Shiva Swarodaya
3
अध्याय 3 / 4

Svara Phala — Practical Outcomes and Predictive Diagnostics

स्वर फल एवं कार्यसिद्धि (श्लोक २०१-३१०)

110 श्लोक

पूर्ण अध्याय पाठ110 श्लोक

अध्याय 3

श्लोक 201

लंबीजंधरणीध्यायेचतुरस्रंतुपीतभं ॥ सुगंधस्वर्णवर्णत्वंआरोग्यंदेहलाघवं

laṃbījaṃdharaṇīdhyāyecaturasraṃtupītabhaṃ || sugaṃdhasvarṇavarṇatvaṃārogyaṃdehalāghavaṃ

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 201: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 201 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 202

वंबीजंवारुणंध्यायेतअर्धचंद्रंशशिप्रभं ॥ क्षुतृषादिहिमुख्यत्वंजलमध्येचमज्जनं

vaṃbījaṃvāruṇaṃdhyāyetaardhacaṃdraṃśaśiprabhaṃ || kṣutṛṣādihimukhyatvaṃjalamadhyecamajjanaṃ

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 202: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 202 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 203

रंबीजंशिखिनंध्यायेत्रिकोणमरुणप्रभं ॥ बव्हन्नपानभोक्तृत्वंमातयाग्निसहिष्णुता

raṃbījaṃśikhinaṃdhyāyetrikoṇamaruṇaprabhaṃ || bavhannapānabhoktṛtvaṃmātayāgnisahiṣṇutā

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 203: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 203 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 204

यंबीजंपवनंध्यायेद्वर्तुलंश्यामलप्रभं ॥ आकाशगमनाद्यंचपक्षिवद्गमनंतथा

yaṃbījaṃpavanaṃdhyāyedvartulaṃśyāmalaprabhaṃ || ākāśagamanādyaṃcapakṣivadgamanaṃtathā

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 204: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 204 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 205

हंबीजंगगनंध्यायेनिराकारंबहुप्रभं ॥ ज्ञानंत्रिकालविषयमैश्वर्यमणिमादिकं

haṃbījaṃgaganaṃdhyāyenirākāraṃbahuprabhaṃ || jñānaṃtrikālaviṣayamaiśvaryamaṇimādikaṃ

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 205: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 205 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 206

स्वरज्ञानीनरोयत्रधनंनास्तिततःपरं ॥ गम्यतेस्वरज्ञानेनअनायासंफलंलभेत्

svarajñānīnaroyatradhanaṃnāstitataḥparaṃ || gamyatesvarajñānenaanāyāsaṃphalaṃlabhet

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 206: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 206 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 207

देवदेवमहादेवमहाज्ञानंस्वरोदये ॥ त्रिकालंविषमंचैवकथंभवतिशंकर

devadevamahādevamahājñānaṃsvarodaye || trikālaṃviṣamaṃcaivakathaṃbhavatiśaṃkara

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 207: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 207 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 208

अथकालोजयप्रश्नशुभाशुभामितित्रिधा ॥ सतुत्रिकालविज्ञाननंनान्यद्भवतिसुंदरी

athakālojayapraśnaśubhāśubhāmititridhā || satutrikālavijñānanaṃnānyadbhavatisuṃdarī

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 208: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 208 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 209

तत्वेशुभाशुभंकार्यंतत्वेजयपराजयं ॥ तत्वेसमर्घमाहर्घंतत्वेत्रिपदमुच्यते

tatveśubhāśubhaṃkāryaṃtatvejayaparājayaṃ || tatvesamarghamāharghaṃtatvetripadamucyate

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 209: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 209 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 210

देवदेवमहादेवसर्वसंसारसागरे ॥ किन्नराणांपरंमित्रंसर्वकार्यार्थसाधकं

devadevamahādevasarvasaṃsārasāgare || kinnarāṇāṃparaṃmitraṃsarvakāryārthasādhakaṃ

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 210: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 210 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 211

प्राणएवपरंमित्रंप्राणएवपरःसखा ॥ प्राणतुल्यपरोबंधुर्नास्तिनास्तिवरानने

prāṇaevaparaṃmitraṃprāṇaevaparaḥsakhā || prāṇatulyaparobaṃdhurnāstināstivarānane

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 211: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 211 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 212

कथंप्राणस्थितोवायुःसदेहंप्राणरूपकं ॥ तत्वेषुसंचरन्प्राणोज्ञायतेयोगिभिःकथं

kathaṃprāṇasthitovāyuḥsadehaṃprāṇarūpakaṃ || tatveṣusaṃcaranprāṇojñāyateyogibhiḥkathaṃ

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 212: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 212 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 213

कायानगरमध्येतुमारुतोरक्षपालकः ॥ प्रवेशोदशभिःप्रोक्तोनिर्गमेद्वादशांगुलः

kāyānagaramadhyetumārutorakṣapālakaḥ || praveśodaśabhiḥproktonirgamedvādaśāṃgulaḥ

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 213: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 213 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 214

गमनेतुचतुर्विंशन्नेत्रवेदास्तुधावने ॥ मैथुनेपंचषष्ठिश्चशयनेचशतांगुलम्

gamanetucaturviṃśannetravedāstudhāvane || maithunepaṃcaṣaṣṭhiścaśayanecaśatāṃgulam

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 214: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 214 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 215

प्राणस्यतुगतिर्देविस्वभावाद्द्वादशांगुलम् ॥ भोजनेवमनेचैवगतिरष्टादशांगुलम्

prāṇasyatugatirdevisvabhāvāddvādaśāṃgulam || bhojanevamanecaivagatiraṣṭādaśāṃgulam

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 215: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 215 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 216

एकांगुलकृतेनूनंप्राणेनिष्कमतामता ॥ आनंदस्तुद्वितीयेस्यात्कविशक्तिस्तृतीयके

ekāṃgulakṛtenūnaṃprāṇeniṣkamatāmatā || ānaṃdastudvitīyesyātkaviśaktistṛtīyake

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 216: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 216 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 217

वाचासिद्धिःचतुर्थेश्चदूरदृष्टिस्तुपंचमे ॥ षष्ठेत्वाकाशगमनंचंडवेगश्चसप्तमे

vācāsiddhiḥcaturtheścadūradṛṣṭistupaṃcame || ṣaṣṭhetvākāśagamanaṃcaṃḍavegaścasaptame

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 217: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 217 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 218

अष्टमेसिद्धयश्चाष्टौनवमेनिधयोनव ॥ दशमेदशमूर्तिश्चछायानैकादशेभवेत्

aṣṭamesiddhayaścāṣṭaunavamenidhayonava || daśamedaśamūrtiścachāyānaikādaśebhavet

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 218: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 218 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 219

द्वादशेहंसचारश्चगंगामृतरसंपिबेत् ॥ आनखाग्रंप्राणपूर्णेकस्यभक्ष्यंचभोजनं

dvādaśehaṃsacāraścagaṃgāmṛtarasaṃpibet || ānakhāgraṃprāṇapūrṇekasyabhakṣyaṃcabhojanaṃ

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 219: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 219 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 220

एवंप्राणाविधिःप्रोक्तःसर्वकार्यफलप्रदः ॥ ज्ञायतेगुरुवाक्येनविद्याशास्त्रस्यकोटिभिः

evaṃprāṇāvidhiḥproktaḥsarvakāryaphalapradaḥ || jñāyateguruvākyenavidyāśāstrasyakoṭibhiḥ

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 220: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 220 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 221

प्रातश्चंद्रोरविःसायंयदिदैवान्नलभ्यते ॥ मध्यान्होमध्यरात्रेचपरतस्तुप्रवर्तते

prātaścaṃdroraviḥsāyaṃyadidaivānnalabhyate || madhyānhomadhyarātrecaparatastupravartate

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 221: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 221 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 222

दूरयुद्धेजयीचंद्रःसमीपेतुदिवाकरः ॥ वहनाड्यांगतःपादंसर्वसिद्धिंप्रजायते

dūrayuddhejayīcaṃdraḥsamīpetudivākaraḥ || vahanāḍyāṃgataḥpādaṃsarvasiddhiṃprajāyate

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 222: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 222 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 223

यात्रारंभेविवाहेचप्रवेशेनगरादिके ॥ शुभकार्येषुसर्वेषुचंद्रवारःप्रशस्यते

yātrāraṃbhevivāhecapraveśenagarādike || śubhakāryeṣusarveṣucaṃdravāraḥpraśasyate

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 223: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 223 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 224

अयनतिथिदिनेशस्वीयतत्त्वेअयुक्तेयदिवहतिकदाचिद्दैवयोगेनपुंसां ॥ सजयतिरिपुसैन्यंस्तंभमात्रःस्वरेणप्रभवतिनचविघ्नंकेशवस्यापिलोके

ayanatithidineśasvīyatattveayukteyadivahatikadāciddaivayogenapuṃsāṃ || sajayatiripusainyaṃstaṃbhamātraḥsvareṇaprabhavatinacavighnaṃkeśavasyāpiloke

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 224: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 224 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 225

जीवंरक्षजीवंरक्षजीवांगेपरिधायच ॥ जीवोजयतियोयुद्धेजीवन्जयतिमेदिनी

jīvaṃrakṣajīvaṃrakṣajīvāṃgeparidhāyaca || jīvojayatiyoyuddhejīvanjayatimedinī

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 225: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 225 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 226

भूमौजलेचकर्तव्यंगमनंशांतिकर्मतु ॥ वन्हौवायुप्रदीप्तेषुखेःपुनर्नोभविष्यति

bhūmaujalecakartavyaṃgamanaṃśāṃtikarmatu || vanhauvāyupradīpteṣukheḥpunarnobhaviṣyati

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 226: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 226 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 227

जीवेनशस्त्रंबध्नातिजीवेनैवविकाशयेत् ॥ जीवेनप्रक्षिपेच्छत्रुंयुद्धेजयतिसर्वदा

jīvenaśastraṃbadhnātijīvenaivavikāśayet || jīvenaprakṣipecchatruṃyuddhejayatisarvadā

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 227: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 227 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 228

आकृष्यप्राणपवनंसमारोहेतवाहनं ॥ समुत्तरेत्पदंदद्यात्सर्वकार्याणिसाधयेत्

ākṛṣyaprāṇapavanaṃsamārohetavāhanaṃ || samuttaretpadaṃdadyātsarvakāryāṇisādhayet

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 228: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 228 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 229

अपूर्णेशत्रुसामग्रीपूर्णेवास्वबलंयथा ॥ कुरुतेपूर्वतत्वस्थोजयत्येकोवसुंधरां

apūrṇeśatrusāmagrīpūrṇevāsvabalaṃyathā || kurutepūrvatatvasthojayatyekovasuṃdharāṃ

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 229: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 229 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 230

यन्नाडीवहतेचांगेतस्यामेवाधिदेवता ॥ सन्मुखोपिदिशातेषांसर्वकामफलप्रदा

yannāḍīvahatecāṃgetasyāmevādhidevatā || sanmukhopidiśāteṣāṃsarvakāmaphalapradā

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 230: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 230 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 231

आदौतुक्रियतेमुद्रापश्चात्युद्धंसमाचरेत् ॥ सर्पमुद्राकृतायेनतस्यसिद्धिर्नसंशयः

ādautukriyatemudrāpaścātyuddhaṃsamācaret || sarpamudrākṛtāyenatasyasiddhirnasaṃśayaḥ

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 231: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 231 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 232

चंद्रप्रवाहेप्यथसूर्यवाहेभटासमायांतीचयोद्धुकामाः ॥ समीरणस्तत्वविदांप्रतोयाशून्येतिसात्प्रतिकार्यनाशम्

caṃdrapravāhepyathasūryavāhebhaṭāsamāyāṃtīcayoddhukāmāḥ || samīraṇastatvavidāṃpratoyāśūnyetisātpratikāryanāśam

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 232: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 232 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 233

यांदिशंवहतेवायुर्युद्धंतद्दिशिदापयेत् ॥ जयत्वेवनसंदेहशक्रोपियदिचाग्रतः

yāṃdiśaṃvahatevāyuryuddhaṃtaddiśidāpayet || jayatvevanasaṃdehaśakropiyadicāgrataḥ

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 233: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 233 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 234

यत्रनाड्यांवहेद्वायुस्तदंगेप्राणमेवच ॥ आकृष्यगच्छेत्कर्णांतंजयत्येवपुरंदरम्

yatranāḍyāṃvahedvāyustadaṃgeprāṇamevaca || ākṛṣyagacchetkarṇāṃtaṃjayatyevapuraṃdaram

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 234: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 234 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 235

प्रतिपक्षप्रहारेभ्यःपूर्णांगंयोभिरक्षते ॥ नतस्यरिपुभिःशक्तिर्बलिष्ठैरपिहन्यते

pratipakṣaprahārebhyaḥpūrṇāṃgaṃyobhirakṣate || natasyaripubhiḥśaktirbaliṣṭhairapihanyate

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 235: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 235 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 236

अंगुष्ठतर्जनीवंशेपादांगुष्ठेस्तथाध्वनिः ॥ युद्धकालेचकर्तव्यंलक्षयोद्धाजयीभवेत्

aṃguṣṭhatarjanīvaṃśepādāṃguṣṭhestathādhvaniḥ || yuddhakālecakartavyaṃlakṣayoddhājayībhavet

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 236: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 236 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 237

निशाकरेरवौवारमध्येयस्यसमीरणः ॥ स्थितोरक्षेपिगंतानिजयकांक्षिमतस्तदा

niśākareravauvāramadhyeyasyasamīraṇaḥ || sthitorakṣepigaṃtānijayakāṃkṣimatastadā

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 237: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 237 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 238

श्वासप्रवेशकालेचदूतोजल्पतिवांछितं ॥ तस्यार्थेसिद्धिमायातिनिर्गमेनैवसुंदरि

śvāsapraveśakālecadūtojalpativāṃchitaṃ || tasyārthesiddhimāyātinirgamenaivasuṃdari

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 238: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 238 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 239

लाभादिन्यपिकार्याणिपृष्ठानिकथितानिच ॥ जीवेविशतिसिद्ध्यंतिहानिनिःसरणेभवेत्

lābhādinyapikāryāṇipṛṣṭhānikathitānica || jīveviśatisiddhyaṃtihāniniḥsaraṇebhavet

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 239: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 239 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 240

नरेदक्षास्वकीयाचस्त्रियांवामाप्रशस्यते ॥ कुंभकोयुद्धकालेचतिस्रोनाड्यःस्रयोगतिः

naredakṣāsvakīyācastriyāṃvāmāpraśasyate || kuṃbhakoyuddhakālecatisronāḍyaḥsrayogatiḥ

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 240: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 240 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 241

हकारस्यसकारस्यविनाभेदंस्वरःकथं ॥ सोहंहंसपदंनैवजीवोजयतिसर्वदा

hakārasyasakārasyavinābhedaṃsvaraḥkathaṃ || sohaṃhaṃsapadaṃnaivajīvojayatisarvadā

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 241: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 241 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 242

शून्यांगंपूरितंकृत्वाजीवांगंगोपयेज्जयः ॥ जीवांगंघातमाप्नोतिशून्यांगंरक्षतेसदा

śūnyāṃgaṃpūritaṃkṛtvājīvāṃgaṃgopayejjayaḥ || jīvāṃgaṃghātamāpnotiśūnyāṃgaṃrakṣatesadā

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 242: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 242 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 243

वामेवायदिवादक्षेयदिपृच्छतिपृच्छकः ॥ पूर्णेघातोनजापेतशून्येघातंविनिर्दिशेत्

vāmevāyadivādakṣeyadipṛcchatipṛcchakaḥ || pūrṇeghātonajāpetaśūnyeghātaṃvinirdiśet

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 243: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 243 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 244

भूतत्वेनोदरेघातःपदस्थानेंबुनाभवेत् ॥ उरस्थानेनितत्वेनकरस्थानेचवायुना

bhūtatvenodareghātaḥpadasthāneṃbunābhavet || urasthānenitatvenakarasthānecavāyunā

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 244: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 244 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 245

सिरसिव्योमतत्वेवाज्ञातव्योघातनिर्णयः ॥ एवंपंचविधोघातःस्वरशास्त्रप्रकाशितः

sirasivyomatatvevājñātavyoghātanirṇayaḥ || evaṃpaṃcavidhoghātaḥsvaraśāstraprakāśitaḥ

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 245: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 245 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 246

युद्धकालेयदाचंद्रःस्थायीजयातिनिश्चितं ॥ यदासूर्यप्रवाहस्तुयायीविजयतेतथा

yuddhakāleyadācaṃdraḥsthāyījayātiniścitaṃ || yadāsūryapravāhastuyāyīvijayatetathā

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 246: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 246 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 247

जयमध्येतुसंदेहोनाडीमध्येतुलक्षयेत् ॥ सुषुम्नायगतःप्राणंसमरेशत्रुसंकटे

jayamadhyetusaṃdehonāḍīmadhyetulakṣayet || suṣumnāyagataḥprāṇaṃsamareśatrusaṃkaṭe

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 247: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 247 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 248

यस्यांनाड्यांभवेत्चारःताद्दशंयुद्धसंश्रयेत् ॥ तदासौजयमाप्नोतिनात्रकार्याविचारणा

yasyāṃnāḍyāṃbhavetcāraḥtāddaśaṃyuddhasaṃśrayet || tadāsaujayamāpnotinātrakāryāvicāraṇā

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 248: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 248 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 249

यदिसंग्रामकालेतुवामनाडीयदाभवेत् ॥ स्थापनोविजयंविद्यात्रिपुवश्योदयोपिच

yadisaṃgrāmakāletuvāmanāḍīyadābhavet || sthāpanovijayaṃvidyātripuvaśyodayopica

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 249: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 249 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 250

यदिसंग्रामकालेचसूर्यस्तुव्यावृतोवहेत् ॥ तदाजयीजयंविद्यात्सदेवासुरमानवान्

yadisaṃgrāmakālecasūryastuvyāvṛtovahet || tadājayījayaṃvidyātsadevāsuramānavān

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 250: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 250 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 251

रणेहरतिशत्रुस्तंवामायांप्रविशेन्नरः ॥ स्थानंविषवचाराभ्यांजयसूर्येणधावति

raṇeharatiśatrustaṃvāmāyāṃpraviśennaraḥ || sthānaṃviṣavacārābhyāṃjayasūryeṇadhāvati

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 251: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 251 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 252

युद्धेद्वयेकृतेप्रश्नेपूर्वस्यप्रथमोजयः ॥ रिक्तेचैवद्वितीयेतुजयीभवतिनान्यथा

yuddhedvayekṛtepraśnepūrvasyaprathamojayaḥ || riktecaivadvitīyetujayībhavatinānyathā

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 252: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 252 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 253

पूर्वानाडीगतःपृष्ठेशून्यांगंवदताग्रतः ॥ शून्यस्थानेकृतेशत्रुम्रियतेनात्रसंशयः

pūrvānāḍīgataḥpṛṣṭheśūnyāṃgaṃvadatāgrataḥ || śūnyasthānekṛteśatrumriyatenātrasaṃśayaḥ

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 253: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 253 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 254

वामभागेसमंनामयस्यतस्यजयोभवेत् ॥ पृच्छकोदक्षिणेभागेविजयीविषमाक्षरः

vāmabhāgesamaṃnāmayasyatasyajayobhavet || pṛcchakodakṣiṇebhāgevijayīviṣamākṣaraḥ

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 254: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 254 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 255

यदापृच्छतिचंद्रस्थस्तदासंध्यांनमादिशेत् ॥ पृच्छद्यदातुसूर्यस्यतदाजानीहविग्रहः

yadāpṛcchaticaṃdrasthastadāsaṃdhyāṃnamādiśet || pṛcchadyadātusūryasyatadājānīhavigrahaḥ

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 255: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 255 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 256

पार्थिवेचसमंयुद्धंसिद्धिर्भवतिदारुणे ॥ युद्धेहितेजसीभंगोमृत्युर्वायोनभस्यापि

pārthivecasamaṃyuddhaṃsiddhirbhavatidāruṇe || yuddhehitejasībhaṃgomṛtyurvāyonabhasyāpi

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 256: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 256 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 257

निमित्तकप्रसादाद्वायदानज्ञायतेनिलः ॥ पृच्छाकालेतदाकुर्यादिदंयत्नेनबुद्धिमान्

nimittakaprasādādvāyadānajñāyatenilaḥ || pṛcchākāletadākuryādidaṃyatnenabuddhimān

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 257: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 257 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 258

निश्चलांधारणांकृत्वापुष्पंहस्तान्निपातयेत् ॥ पूर्णांगेपुष्पपतनंशून्येचतत्परंभवेत्

niścalāṃdhāraṇāṃkṛtvāpuṣpaṃhastānnipātayet || pūrṇāṃgepuṣpapatanaṃśūnyecatatparaṃbhavet

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 258: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 258 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 259

तिष्ठंत्युपविशन्वापिप्राणमाकर्णयन्निजं ॥ मनोभंगमकुर्वाणःसर्वकार्येषुजीवति

tiṣṭhaṃtyupaviśanvāpiprāṇamākarṇayannijaṃ || manobhaṃgamakurvāṇaḥsarvakāryeṣujīvati

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 259: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 259 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 260

नकालोविविधंघोरंनशस्त्रंनचपन्नगाः ॥ नशत्रुव्याधिचौराद्याःशून्यस्थंनाशितुक्षमाः

nakālovividhaṃghoraṃnaśastraṃnacapannagāḥ || naśatruvyādhicaurādyāḥśūnyasthaṃnāśitukṣamāḥ

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 260: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 260 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 261

जीवेनस्थापयेद्वायुर्जीवेनारंभयेत्पुनः ॥ जीवेनक्रीडतोनित्यंद्यूतंजयतिसर्वथा

jīvenasthāpayedvāyurjīvenāraṃbhayetpunaḥ || jīvenakrīḍatonityaṃdyūtaṃjayatisarvathā

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 261: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 261 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 262

स्वरज्ञानीबलदर्पेनिष्फलंकोटिधाभवेत् ॥ इहलोकेपरत्रापिस्वरज्ञानीबलीसदा

svarajñānībaladarpeniṣphalaṃkoṭidhābhavet || ihalokeparatrāpisvarajñānībalīsadā

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 262: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 262 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 263

दशलक्षायुतंलक्षंदेशाधिपबलंकचित् ॥ शतक्रतुसुरेंद्राणांबलंकोटिगुणंभवेत्

daśalakṣāyutaṃlakṣaṃdeśādhipabalaṃkacit || śatakratusureṃdrāṇāṃbalaṃkoṭiguṇaṃbhavet

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 263: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 263 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 264

परस्परमनुष्याणांयुद्धेप्रोक्तोजयस्तथा ॥ यमयुद्धेसमुत्पन्नेमनुष्याणांकथंजयः

parasparamanuṣyāṇāṃyuddheproktojayastathā || yamayuddhesamutpannemanuṣyāṇāṃkathaṃjayaḥ

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 264: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 264 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 265

ध्यायेद्देवस्थिरोजीवंजुहुयाज्जावसंगमे ॥ इष्टसिद्धिर्भवेत्तस्यमहालाभोजयस्तथा

dhyāyeddevasthirojīvaṃjuhuyājjāvasaṃgame || iṣṭasiddhirbhavettasyamahālābhojayastathā

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 265: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 265 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 266

निराकारात्समुत्पन्नंसाकारंसकलंजगत् ॥ तत्साकारंनिराकारंज्ञानेभवतितत्क्षणं

nirākārātsamutpannaṃsākāraṃsakalaṃjagat || tatsākāraṃnirākāraṃjñānebhavatitatkṣaṇaṃ

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 266: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 266 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 267

नरयुद्धंयमयुद्धंत्वयाप्रोक्तंमहेश्वर ॥ इदानींदेवदेवानांवशीकरणकंवद

narayuddhaṃyamayuddhaṃtvayāproktaṃmaheśvara || idānīṃdevadevānāṃvaśīkaraṇakaṃvada

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 267: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 267 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 268

चंद्रसूर्येणचारुण्यस्थापयेज्जीवमंडलं ॥ आजन्मवशगारामाकथितेयंतपोधनैः

caṃdrasūryeṇacāruṇyasthāpayejjīvamaṃḍalaṃ || ājanmavaśagārāmākathiteyaṃtapodhanaiḥ

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 268: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 268 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 269

जीवेनगृह्यतेजीवोजीवोजीवस्यदीयते ॥ जीवस्थानेगतोजीवोबालाजीवांतकारकः

jīvenagṛhyatejīvojīvojīvasyadīyate || jīvasthānegatojīvobālājīvāṃtakārakaḥ

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 269: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 269 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 270

रात्र्यांतयामवेलायांप्रसुप्तेकामिनीजने ॥ ब्रह्मजीवंपिबेद्यस्तुबालाप्राणहरोनरः

rātryāṃtayāmavelāyāṃprasuptekāminījane || brahmajīvaṃpibedyastubālāprāṇaharonaraḥ

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 270: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 270 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 271

अष्टाक्षरंजपित्वातुतस्मिन्कालेक्रमेसति ॥ तत्क्षणंदीयतेचंद्रोमोहमायातिकामिनी

aṣṭākṣaraṃjapitvātutasminkālekramesati || tatkṣaṇaṃdīyatecaṃdromohamāyātikāminī

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 271: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 271 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 272

शयनेवाप्रसंगेवायुवत्यालिंगनेपिवा ॥ यत्सूर्येणापिबेच्चंद्रःसभवेन्मकरध्वजः

śayanevāprasaṃgevāyuvatyāliṃganepivā || yatsūryeṇāpibeccaṃdraḥsabhavenmakaradhvajaḥ

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 272: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 272 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 273

शिवोवालिंगतेशक्त्याप्रसंगेदक्षिणेपिवा ॥ तत्क्षणादापयेद्यस्तुमोहयेत्कामिनीशतं

śivovāliṃgateśaktyāprasaṃgedakṣiṇepivā || tatkṣaṇādāpayedyastumohayetkāminīśataṃ

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 273: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 273 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 274

सप्तनवत्रयःपंचवारात्संगस्तुसूर्यगे ॥ चंद्रेद्वितूर्यषट्कृत्वावश्याभवतिकामिनी

saptanavatrayaḥpaṃcavārātsaṃgastusūryage || caṃdredvitūryaṣaṭkṛtvāvaśyābhavatikāminī

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 274: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 274 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 275

सूर्यचंद्रौसमाकृष्यसूर्यात्कांत्याधरोष्ठयोः ॥ कामिन्यास्तुमुखंस्पृष्ट्वावारंवारमिदंचरेत्

sūryacaṃdrausamākṛṣyasūryātkāṃtyādharoṣṭhayoḥ || kāminyāstumukhaṃspṛṣṭvāvāraṃvāramidaṃcaret

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 275: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 275 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 276

आप्राणमितियमस्ययावन्निद्रावशंगता ॥ पश्चाज्जाग्रतवेलायांचोष्यतेगल्यचक्षुषी

āprāṇamitiyamasyayāvannidrāvaśaṃgatā || paścājjāgratavelāyāṃcoṣyategalyacakṣuṣī

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 276: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 276 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 277

अनेनविधिनाकामीवशयेत्सर्वकामिनी ॥ इदंनवाच्यमन्यस्मिन्नित्याज्ञापरमेश्वरी

anenavidhinākāmīvaśayetsarvakāminī || idaṃnavācyamanyasminnityājñāparameśvarī

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 277: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 277 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 278

ऋतुकालेभवेन्नारीपंचमेन्हियदाभवेत् ॥ सूर्यचंद्रमसोयोगेसेवनात्पुत्रसंभवः

ṛtukālebhavennārīpaṃcamenhiyadābhavet || sūryacaṃdramasoyogesevanātputrasaṃbhavaḥ

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 278: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 278 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 279

शंखवल्लीगवांदुग्धंपृथ्व्यापोवहतेयदा ॥ ऋतुस्नातापिबेन्नारीऋतुदानंतुयोजयेत्

śaṃkhavallīgavāṃdugdhaṃpṛthvyāpovahateyadā || ṛtusnātāpibennārīṛtudānaṃtuyojayet

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 279: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 279 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 280

भर्तुरग्रेवदेद्वाक्यंभोगंदेहित्रिभिर्वचः ॥ रूपलावण्यसंपन्नोनरसिंहप्रसूयते

bharturagrevadedvākyaṃbhogaṃdehitribhirvacaḥ || rūpalāvaṇyasaṃpannonarasiṃhaprasūyate

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 280: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 280 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 281

सुषुम्णासूर्यवाहेनऋतुदानंतुयोजये ॥ अंगहीनःपुमान्यस्तुजायतेत्रासविग्रहः

suṣumṇāsūryavāhenaṛtudānaṃtuyojaye || aṃgahīnaḥpumānyastujāyatetrāsavigrahaḥ

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 281: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 281 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 282

विषमांकेदिवारात्रोविषमांकेदिवाधिपः ॥ चंद्रतोषाग्नितत्वेषुवंध्यापुत्रमवाप्नुयात्

viṣamāṃkedivārātroviṣamāṃkedivādhipaḥ || caṃdratoṣāgnitatveṣuvaṃdhyāputramavāpnuyāt

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 282: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 282 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 283

ऋत्वारंभेरविःपुंसांस्त्रीणांचैवसुधाकरः ॥ उभयोःसंगमेप्राप्तेवंध्यापुत्रमवाप्नुयात्

ṛtvāraṃbheraviḥpuṃsāṃstrīṇāṃcaivasudhākaraḥ || ubhayoḥsaṃgameprāptevaṃdhyāputramavāpnuyāt

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 283: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 283 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 284

ऋत्वारंभेरविःपुंसांशुक्रांतेचसुधाकरः ॥ अनेनक्रमयोगेननादत्तेकामिनीतदा

ṛtvāraṃbheraviḥpuṃsāṃśukrāṃtecasudhākaraḥ || anenakramayogenanādattekāminītadā

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 284: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 284 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 285

चंद्रनाडीयदाप्रश्नेगर्भेकन्यातदाभवेत् ॥ सूर्योवहेत्तदापुत्रोद्वयोर्गर्भोविहन्यते

caṃdranāḍīyadāpraśnegarbhekanyātadābhavet || sūryovahettadāputrodvayorgarbhovihanyate

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 285: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 285 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 286

चंद्रेस्त्रीपुरुषःसूर्येमध्यमार्गेनपुंसकः ॥ गर्भप्रश्नेतदादूतःपूर्णेपुत्रःप्रजायते

caṃdrestrīpuruṣaḥsūryemadhyamārgenapuṃsakaḥ || garbhapraśnetadādūtaḥpūrṇeputraḥprajāyate

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 286: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 286 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 287

पृथ्वीपुत्रीजलेपुत्रःकन्यकातुप्रभंजने ॥ तेजसागर्भपातस्यान्नभसापिनपुंसकः

pṛthvīputrījaleputraḥkanyakātuprabhaṃjane || tejasāgarbhapātasyānnabhasāpinapuṃsakaḥ

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 287: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 287 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 288

शून्येशून्यंयुगेयुग्मंगर्भपातश्चसंक्रमे ॥ तत्वविद्भिस्समाख्यातमेवंज्ञेयंचसुंदरि

śūnyeśūnyaṃyugeyugmaṃgarbhapātaścasaṃkrame || tatvavidbhissamākhyātamevaṃjñeyaṃcasuṃdari

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 288: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 288 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 289

गर्भाधानंमारुतेस्याद्दुःखीविख्यातोवावारुणे सौख्ययुक्तः ॥ गर्भस्रावीस्वल्पजीवीचवन्हौभोगीभव्योपार्थिवेनार्थयुक्तः

garbhādhānaṃmārutesyādduḥkhīvikhyātovāvāruṇe saukhyayuktaḥ || garbhasrāvīsvalpajīvīcavanhaubhogībhavyopārthivenārthayuktaḥ

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 289: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 289 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 290

धनवान्सौख्ययुक्तस्यभोगवानर्थसंस्थितिः ॥ स्यान्नित्यंवारुणेतत्वेव्योम्निगर्भेविनश्यति

dhanavānsaukhyayuktasyabhogavānarthasaṃsthitiḥ || syānnityaṃvāruṇetatvevyomnigarbhevinaśyati

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 290: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 290 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 291

माहेंद्रेसुसुतोत्पत्तिःवारुणेदुहिताभवेत् ॥ शेषेतुगर्भहानिस्याज्जातमात्रस्यवामृतिः

māheṃdresusutotpattiḥvāruṇeduhitābhavet || śeṣetugarbhahānisyājjātamātrasyavāmṛtiḥ

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 291: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 291 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 292

रविमध्येगतश्चंद्रश्चंद्रमध्येगतोरविः ॥ ज्ञातव्यंगुरुतःशीघ्रंनवेद्यंशास्त्रकोटिभिः

ravimadhyegataścaṃdraścaṃdramadhyegatoraviḥ || jñātavyaṃgurutaḥśīghraṃnavedyaṃśāstrakoṭibhiḥ

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 292: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 292 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 293

चैत्रशुक्लप्रतिपदिप्रातस्नात्वाविभेदतः ॥ पश्येद्विचक्षणोयोगीदक्षिणेउत्तरायणे

caitraśuklapratipadiprātasnātvāvibhedataḥ || paśyedvicakṣaṇoyogīdakṣiṇeuttarāyaṇe

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 293: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 293 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 294

चंद्रोदयस्यवेलायांवहमानाथतावतः ॥ पृथिव्यापस्तथावायुःसुभिक्षंसर्वसस्यजं

caṃdrodayasyavelāyāṃvahamānāthatāvataḥ || pṛthivyāpastathāvāyuḥsubhikṣaṃsarvasasyajaṃ

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 294: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 294 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 295

तेजोव्योम्निभयंघोरदुर्भिक्षंकालतत्वतः ॥ एवंतत्वंकालज्ञेयंसर्वेमासेदिनेतथा

tejovyomnibhayaṃghoradurbhikṣaṃkālatatvataḥ || evaṃtatvaṃkālajñeyaṃsarvemāsedinetathā

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 295: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 295 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 296

मध्यमाभवतिक्रूराद्दुष्टासर्वत्रकर्मसु ॥ देशभंगमहारोगाःक्लेशकष्टादिदुःखदा

madhyamābhavatikrūrādduṣṭāsarvatrakarmasu || deśabhaṃgamahārogāḥkleśakaṣṭādiduḥkhadā

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 296: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 296 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 297

मेषसंक्रांतिवेलायांस्वरभेदंविचारयेत् ॥ संवत्सरफलंब्रूयात्लोकानांहितकाम्यया

meṣasaṃkrāṃtivelāyāṃsvarabhedaṃvicārayet || saṃvatsaraphalaṃbrūyātlokānāṃhitakāmyayā

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 297: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 297 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 298

पृथिव्यादिकतत्वेनदिनमासादिजंफलं ॥ शोभनंचतथादुष्टंव्योममारुतवन्हिभिः

pṛthivyādikatatvenadinamāsādijaṃphalaṃ || śobhanaṃcatathāduṣṭaṃvyomamārutavanhibhiḥ

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 298: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 298 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 299

सुभिक्षंराष्ट्रवृद्धिस्याद्बहुसस्यावसुंधरा ॥ बहुवृष्टिस्तथासौख्यंपृथ्वीतत्वंवहेद्यदि

subhikṣaṃrāṣṭravṛddhisyādbahusasyāvasuṃdharā || bahuvṛṣṭistathāsaukhyaṃpṛthvītatvaṃvahedyadi

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 299: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 299 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 300

अतिवृष्टिसुभिक्षंस्यादारोग्यंसौख्यमेवच ॥ बहुसस्यंतथापृथ्वीआपतत्वंवहेद्यदि

ativṛṣṭisubhikṣaṃsyādārogyaṃsaukhyamevaca || bahusasyaṃtathāpṛthvīāpatatvaṃvahedyadi

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 300: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 300 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 301

दुर्भिक्षंराष्ट्रभंगंस्यादुत्पत्तिश्चविनश्यति ॥ अल्पाद्यल्पतरावृष्टिरग्नितत्वंवहेद्यदि

durbhikṣaṃrāṣṭrabhaṃgaṃsyādutpattiścavinaśyati || alpādyalpatarāvṛṣṭiragnitatvaṃvahedyadi

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 301: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 301 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 302

उत्पातोपद्रवाभीतिअल्पवृष्टिस्तुरीतयः ॥ मेषसंक्रांतिवेलायांव्योमतत्वंभवेद्यदि

utpātopadravābhītialpavṛṣṭisturītayaḥ || meṣasaṃkrāṃtivelāyāṃvyomatatvaṃbhavedyadi

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 302: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 302 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 303

तत्रापिन्यूनताज्ञेयासस्यादीनांसुखस्यच

tatrāpinyūnatājñeyāsasyādīnāṃsukhasyaca

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 303: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 303 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 304

पूर्णप्रवेशनेश्वासेसुखंतत्वेनसिद्धिदा ॥ सूर्येचंद्रेन्यथाभूतेसंग्रहःसर्वसिध्यति

pūrṇapraveśaneśvāsesukhaṃtatvenasiddhidā || sūryecaṃdrenyathābhūtesaṃgrahaḥsarvasidhyati

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 304: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 304 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 305

विषमेवन्हितत्वेचेतज्ञायतेकेवलंनभः ॥ तत्कुर्याद्वस्तुसंग्राहोद्विमासेचमहर्घता

viṣamevanhitatvecetajñāyatekevalaṃnabhaḥ || tatkuryādvastusaṃgrāhodvimāsecamaharghatā

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 305: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 305 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 306

रात्रोसंक्रमतेसूर्यश्चंद्रमंतेप्रसर्प्पति ॥ रवानिलेवन्हियोगोपिरौरवंजगतीतले

rātrosaṃkramatesūryaścaṃdramaṃteprasarppati || ravānilevanhiyogopirauravaṃjagatītale

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 306: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 306 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 307

महीतत्वेस्वरोगंचजलेचजलमातरः ॥ तेजसिग्रामवाटीस्थशाकिनीपितृदोषतः

mahītatvesvarogaṃcajalecajalamātaraḥ || tejasigrāmavāṭīsthaśākinīpitṛdoṣataḥ

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 307: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 307 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 308

आदौशून्यगतोदूतःपश्चात्पूर्णेविशेद्यदि ॥ मूर्छितेपिध्रुवंजीवेद्यदर्थंपरिपृच्छति

ādauśūnyagatodūtaḥpaścātpūrṇeviśedyadi || mūrchitepidhruvaṃjīvedyadarthaṃparipṛcchati

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 308: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 308 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 309

यस्मिन्नंगेस्थितोजीवःतत्रस्थःपरिपृच्छति ॥ तदाजीवतिजीवोसौयदिरोगैरुपद्रुतः

yasminnaṃgesthitojīvaḥtatrasthaḥparipṛcchati || tadājīvatijīvosauyadirogairupadrutaḥ

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 309: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 309 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

अध्याय 3

श्लोक 310

दक्षिणेनयदावायुर्दूतोरौद्राक्षरोवदेत् ॥ तदाजीवतिजीवेसौचंद्रेसमफलंभवेत्

dakṣiṇenayadāvāyurdūtoraudrākṣarovadet || tadājīvatijīvesaucaṃdresamaphalaṃbhavet

हिन्दी अर्थ

शिवस्वरोदय श्लोक 310: स्वर, तत्त्व और प्राण के विज्ञान का प्रामाणिक उपदेश।

English

Verse 310 of Shiva Swarodaya expounding the science of breath, elemental flow (tattva), and inner awareness.

धर्म ग्रंथ निःशुल्क और विज्ञापन-रहित है। Dharma Granth is free and has no ads. इसे ऐसा बनाए रखने में सहयोग करेंHelp keep it that way → How it is funded

शास्त्रीय प्रामाणिकता एवं पारदर्शकताSources & Interpretation

स्रोत, संस्करण एवं व्याख्या वर्गीकरण

धर्म ग्रंथ पर मूल शास्त्र, पारंपरिक भाष्य और आधुनिक व्याख्या को पूर्णतः पृथक रखा जाता है ताकि पाठक को किसी भी व्याख्या के शास्त्र होने का भ्रम न हो।

सामग्री वर्गीकरण संकेत (Epistemic Content Labels)

6 स्तरिय प्रमाण व्यवस्था
मूल पाठOriginal text

अपौरुषेय / प्रामाणिक शास्त्र (Primary Canonical Scripture)

मूल संस्कृत, प्राकृत अथवा अवधी श्लोक/मंत्र। यह सर्वोच्च प्रमाण (प्रस्थान) है। इस पाठ में किसी भी आधुनिक व्याख्याकार का हस्तक्षेप नहीं है।

शाब्दिक अनुवादLiteral translation

पदार्थ व अन्वय (Direct Grammatical & Word-for-Word Meaning)

व्याकरणसम्मत प्रत्यक्ष शब्दार्थ (अन्वय)। बिना किसी दार्शनिक संप्रदाय के पूर्वाग्रह के, संस्कृत शब्दों का सटीक भाषांतर।

पारंपरिक भाष्यTraditional commentary

आचार्य परंपरा व टीका (Classical Lineage Commentary)

प्राचीन आचार्य परंपरा (यथा शंकराचार्य, रामानुजाचार्य, मध्वाचार्य, श्रीधर स्वामी) द्वारा विरचित शास्त्रीय भाष्य व टीकाएं।

सरल व्याख्याSimple explanation

भावार्थ व सुबोध प्रबोधन (Accessible Pedagogical Exposition)

आधुनिक जिज्ञासुओं के लिए सरल भाषा में भावार्थ। यह मूल मंत्र नहीं, बल्कि पाठ को सुगम बनाने हेतु संपादकीय व्याख्या है।

आधुनिक चिंतनModern reflection

समसामयिक विमर्श व अनुप्रयोग (Contemporary Application & Analysis)

दार्शनिक, मनोवैज्ञानिक व वैज्ञानिक समरूपताओं पर आधुनिक चिंतन। यह मूल शास्त्र का अंग नहीं है और इसे शास्त्रोक्त सिद्धांत के रूप में नहीं देखा जाना चाहिए।

शोध टिप्पणीResearch note

पांडुलिपि एवं ऐतिहासिक शोध (Critical Apparatus & Manuscript Research)

पांडुलिपि विविधताएं, पाठ-भेद (variant readings), छंद रचना, और ऐतिहासिक व तुलनात्मक भाषावैज्ञानिक शोध। यह शास्त्र का मूल संदेश बदलने हेतु नहीं, बल्कि पाठ की प्रामाणिकता परखने के लिए है।

पाठ-भेद एवं संशोधनVariants & corrections

पाठ-भेद टिप्पणी (Alternative Reading / Variant Notes):

Collated with Kaivalyadhama Svara Yoga research papers.