एतद्ध स्म वै तद्विद्वानुद्दालक आरुणिराहैतद्ध स्म वै तद्विद्वान्नाको मौद्गल्य आहैतद्ध स्म वै तद्विद्वान् कुमारहारित आह एतद् ध स्म वै तद् विद्वान् कुमारहारितसाह बहवो मर्या ब्राह्मणायना निरिन्द्रिया विसुकृतोऽस्माल्लोकात्प्रयन्ति य इदमविद्वाँसोऽधोपहासं चरन्तीति ।बहु वा इदँ सुप्तस्य वा जाग्रतो वा रेतः स्कन्दति
etaddha sma vai tadvidvānuddālaka āruṇirāhaitaddha sma vai tadvidvānnāko maudgalya āhaitaddha sma vai tadvidvān kumārahārita āha etad dha sma vai tad vidvān kumārahāritasāha bahavo maryā brāhmaṇāyanā nirindriyā visukṛto'smāllokātprayanti ya idamavidvām̐so'dhopahāsaṃ carantīti | bahu vā idam̐ suptasya vā jāgrato vā retaḥ skandati
अर्थMeaning
Etad dha sma vai tadvidvân Uddâlaka Ârunir âhaitad dha sma vai tadvidvân Nâko Maudgalya âhaitad dha sma vai tadvidvân Kumârahârita âha, bahavo maryâ brâhmanâyanâ nirindriyâ visukrito'smâl lokât prayanti ya idam avidvâmso 'dhopahâsam karantîti. Bahu vâ idam suptasya va gâgrato vâ retah skandati,
Direct literal rendering preserving Sanskrit philosophical terminology.
व्याख्याVyakhya
इसे जानने वाले उद्दालक आरुणि कहा करते थे, इसे जानने वाले नाक मौद्गल्य कहा करते थे, इसे जानने वाले कुमारहारित कहा करते थे: 'बहुत से मर्त्य, ब्राह्मण-वंशज, इन्द्रिय-रहित और सुकृत-रहित इस लोक से चले जाते हैं, जो यह बिना जाने अधोपहास करते हैं।' सोते हुए या जागते हुए पुरुष का बहुत रेतस् गिर पड़ता है।
स्रोतSources and editionSources and editionस्रोत एवं संस्करण
Content status
- Original text
- Translation · from the source archive
- Commentary · AI-drafted · editor-approved
No independent human review is recorded for this verse yet. How this site is made.
- Sanskrit edition
- Imported text; printed edition not recorded. Open Sanskrit text archives (see the source link)
- Translation
- Not recorded. Some Hindi and English text is AI-assisted and is flagged where it appears.
- Last updated
- 2026-10-23
- Licence note (as recorded)
- Sanskrit mūla — public domain. Digitized by sanskritdocuments.org.
Found a mistake?