Parva 3, Adhyāya 83

घण्टाकर्णेन भगवन्तं श्रीकृष्णं उपहारसमर्पणं, भगवता तं वरप्रदानं, मृतस्य ब्राह्मणस्य जीवनदानं विहस्य विकृतं भूयः प्रनृत्य च यथाबलम् ।ब्राह्मणस्य हतस्याथ शवमादाय सत्वरः॥ 1 ॥

ghaṇṭākarṇena bhagavantaṃ śrīkṛṣṇaṃ upahārasamarpaṇaṃ, bhagavatā taṃ varapradānaṃ, mṛtasya brāhmaṇasya jīvanadānaṃ vihasya vikṛtaṃ bhūyaḥ pranṛtya ca yathābalam | brāhmaṇasya hatasyātha śavamādāya satvaraḥ

द्विधाकृत्य महाघोरं पिशितं केशशाड्वलम् ।ततः खण्डं समादाय अद्भिरभ्युक्ष्य यत्नतः॥ 2 ॥

dvidhākṛtya mahāghoraṃ piśitaṃ keśaśāḍvalam | tataḥ khaṇḍaṃ samādāya adbhirabhyukṣya yatnataḥ

विधाय पात्रे सुशुभे नमस्कृत्य जनार्दनम् ।इदं प्रोवाच देवेशं प्राञ्जलिः प्रणतः स्थितः॥ 3 ॥

vidhāya pātre suśubhe namaskṛtya janārdanam | idaṃ provāca deveśaṃ prāñjaliḥ praṇataḥ sthitaḥ

गृहाण मे जगन्नाथ भक्ष्यं योग्यं तव प्रभो ।भवादृशैर्जगन्नाथ ग्राह्यं सर्वात्मना हरे॥ 4 ॥

gṛhāṇa me jagannātha bhakṣyaṃ yogyaṃ tava prabho | bhavādṛśairjagannātha grāhyaṃ sarvātmanā hare

भक्तिनम्रा वयं विष्णो नात्र कार्या विचारणा ।दत्तं यद् भक्तिनम्रेण ग्राह्यं तत् स्वामिना हरे॥ 5 ॥

bhaktinamrā vayaṃ viṣṇo nātra kāryā vicāraṇā | dattaṃ yad bhaktinamreṇa grāhyaṃ tat svāminā hare

नवं सुसंस्कृतं भक्ष्यं ब्रह्मण्यं शवमुत्तमम् ।अस्माकं पिशिताशानां शास्त्रे नियतमेव हि॥ 6 ॥

navaṃ susaṃskṛtaṃ bhakṣyaṃ brahmaṇyaṃ śavamuttamam | asmākaṃ piśitāśānāṃ śāstre niyatameva hi

तस्माद् गृहाण भगवन् यदि दोषो न विद्यते ।इत्युक्त्वा विकृतं भूयो विहस्य स तु कामतः॥ 7 ॥

tasmād gṛhāṇa bhagavan yadi doṣo na vidyate | ityuktvā vikṛtaṃ bhūyo vihasya sa tu kāmataḥ

दातुमैच्छत् तदा खण्डमस्पृश्यं तु शवस्य ह ।ततः प्रीतोऽभवत् तस्मै मनसा पूजयच्च तम्॥ 8 ॥

dātumaicchat tadā khaṇḍamaspṛśyaṃ tu śavasya ha | tataḥ prīto'bhavat tasmai manasā pūjayacca tam

अहोऽस्य स्नेहकारुण्यं मयि सर्वत्र वर्तते ।इति सञ्चिन्त्य मनसा प्रोवाच यदुपुङ्गवः॥ 9 ॥

aho'sya snehakāruṇyaṃ mayi sarvatra vartate | iti sañcintya manasā provāca yadupuṅgavaḥ

अलमेतेन सर्वत्र पिशाच पिशिताशन ।अस्पृश्य मादृशैरेतद् ब्राह्मण्यं शवमुत्तमम्॥ 10 ॥

alametena sarvatra piśāca piśitāśana | aspṛśya mādṛśairetad brāhmaṇyaṃ śavamuttamam

ब्राह्मणः सर्वथा पूज्यो जन्तुभिर्धर्मकाङ्क्षिभिः ।पिशाचा घोरकर्माणो यतन्ते ब्रह्महिंसने॥ 11 ॥

brāhmaṇaḥ sarvathā pūjyo jantubhirdharmakāṅkṣibhiḥ | piśācā ghorakarmāṇo yatante brahmahiṃsane

न हन्तव्याः सदा विप्रास्तद्धिंसा नरकावहा ।तस्मादस्पृश्यमस्माभिर्नात्र कार्या विचारणा॥ 12 ॥

na hantavyāḥ sadā viprāstaddhiṃsā narakāvahā | tasmādaspṛśyamasmābhirnātra kāryā vicāraṇā

भक्त्या प्रीतोऽस्मि भद्रं ते मनो निर्मलमेतया ।मनःशुद्ध्यै कृतो यत्नस्ततः प्रीतोऽस्मि मांसप॥ 13 ॥

bhaktyā prīto'smi bhadraṃ te mano nirmalametayā | manaḥśuddhyai kṛto yatnastataḥ prīto'smi māṃsapa

अस्मत्सङ्कीर्तनाच्छश्वच्छुद्धं हि करणं तव ।अतीव मनसा प्रीत इत्युक्त्वा भगवान्हरिः॥ 14 ॥

asmatsaṅkīrtanācchaśvacchuddhaṃ hi karaṇaṃ tava | atīva manasā prīta ityuktvā bhagavānhariḥ

पस्पर्शाङ्गं तदा विष्णुः पिशाचस्याथ सर्वतः ।करेण मृदुना देवः पापान्निर्मोचयद्धरिः॥ 15 ॥

pasparśāṅgaṃ tadā viṣṇuḥ piśācasyātha sarvataḥ | kareṇa mṛdunā devaḥ pāpānnirmocayaddhariḥ

ततस्तस्याभवद् रूपं कामरूपसमप्रभम् ।दीर्घकुञ्चितकेशाढ्यो दीर्घबाहुः सुलोचनः॥ 16 ॥

tatastasyābhavad rūpaṃ kāmarūpasamaprabham | dīrghakuñcitakeśāḍhyo dīrghabāhuḥ sulocanaḥ

समाङ्गुलिः समनखः समवक्त्रः समुन्नसः ।पद्माक्षः पद्मवर्णाभः पद्मकेशरभूषणः॥ 17 ॥

samāṅguliḥ samanakhaḥ samavaktraḥ samunnasaḥ | padmākṣaḥ padmavarṇābhaḥ padmakeśarabhūṣaṇaḥ

केयूरी चाङ्गदी चैव कौशेयवसनस्तदा ।ज्ञानवान्सत्त्वसम्पन्नः साक्षादिन्द्र इवापरः॥ 18 ॥

keyūrī cāṅgadī caiva kauśeyavasanastadā | jñānavānsattvasampannaḥ sākṣādindra ivāparaḥ

गन्धर्व इव गायंस्तु सिद्धः सिद्ध इव स्वयम् ।साक्षात्स्पृष्टं तदा विष्णोः करेण मृदुपूर्वकम्॥ 19 ॥

gandharva iva gāyaṃstu siddhaḥ siddha iva svayam | sākṣātspṛṣṭaṃ tadā viṣṇoḥ kareṇa mṛdupūrvakam

न नूनं तादृशं रूपमासीत् कालान्तरेष्वपि ।अद्यापि नैव मुनयो लभन्ते तादृशं वपुः॥ 20 ॥

na nūnaṃ tādṛśaṃ rūpamāsīt kālāntareṣvapi | adyāpi naiva munayo labhante tādṛśaṃ vapuḥ

कृत्वा सुबहुशो घोरं तपः परमदारुणम् ।यच्च लब्धं तदा तेन पिशाचेन नृपोत्तम॥ 21 ॥

kṛtvā subahuśo ghoraṃ tapaḥ paramadāruṇam | yacca labdhaṃ tadā tena piśācena nṛpottama

को नु नाम जगन्नाथमाश्रितः सीदते नृप ।स हि सर्वत्र कल्याणो यो हि नित्यं जनार्दनम्॥ 22 ॥

ko nu nāma jagannāthamāśritaḥ sīdate nṛpa | sa hi sarvatra kalyāṇo yo hi nityaṃ janārdanam

ध्यायन् पठञ्जपन्वापि तस्य किं नास्ति भूपते ।ततः प्रोवाच भगवान् स्थितं काममिवापरम्॥ 23 ॥

dhyāyan paṭhañjapanvāpi tasya kiṃ nāsti bhūpate | tataḥ provāca bhagavān sthitaṃ kāmamivāparam

अक्षयः स्वर्गवासस्ते यावदिन्द्रो वसिष्यति ।तावत् स्वर्गी भवानस्तु शासनान्मम नान्यतः॥ 24 ॥

akṣayaḥ svargavāsaste yāvadindro vasiṣyati | tāvat svargī bhavānastu śāsanānmama nānyataḥ

नष्टे शक्रे ततः स्वर्गात्सायुज्यं मम गच्छतु ।योऽयं भ्राता तव स्वर्गी यावदिन्द्रो भवेत्तदा॥ 25 ॥

naṣṭe śakre tataḥ svargātsāyujyaṃ mama gacchatu | yo'yaṃ bhrātā tava svargī yāvadindro bhavettadā

वरं वरय भद्रं ते यस्ते मनसि वर्तते ।दातास्मि सर्वं सर्वत्र नात्र कार्या विचारणा॥ 26 ॥

varaṃ varaya bhadraṃ te yaste manasi vartate | dātāsmi sarvaṃ sarvatra nātra kāryā vicāraṇā

यश्चेमं सङ्गमं देव संस्मरेन्नियतात्मवान् ।भक्तिस्तस्याचला देव त्वयि भूयाज्जनार्दन॥ 27 ॥

yaścemaṃ saṅgamaṃ deva saṃsmarenniyatātmavān | bhaktistasyācalā deva tvayi bhūyājjanārdana

मनःशुद्धिर्भवेत्तस्य मा भूत् कलुषता हरे ।कालुष्यं मनसस्तस्य मा भूदेष वरो मम॥ 28 ॥

manaḥśuddhirbhavettasya mā bhūt kaluṣatā hare | kāluṣyaṃ manasastasya mā bhūdeṣa varo mama

एवमस्त्विति देवेशः स्वर्गं गच्छेति केशवः ।इन्द्रातिथिर्भवानस्तु त्वां प्रतीक्ष्य हरिः स्थितः॥ 29 ॥

evamastviti deveśaḥ svargaṃ gaccheti keśavaḥ | indrātithirbhavānastu tvāṃ pratīkṣya hariḥ sthitaḥ

इत्युक्त्वा भगवान् कृष्ण उत्थाप्य ब्राह्मणं तदा ।तेन स्तुतो जगन्नाथः पूजयित्वा च तं द्विजम्॥ 30 ॥

ityuktvā bhagavān kṛṣṇa utthāpya brāhmaṇaṃ tadā | tena stuto jagannāthaḥ pūjayitvā ca taṃ dvijam

ततो विसृज्य गोविन्दस्तस्माद् देशादुपागमत् ।यत्र ते मुनयः सिद्धा अग्निहोत्रसमन्विताः॥ 31 ॥

tato visṛjya govindastasmād deśādupāgamat | yatra te munayaḥ siddhā agnihotrasamanvitāḥ

स च स्वर्गी गतः स्वर्गमाज्ञया केशवस्य ह ।तस्मात्पठ सदा राजन्मनःशुद्धिं यदीच्छसि ।मनश्च शुद्धं भवति पठतस्ते जगत्पते॥ 32 ॥

sa ca svargī gataḥ svargamājñayā keśavasya ha | tasmātpaṭha sadā rājanmanaḥśuddhiṃ yadīcchasi | manaśca śuddhaṃ bhavati paṭhataste jagatpate