस्रं तदित्यृचम्॥ 90 ॥

sahasramabhyasenmāsaṃ nityajāpī vane vasan | upavāsasamaṃ japyaṃ trisahasraṃ tadityṛcam

चतुर्विंशतिसाहस्रमभ्यस्तात्कृच्छ्रसंज्ञिता ।चतुःषष्टिसहस्राणि चान्द्रायणसमानि तु॥ 91 ॥

caturviṃśatisāhasramabhyastātkṛcchrasaṃjñitā | catuḥṣaṣṭisahasrāṇi cāndrāyaṇasamāni tu

शतकृत्वोऽभ्यसेन्नित्यं प्राणानायम्य सन्ध्ययोः ।तदित्यृचमवाप्नोति सर्वपापक्षयं परम्॥ 92 ॥

śatakṛtvo'bhyasennityaṃ prāṇānāyamya sandhyayoḥ | tadityṛcamavāpnoti sarvapāpakṣayaṃ param

निमज्ज्याप्सु जपेन्नित्यं शतकृत्वस्तदित्यृचम् ।ध्यायन्देवीं सूर्यरूपां सर्वपापैः प्रमुच्यते॥ 93 ॥

nimajjyāpsu japennityaṃ śatakṛtvastadityṛcam | dhyāyandevīṃ sūryarūpāṃ sarvapāpaiḥ pramucyate

इति ते सम्यगाख्याताः शान्तिशुद्ध्यादिकल्पनाः ।रहस्यातिरहस्याश्च गोपनीयास्त्वया सदा॥ 94 ॥

iti te samyagākhyātāḥ śāntiśuddhyādikalpanāḥ | rahasyātirahasyāśca gopanīyāstvayā sadā

इति सङ्क्षेपतः प्रोक्तः सदाचारस्य सङ्ग्रहः ।विधिनाऽऽचरणादस्य माया दुर्गा प्रसीदति॥ 95 ॥

iti saṅkṣepataḥ proktaḥ sadācārasya saṅgrahaḥ | vidhinā''caraṇādasya māyā durgā prasīdati

नैमित्तिकं च नित्यं च काम्यं कर्म यथाविधि ।आचरेन्मनुजः सोऽयं भुक्तिमुक्तिफलाप्तिभाक्॥ 96 ॥

naimittikaṃ ca nityaṃ ca kāmyaṃ karma yathāvidhi | ācarenmanujaḥ so'yaṃ bhuktimuktiphalāptibhāk

आचारः प्रथमो धर्मो धर्मस्य प्रभुरीश्वरी ।इत्युक्तं सर्वशास्त्रेषु सदाचारफलं महत्॥ 97 ॥

ācāraḥ prathamo dharmo dharmasya prabhurīśvarī | ityuktaṃ sarvaśāstreṣu sadācāraphalaṃ mahat

आचारवान्सदा पूतः सदैवाचारवान्मसुखी ।आचारवान्सदा धन्यः सत्यं सत्यं च नारद॥ 98 ॥

ācāravānsadā pūtaḥ sadaivācāravānmasukhī | ācāravānsadā dhanyaḥ satyaṃ satyaṃ ca nārada

देवीप्रसादजनकं सदाचारविधानकम् ।यदपि शृणुयान्मर्त्यो महासम्पत्तिसौख्यभाक्॥ 99 ॥

devīprasādajanakaṃ sadācāravidhānakam | yadapi śṛṇuyānmartyo mahāsampattisaukhyabhāk

सदाचारेण सिद्धेच्च ऐहिकामुष्मिकं सुखम् ।तदेव ते मया प्रोक्तं किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि॥ 100 ॥

sadācāreṇa siddhecca aihikāmuṣmikaṃ sukham | tadeva te mayā proktaṃ kimanyacchrotumicchasi