Parva 3, Adhyāya 134

हरिवंशे वर्णितानां वृत्तान्तानां सङ्ग्रहः हरिवंशेऽत्र वृत्तान्ताः प्रकीर्त्यन्ते क्रमोदिताः ।तत्रादावादिसर्गस्तु भूतसर्गस्ततः परः॥ 1 ॥

harivaṃśe varṇitānāṃ vṛttāntānāṃ saṅgrahaḥ harivaṃśe'tra vṛttāntāḥ prakīrtyante kramoditāḥ | tatrādāvādisargastu bhūtasargastataḥ paraḥ

पृथोर्वैन्यस्य चाख्यानं मनूनां कीर्तनं तथा ।वैवस्वतकुलोत्पत्तिर्धुन्धुमारकथा तथा॥ 2 ॥

pṛthorvainyasya cākhyānaṃ manūnāṃ kīrtanaṃ tathā | vaivasvatakulotpattirdhundhumārakathā tathā

गालवोत्पत्तिरिक्ष्वाकुवंशस्याप्यनुकीर्तनम् ।पितृकल्पस्तथोत्पत्तिः सोमस्य च बुधस्य च॥ 3 ॥

gālavotpattirikṣvākuvaṃśasyāpyanukīrtanam | pitṛkalpastathotpattiḥ somasya ca budhasya ca

अमावसोरन्वयस्य कीर्तनं कीर्तिवर्धनम् ।च्युतिम्प्रतिष्ठे शक्रस्य प्रसवः क्षत्रवृद्धजः॥ 4 ॥

amāvasoranvayasya kīrtanaṃ kīrtivardhanam | cyutimpratiṣṭhe śakrasya prasavaḥ kṣatravṛddhajaḥ

दिवोदासप्रतिष्ठा च त्रिशङ्कोः क्षत्रियस्य च ।ययातिचरितं चैव पूरुवंशस्य कीर्तनम्॥ 5 ॥

divodāsapratiṣṭhā ca triśaṅkoḥ kṣatriyasya ca | yayāticaritaṃ caiva pūruvaṃśasya kīrtanam

फिर दिवोदासकी प्रतिष्ठा, राजा त्रिशङ्कुकी कथा, ययातिका चरित्र और पूरुवशका वर्णन ह॥ 5b ॥

phira divodāsakī pratiṣṭhā, rājā triśaṅkukī kathā, yayātikā caritra aura pūruvaśakā varṇana ha

कीर्तनं कृष्णसम्भूतेः स्यमन्तकमणेस्तथा ।सङ्क्षेपात्कीर्तिता विष्णोः प्रादुर्भावास्ततः परम्॥ 6 ॥

kīrtanaṃ kṛṣṇasambhūteḥ syamantakamaṇestathā | saṅkṣepātkīrtitā viṣṇoḥ prādurbhāvāstataḥ param

तारकामययुद्धं च ब्रह्मलोकस्य वर्णनम् ।योगनिद्रासमुत्थानं विष्णोर्वाक्यं च वेधसः॥ 7 ॥

tārakāmayayuddhaṃ ca brahmalokasya varṇanam | yoganidrāsamutthānaṃ viṣṇorvākyaṃ ca vedhasaḥ

पृथ्वीवाक्यं च देवानामंशावतरणं तथा ।ततो नारदवाक्यं च स्वप्नगर्भविधिस्तथा॥ 8 ॥

pṛthvīvākyaṃ ca devānāmaṃśāvataraṇaṃ tathā | tato nāradavākyaṃ ca svapnagarbhavidhistathā

आर्यास्तवः पुनः कृष्णसमुत्पत्तिः प्रपञ्चतः ।गोव्रजे गमनं विष्णोः शकटस्य निवर्तनम्॥ 9 ॥

āryāstavaḥ punaḥ kṛṣṇasamutpattiḥ prapañcataḥ | govraje gamanaṃ viṣṇoḥ śakaṭasya nivartanam

पूतनाया वधो भङ्गो यमलार्जुनयोरपि ।वृकसन्दर्शानं चैव बृन्दावननिवेशनम्॥ 10 ॥

pūtanāyā vadho bhaṅgo yamalārjunayorapi | vṛkasandarśānaṃ caiva bṛndāvananiveśanam

प्रावृषो वर्णनं चापि यमुनाह्रददर्शनम् ।कालियस्यापि दमनं धेनुकस्य च भञ्जनम्॥ 11 ॥

prāvṛṣo varṇanaṃ cāpi yamunāhradadarśanam | kāliyasyāpi damanaṃ dhenukasya ca bhañjanam

प्रलम्बनिधनं चैव शरद्वर्णनमेव च ।गिरियज्ञप्रवृत्तिश्च गोवर्धनविधारणम्॥ 12 ॥

pralambanidhanaṃ caiva śaradvarṇanameva ca | giriyajñapravṛttiśca govardhanavidhāraṇam

गोविन्दस्याभिषेकं च गोपीसङ्क्रीडनं तथा ।रिष्टासुरस्य निधनमकूरप्रेषणं तथा॥ 13 ॥

govindasyābhiṣekaṃ ca gopīsaṅkrīḍanaṃ tathā | riṣṭāsurasya nidhanamakūrapreṣaṇaṃ tathā

अन्धकस्य च वाक्यानि केशिनो निधनं तथा ।अक्रूरागमनं चैव नागलोकस्य दर्शनम्॥ 14 ॥

andhakasya ca vākyāni keśino nidhanaṃ tathā | akrūrāgamanaṃ caiva nāgalokasya darśanam

धनुर्भङ्गस्य कथनं कंसवाक्यमतः परम् ।कुवलयापीडवधश्चाणूरान्ध्रवधस्तथा॥ 15 ॥

dhanurbhaṅgasya kathanaṃ kaṃsavākyamataḥ param | kuvalayāpīḍavadhaścāṇūrāndhravadhastathā

कंसस्य निधनं चापि विलापः कंसयोषिताम् ।उग्रसेनाभिषेकश्च यादवाश्वासनं तथा॥ 16 ॥

kaṃsasya nidhanaṃ cāpi vilāpaḥ kaṃsayoṣitām | ugrasenābhiṣekaśca yādavāśvāsanaṃ tathā

प्रत्यागतिर्गुरुकुलादथोक्ता रामकृष्णयोः ।मथुरायाश्चोपरोधो जरासन्धनिवर्तनम्॥ 17 ॥

pratyāgatirgurukulādathoktā rāmakṛṣṇayoḥ | mathurāyāścoparodho jarāsandhanivartanam

विकद्रुवाक्यं रामस्य दर्शनं भाषणं तथा ।गोमन्तारोहणं चापि जरासन्धगतिस्तथा॥ 18 ॥

vikadruvākyaṃ rāmasya darśanaṃ bhāṣaṇaṃ tathā | gomantārohaṇaṃ cāpi jarāsandhagatistathā

गोमन्तस्य गिरेर्दाहः करवीरपुरे गतिः ।शृगालस्य वधस्तत्र मथुरागमनं ततः॥ 19 ॥

gomantasya girerdāhaḥ karavīrapure gatiḥ | śṛgālasya vadhastatra mathurāgamanaṃ tataḥ

यमुनाकर्षणं चैव मथुरापक्रमस्तथा ।उपायेन वधः कालयवनस्य प्रकीर्तितः॥ 20 ॥

yamunākarṣaṇaṃ caiva mathurāpakramastathā | upāyena vadhaḥ kālayavanasya prakīrtitaḥ

निर्माणं द्वारवत्यास्तु रुक्मिणीहरणं तथा ।विवाहश्चैव रुक्मिण्या रुक्मिणो निधनं तथा॥ 21 ॥

nirmāṇaṃ dvāravatyāstu rukmiṇīharaṇaṃ tathā | vivāhaścaiva rukmiṇyā rukmiṇo nidhanaṃ tathā

बलदेवाह्निकं पुण्यं बलमाहात्म्यमेव च ।नरकस्य वधः पारिजातस्य हरणं तथा॥ 22 ॥

baladevāhnikaṃ puṇyaṃ balamāhātmyameva ca | narakasya vadhaḥ pārijātasya haraṇaṃ tathā

द्वारवत्या विशेषेण पुनर्निर्माणकीर्तनम् ।द्वारकायां प्रवेशश्च सभायां च प्रवेशनम्॥ 23 ॥

dvāravatyā viśeṣeṇa punarnirmāṇakīrtanam | dvārakāyāṃ praveśaśca sabhāyāṃ ca praveśanam

नारदस्य च वाक्यानि वृष्णिवंशानुकीर्तनम् ।षट्पुरस्य वधाख्यानमन्धकस्य निबर्हणम्॥ 24 ॥

nāradasya ca vākyāni vṛṣṇivaṃśānukīrtanam | ṣaṭpurasya vadhākhyānamandhakasya nibarhaṇam

समुद्रयात्रा कृष्णस्य जलक्रीडाकुतूहलम् ।तथा भैमप्रवीराणां मधुपानप्रवर्तकम्॥ 25 ॥

samudrayātrā kṛṣṇasya jalakrīḍākutūhalam | tathā bhaimapravīrāṇāṃ madhupānapravartakam

ततश्छालिक्यगान्धर्वसमुदाहरणं हरेः ।भानोश्च दुहितुर्भानुमत्या हरणकीर्तनम्॥ 26 ॥

tataśchālikyagāndharvasamudāharaṇaṃ hareḥ | bhānośca duhiturbhānumatyā haraṇakīrtanam

शम्बरस्य वथश्चैव धन्योपाख्यानमेव च ।वासुदेवस्य माहात्म्यं बाणयुद्धं प्रपञ्चितम्॥ 27 ॥

śambarasya vathaścaiva dhanyopākhyānameva ca | vāsudevasya māhātmyaṃ bāṇayuddhaṃ prapañcitam

भविष्यं पुष्करं चैव प्रपञ्चेनैव कीर्तितम् ।वाराहं नारसिंहं च वामनं बहुविस्तरम्॥ 28 ॥

bhaviṣyaṃ puṣkaraṃ caiva prapañcenaiva kīrtitam | vārāhaṃ nārasiṃhaṃ ca vāmanaṃ bahuvistaram

कैलासयात्रा कृष्णस्य पौण्ड्रकस्य वधस्ततः ।हंसस्य डिम्भकस्यैव वधश्चैव प्रकीर्तितः॥ 29 ॥

kailāsayātrā kṛṣṇasya pauṇḍrakasya vadhastataḥ | haṃsasya ḍimbhakasyaiva vadhaścaiva prakīrtitaḥ

पुरत्रयस्य संहार इति वृत्तान्तसङ्ग्रहः ।कथितो नृपशार्दूल सर्वपापप्रणाशनः॥ 30 ॥

puratrayasya saṃhāra iti vṛttāntasaṅgrahaḥ | kathito nṛpaśārdūla sarvapāpapraṇāśanaḥ

वृत्तान्तं शृणुयाद्यस्तु सायम्प्रातः समाहितः ।स याति वैष्णवं धाम लब्धकामः कुरूद्वह ।धन्यं यशस्यमायुष्यं भुक्तिमुक्तिफलप्रदम्॥ 31 ॥

vṛttāntaṃ śṛṇuyādyastu sāyamprātaḥ samāhitaḥ | sa yāti vaiṣṇavaṃ dhāma labdhakāmaḥ kurūdvaha | dhanyaṃ yaśasyamāyuṣyaṃ bhuktimuktiphalapradam