Karna Parva

पापौ पृषत्का लिखिता ममेमे; धनुश च संख्ये विततं सबाणम पादौ च मे सशरौ सहध्वजौ; न मादृशं युद्धगतं जयन्ति॥ 49.95 ॥

pāpau pṛṣatkā likhitā mameme; dhanuśa ca saṃkhye vitataṃ sabāṇama pādau ca me saśarau sahadhvajau; na mādṛśaṃ yuddhagataṃ jayanti

हता उदीच्या निहताः परतीच्याः; पराच्या निरस्ता दाक्षिणात्या विशस्ताः संशप्तकानां किं चिद एवावशिष्टं; सर्वस्य सैन्यस्य हतं मयार्धम॥ 49.96 ॥

hatā udīcyā nihatāḥ paratīcyāḥ; parācyā nirastā dākṣiṇātyā viśastāḥ saṃśaptakānāṃ kiṃ cida evāvaśiṣṭaṃ; sarvasya sainyasya hataṃ mayārdhama

शेते मया निहता भारती च; चमू राजन देव चमू परकाशा ये नास्त्रज्ञास तान अहं हन्मि शस्त्रैस; तस्माल लॊकं नेह करॊमि भस्मसात॥ 49.97 ॥

śete mayā nihatā bhāratī ca; camū rājana deva camū parakāśā ye nāstrajñāsa tāna ahaṃ hanmi śastraisa; tasmāla lòkaṃ neha karòmi bhasmasāta

इत्य एवम उक्त्वा पुनर आह पार्थॊ; युधिष्ठिरं धर्मभृतां वरिष्ठम अप्य अपुत्रा तेन राधा भवित्री; कुन्ती मया वा तद ऋतं विद्धि राजन परसीद राजन कषम यन मयॊक्तं; काले भवान वेत्स्यति तन नमस ते॥ 49.98 ॥

itya evama uktvā punara āha pārthò; yudhiṣṭhiraṃ dharmabhṛtāṃ variṣṭhama apya aputrā tena rādhā bhavitrī; kuntī mayā vā tada ṛtaṃ viddhi rājana parasīda rājana kaṣama yana mayòktaṃ; kāle bhavāna vetsyati tana namasa te

परसाद्य राजानम अमित्रसाहं; सथितॊ ऽबरवीच चैनम अभिप्रपन्नः याम्य एष भीमं समरात परमॊक्तुं; सर्वात्मना सूतपुत्रं च हन्तुम॥ 49.99 ॥

parasādya rājānama amitrasāhaṃ; sathitò 'baravīca cainama abhiprapannaḥ yāmya eṣa bhīmaṃ samarāta paramòktuṃ; sarvātmanā sūtaputraṃ ca hantuma

तव परियार्थं मम जीवितं हि; बरवीमि सत्यं तद अवेहि राजन इति परायाद उपसंगृह्य पादौ; समुत्थितॊ दीप्ततेजाः किरीटी नेदं चिरात कषिप्रम इदं भविष्यत्य; आवर्तते ऽसाव अभियामि चैनम॥ 49.100 ॥

tava pariyārthaṃ mama jīvitaṃ hi; baravīmi satyaṃ tada avehi rājana iti parāyāda upasaṃgṛhya pādau; samutthitò dīptatejāḥ kirīṭī nedaṃ cirāta kaṣiprama idaṃ bhaviṣyatya; āvartate 'sāva abhiyāmi cainama

एतच छरुत्वा पाण्डवॊ धर्मराजॊ; भरातुर वाक्यं परुषं फल्गुनस्य उत्थाय तस्माच छयनाद उवाच; पार्थं ततॊ दुःखपरीत चेताः॥ 49.101 ॥

etaca charutvā pāṇḍavò dharmarājò; bharātura vākyaṃ paruṣaṃ phalgunasya utthāya tasmāca chayanāda uvāca; pārthaṃ tatò duḥkhaparīta cetāḥ

कृतं मया पार्थ यथा न साधु; येन पराप्तं वयसनं वः सुघॊरम तस्माच छिरश छिन्द्धि ममेदम अद्य; कुलान्तकस्याधम पुरुषस्य॥ 49.102 ॥

kṛtaṃ mayā pārtha yathā na sādhu; yena parāptaṃ vayasanaṃ vaḥ sughòrama tasmāca chiraśa chinddhi mamedama adya; kulāntakasyādhama puruṣasya

पापस्य पापव्यसनान्वितस्य; विमूढबुद्धेर अलसस्य भीरॊः वृद्धावमन्तुः परुषस्य चैव; किं ते चिरं माम अनुवृत्य रूक्षम॥ 49.103 ॥

pāpasya pāpavyasanānvitasya; vimūḍhabuddhera alasasya bhīròḥ vṛddhāvamantuḥ paruṣasya caiva; kiṃ te ciraṃ māma anuvṛtya rūkṣama

गच्छाम्य अहं वनम एवाद्य पापः; सुखं भवान वर्ततां मद्विहीनः यॊग्यॊ राजा भीमसेनॊ महात्मा; कलीबस्य वा मम किं राज्यकृत्यम॥ 49.104 ॥

gacchāmya ahaṃ vanama evādya pāpaḥ; sukhaṃ bhavāna vartatāṃ madvihīnaḥ yògyò rājā bhīmasenò mahātmā; kalībasya vā mama kiṃ rājyakṛtyama

न चास्मि शक्तः परुषाणि सॊढुं; पुनस तवेमानि रुषान्वितस्य भीमॊ ऽसतु राजा मम जीवितेन; किं कार्यम अद्यावमतस्य वीर॥ 49.105 ॥

na cāsmi śaktaḥ paruṣāṇi sòḍhuṃ; punasa tavemāni ruṣānvitasya bhīmò 'satu rājā mama jīvitena; kiṃ kāryama adyāvamatasya vīra

इत्य एवम उक्त्वा सहसॊत्पपात; राजा ततस तच छयनं विहाय इयेष निर्गन्तुम अथॊ वनाय; तं वासुदेवः परणतॊ ऽभयुवाच॥ 49.106 ॥

itya evama uktvā sahasòtpapāta; rājā tatasa taca chayanaṃ vihāya iyeṣa nirgantuma athò vanāya; taṃ vāsudevaḥ paraṇatò 'bhayuvāca

राजन विदितम एतत ते यथा गाण्डीवधन्वनः परतिज्ञा सत्यसंधस्य गाण्डीवं परति विश्रुता॥ 49.107 ॥

rājana viditama etata te yathā gāṇḍīvadhanvanaḥ paratijñā satyasaṃdhasya gāṇḍīvaṃ parati viśrutā

बरूयाद य एवं गाण्डीवं देह्य अन्यस्मै तवम इत्य उत स वध्यॊ ऽसय पुमाँल लॊके तवया चॊक्तॊ ऽयम ईदृशम॥ 49.108 ॥

barūyāda ya evaṃ gāṇḍīvaṃ dehya anyasmai tavama itya uta sa vadhyò 'saya pumā~la lòke tavayā còktò 'yama īdṛśama

अतः सत्यां परतिज्ञां तां पार्थेन परिरक्षता मच्छन्दाद अवमानॊ ऽयं कृतस तव महीपते गुरूणाम अवमानॊ हि वध इत्य अभिधीयते॥ 49.109 ॥

ataḥ satyāṃ paratijñāṃ tāṃ pārthena parirakṣatā macchandāda avamānò 'yaṃ kṛtasa tava mahīpate gurūṇāma avamānò hi vadha itya abhidhīyate

तस्मात तवं वै महाबाहॊ मम पार्थस्य चॊभयॊः वयतिक्रमम इमं राजन संक्षमस्वार्जुनं परति॥ 49.110 ॥

tasmāta tavaṃ vai mahābāhò mama pārthasya còbhayòḥ vayatikramama imaṃ rājana saṃkṣamasvārjunaṃ parati

शरणं तवां महाराज परपन्नौ सव उभाव अपि कषन्तुम अर्हसि मे राजन परणतस्याभियाचतः॥ 49.111 ॥

śaraṇaṃ tavāṃ mahārāja parapannau sava ubhāva api kaṣantuma arhasi me rājana paraṇatasyābhiyācataḥ

राधेयस्याद्य पापस्य भूमिः पास्यति शॊणितम सत्यं ते परतिजानामि हतं विद्ध्य अद्य सूतजम यस्येच्छसि वधं तस्य गतम एवाद्य जीवितम॥ 49.112 ॥

rādheyasyādya pāpasya bhūmiḥ pāsyati śòṇitama satyaṃ te paratijānāmi hataṃ viddhya adya sūtajama yasyecchasi vadhaṃ tasya gatama evādya jīvitama

इति कृष्ण वचः शरुत्वा धर्मराजॊ युधिष्ठिरः ससंभ्रमं हृषीकेशम उत्थाप्य परणतं तदा कृताञ्जलिम इदं वाक्यम उवाचानन्तरं वचः॥ 49.113 ॥

iti kṛṣṇa vacaḥ śarutvā dharmarājò yudhiṣṭhiraḥ sasaṃbhramaṃ hṛṣīkeśama utthāpya paraṇataṃ tadā kṛtāñjalima idaṃ vākyama uvācānantaraṃ vacaḥ

एवम एतद यथात्थ तवम अस्त्य एषॊ ऽतिक्रमॊ मम अनुनीतॊ ऽसमि गॊविन्द तारितश चाद्य माधव मॊक्षिता वयसनाद घॊराद वयम अद्य तवयाच्युत॥ 49.114 ॥

evama etada yathāttha tavama astya eṣò 'tikramò mama anunītò 'sami gòvinda tāritaśa cādya mādhava mòkṣitā vayasanāda ghòrāda vayama adya tavayācyuta

भवन्तं नाथम आसाद्य आवां वयसनसागरात घॊराद अद्य समुत्तीर्णाव उभाव अज्ञानमॊहितौ॥ 49.115 ॥

bhavantaṃ nāthama āsādya āvāṃ vayasanasāgarāta ghòrāda adya samuttīrṇāva ubhāva ajñānamòhitau

तवद बुद्धिप्रवम आसाद्य दुःखशॊकार्णवाद वयम समुत्तीर्णाः सहामात्याः सनाथाः सम तवयाच्युत॥ 49.116 ॥

tavada buddhipravama āsādya duḥkhaśòkārṇavāda vayama samuttīrṇāḥ sahāmātyāḥ sanāthāḥ sama tavayācyuta