विज्ञानं यज्ञं तनुते ।कर्माणि तनुतेऽपि च ।विज्ञानं देवाः सर्वे ।ब्रह्म ज्येष्ठमुपासते ।विज्ञानं ब्रह्म चेद्वेद ।तस्माच्चेन्न प्रमाद्यति ।शरीरे पाप्मनो हित्वा ।सर्वान्कामान् समश्नुत इति ।तस्यैष एव शारीर आत्मा ।यः पूर्वस्य ।तस्माद्वा एतस्माद्विज्ञानमयात् ।अन्योऽन्तर आत्माऽऽनन्दमयः ।तेनैष पूर्णः ।स वा एष पुरुषविध एव ।तस्य पुरुषविधताम् ।अन्वयं पुरुषविधः ।तस्य प्रियमेव शिरः ।मोदो दक्षिणः पक्षः ।प्रमोद उत्तरः पक्षः ।आनन्द आत्मा ।ब्रह्म पुच्छं प्रतिष्ठा ।तदप्येष श्लोको भवति ॥ १ ॥ ॥ इति अनुवाकः
vijñānaṃ yajñaṃ tanute | karmāṇi tanute'pi ca | vijñānaṃ devāḥ sarve | brahma jyeṣṭhamupāsate | vijñānaṃ brahma cedveda | tasmāccenna pramādyati | śarīre pāpmano hitvā | sarvānkāmān samaśnuta iti | tasyaiṣa eva śārīra ātmā | yaḥ pūrvasya | tasmādvā etasmādvijñānamayāt | anyo'ntara ātmā''nandamayaḥ | tenaiṣa pūrṇaḥ | sa vā eṣa puruṣavidha eva | tasya puruṣavidhatām | anvayaṃ puruṣavidhaḥ | tasya priyameva śiraḥ | modo dakṣiṇaḥ pakṣaḥ | pramoda uttaraḥ pakṣaḥ | ānanda ātmā | brahma pucchaṃ pratiṣṭhā | tadapyeṣa śloko bhavati || 1 || || iti anuvākaḥ
स्रोतSources and editionSources and editionस्रोत एवं संस्करण
Content status
- Original text
- Translation · from the source archive
No independent human review is recorded for this verse yet. How this site is made.
- Sanskrit edition
- Gita Press Edition (Book Code 0071). Gita Press Gorakhpur (Official Publication)
- Translation
- Gita Press Editorial Board (Hindi)
- Last updated
- 2026-10-24
- Licence note (as recorded)
- Sanskrit mūla — public domain. Digitized by sanskritdocuments.org.
- पाठ-भेद · Variant readings
- Collated with Anandashram Sanskrit Series No. 12.
Found a mistake?