Shanti Parva

यन मां भवन्तॊ वक्ष्यन्ति कार्यम अर्थसमन्वितम तद अहं वै करिष्यामि नात्र कार्या विचारणा॥ 59.108 ॥

yana māṃ bhavantò vakṣyanti kāryama arthasamanvitama tada ahaṃ vai kariṣyāmi nātra kāryā vicāraṇā

तम ऊचुर अथ देवास ते ते चैव परमर्षयः नियतॊ यत्र धर्मॊ वै तम अशङ्कः समाचर॥ 59.109 ॥

tama ūcura atha devāsa te te caiva paramarṣayaḥ niyatò yatra dharmò vai tama aśaṅkaḥ samācara

परियाप्रिये परित्यज्य समः सर्वेषु जन्तुषु कामक्रॊधौ च लॊभं च मानं चॊत्सृज्य दूरतः॥ 59.110 ॥

pariyāpriye parityajya samaḥ sarveṣu jantuṣu kāmakròdhau ca lòbhaṃ ca mānaṃ còtsṛjya dūrataḥ

यश च धर्मात परविचलेल लॊके कश चन मानवः निग्राह्यस ते स बाहुभ्यां शश्वद धर्मम अवेक्षतः॥ 59.111 ॥

yaśa ca dharmāta paravicalela lòke kaśa cana mānavaḥ nigrāhyasa te sa bāhubhyāṃ śaśvada dharmama avekṣataḥ

परतिज्ञां चाधिरॊहस्व मनसा कर्मणा गिरा पालयिष्याम्य अहं भौमं बरह्म इत्य एव चासकृत॥ 59.112 ॥

paratijñāṃ cādhiròhasva manasā karmaṇā girā pālayiṣyāmya ahaṃ bhaumaṃ barahma itya eva cāsakṛta

यश चात्र धर्मनीत्य उक्तॊ दण्डनीति वयपाश्रयः तम अशङ्कः करिष्यामि सववशॊ न कदा चन॥ 59.113 ॥

yaśa cātra dharmanītya uktò daṇḍanīti vayapāśrayaḥ tama aśaṅkaḥ kariṣyāmi savavaśò na kadā cana

अदण्ड्या मे दविजाश चेति परतिजानीष्व चाभिभॊ लॊकं च संकरात कृत्स्नात तरातास्मीति परंतप॥ 59.114 ॥

adaṇḍyā me davijāśa ceti paratijānīṣva cābhibhò lòkaṃ ca saṃkarāta kṛtsnāta tarātāsmīti paraṃtapa

वैन्यस ततस तान उवाच देवान ऋषिपुरॊगमान बराह्मणा मे सहायाश चेद एवम अस्तु सुरर्षभाः॥ 59.115 ॥

vainyasa tatasa tāna uvāca devāna ṛṣipurògamāna barāhmaṇā me sahāyāśa ceda evama astu surarṣabhāḥ

एवम अस्त्व इति वैन्यस तु तैर उक्तॊ बरह्मवादिभिः पुरॊधाश चाभवत तस्य शुक्रॊ बरह्म मयॊ निधिः॥ 59.116 ॥

evama astva iti vainyasa tu taira uktò barahmavādibhiḥ puròdhāśa cābhavata tasya śukrò barahma mayò nidhiḥ

मन्त्रिणॊ वालखिल्यास तु सारस्वत्यॊ गणॊ हय अभूत महर्षिर भगवान गर्गस तस्य सांवत्सरॊ ऽभवत॥ 59.117 ॥

mantriṇò vālakhilyāsa tu sārasvatyò gaṇò haya abhūta maharṣira bhagavāna gargasa tasya sāṃvatsarò 'bhavata

आत्मनाष्टम इत्य एव शरुतिर एषा परा नृषु उत्पन्नौ बन्दिनौ चास्य तत्पूर्वौ सूतमागधौ॥ 59.118 ॥

ātmanāṣṭama itya eva śarutira eṣā parā nṛṣu utpannau bandinau cāsya tatpūrvau sūtamāgadhau

समतां वसुधायाश च स सम्यग उपपादयत वैषम्यं हि परं भूमेर आसीद इति ह नः शरुतम॥ 59.119 ॥

samatāṃ vasudhāyāśa ca sa samyaga upapādayata vaiṣamyaṃ hi paraṃ bhūmera āsīda iti ha naḥ śarutama

स विष्णुना च देवेन शक्रेण विबुधैः सह ऋषिभिश च परजापाल्ये बरह्मणा चाभिषेचितः॥ 59.120 ॥

sa viṣṇunā ca devena śakreṇa vibudhaiḥ saha ṛṣibhiśa ca parajāpālye barahmaṇā cābhiṣecitaḥ

तं साक्षात पृथिवी भेजे रत्नान्य आदाय पाण्डव सागरः सरितां भर्ता हिमवांश चाचलॊत्तमः॥ 59.121 ॥

taṃ sākṣāta pṛthivī bheje ratnānya ādāya pāṇḍava sāgaraḥ saritāṃ bhartā himavāṃśa cācalòttamaḥ

शक्रश च धनम अक्षय्यं परादात तस्य युधिष्ठिर रुक्मं चापि महामेरुः सवयं कनकपर्वतः॥ 59.122 ॥

śakraśa ca dhanama akṣayyaṃ parādāta tasya yudhiṣṭhira rukmaṃ cāpi mahāmeruḥ savayaṃ kanakaparvataḥ

यक्षराक्षस भर्ता च भगवान नरवाहनः धर्मे चार्थे च कामे च समर्थं परददौ धनम॥ 59.123 ॥

yakṣarākṣasa bhartā ca bhagavāna naravāhanaḥ dharme cārthe ca kāme ca samarthaṃ paradadau dhanama

हया रथाश च नागाश च कॊटिशः पुरुषास तथा परादुर्बभूवुर वैन्यस्य चिन्तनाद एव पाण्डव न जरा न च दुर्भिक्षं नाधनॊ वयाधयस तथा॥ 59.124 ॥

hayā rathāśa ca nāgāśa ca kòṭiśaḥ puruṣāsa tathā parādurbabhūvura vainyasya cintanāda eva pāṇḍava na jarā na ca durbhikṣaṃ nādhanò vayādhayasa tathā

सरीसृपेभ्यः सतेनेभ्यॊ न चान्यॊन्यात कदा चन भयम उत्पद्यते तत्र तस्य राज्ञॊ ऽभिरक्षणात॥ 59.125 ॥

sarīsṛpebhyaḥ satenebhyò na cānyònyāta kadā cana bhayama utpadyate tatra tasya rājñò 'bhirakṣaṇāta

तेनेयं पृथिवी दुग्धा सस्यानि दश सप्त च यक्षराक्षस नागैश चापीप्षितं यस्य यस्य यत॥ 59.126 ॥

teneyaṃ pṛthivī dugdhā sasyāni daśa sapta ca yakṣarākṣasa nāgaiśa cāpīpṣitaṃ yasya yasya yata

तेन धर्मॊत्तरश चायं कृतॊ लॊकॊ महात्मना रञ्जिताश च परजाः सर्वास तेन राजेति शब्द्यते॥ 59.127 ॥

tena dharmòttaraśa cāyaṃ kṛtò lòkò mahātmanā rañjitāśa ca parajāḥ sarvāsa tena rājeti śabdyate

बराह्मणानां कषतत्राणात ततः कषत्रिय उच्यते परथिता धनतश चेयं पृथिवी साधुभिः समृता॥ 59.128 ॥

barāhmaṇānāṃ kaṣatatrāṇāta tataḥ kaṣatriya ucyate parathitā dhanataśa ceyaṃ pṛthivī sādhubhiḥ samṛtā

सथापनं चाकरॊद विष्णुः सवयम एव सतातनः नातिवर्तिष्यते कश चिद राजंस तवाम इति पार्थिव॥ 59.129 ॥

sathāpanaṃ cākaròda viṣṇuḥ savayama eva satātanaḥ nātivartiṣyate kaśa cida rājaṃsa tavāma iti pārthiva

तपसा भगवान विष्णुर आविवेश च भूमिपम देव वन नरदेवानां नमते यज जगन नृप॥ 59.130 ॥

tapasā bhagavāna viṣṇura āviveśa ca bhūmipama deva vana naradevānāṃ namate yaja jagana nṛpa

दण्डनीत्या च सततं रक्षितं तं नरेश्वर नाधर्षयत ततः कश चिच चारनित्याच च दर्शनात॥ 59.131 ॥

daṇḍanītyā ca satataṃ rakṣitaṃ taṃ nareśvara nādharṣayata tataḥ kaśa cica cāranityāca ca darśanāta

आत्मना करणैश चैव समस्येह महीक्षितः कॊ हेतुर यद वशे तिष्ठेल लॊकॊ दैवाद ऋते गुणात॥ 59.132 ॥

ātmanā karaṇaiśa caiva samasyeha mahīkṣitaḥ kò hetura yada vaśe tiṣṭhela lòkò daivāda ṛte guṇāta

विष्णॊर ललाटात कमलं सौवर्णम अभवत तदा शरीः संभूता यतॊ देवी पत्नी धर्मस्य धीमतः॥ 59.133 ॥

viṣṇòra lalāṭāta kamalaṃ sauvarṇama abhavata tadā śarīḥ saṃbhūtā yatò devī patnī dharmasya dhīmataḥ

शरियः सकाशाद अर्थश च जातॊ धर्मेण पाण्डव अथ धर्मस तथैवार्थः शरीश च राज्ये परतिष्ठिता॥ 59.134 ॥

śariyaḥ sakāśāda arthaśa ca jātò dharmeṇa pāṇḍava atha dharmasa tathaivārthaḥ śarīśa ca rājye paratiṣṭhitā

सुकृतस्य कषयाच चैव सवर्लॊकाद एत्य मेदिनीम पार्थिवॊ जायते तात दण्डनीति वशानुगः॥ 59.135 ॥

sukṛtasya kaṣayāca caiva savarlòkāda etya medinīma pārthivò jāyate tāta daṇḍanīti vaśānugaḥ

महत्त्वेन च संयुक्तॊ वैष्णवेन नरॊ भुवि बुद्ध्या भवति संयुक्तॊ माहात्म्यं चाधिगच्छति॥ 59.136 ॥

mahattvena ca saṃyuktò vaiṣṇavena narò bhuvi buddhyā bhavati saṃyuktò māhātmyaṃ cādhigacchati

सथापनाम अथ देवानां न कश चिद अतिवर्तते तिष्ठत्य एकस्य च वशे तं चेद अनुविधीयते॥ 59.137 ॥

sathāpanāma atha devānāṃ na kaśa cida ativartate tiṣṭhatya ekasya ca vaśe taṃ ceda anuvidhīyate

शुभं हि कर्म राजेन्द्र शुभत्वायॊपकल्पते तुल्यस्यैकस्य यस्यायं लॊकॊ वचसि तिष्ठति॥ 59.138 ॥

śubhaṃ hi karma rājendra śubhatvāyòpakalpate tulyasyaikasya yasyāyaṃ lòkò vacasi tiṣṭhati

यॊ हय अस्य मुखम अद्राक्षीत सॊम्य सॊ ऽसय वशानुगः सुभगं चार्थवन्तं च रूपवन्तं च पश्यति॥ 59.139 ॥

yò haya asya mukhama adrākṣīta sòmya sò 'saya vaśānugaḥ subhagaṃ cārthavantaṃ ca rūpavantaṃ ca paśyati

ततॊ जगति राजेन्द्र सततं शब्दितं बुधैः देवाश च नरदेवाश च तुल्या इति विशां पते॥ 59.140 ॥

tatò jagati rājendra satataṃ śabditaṃ budhaiḥ devāśa ca naradevāśa ca tulyā iti viśāṃ pate

एतत ते सर्वम आख्यातं महत्त्वं परति राजसु कार्त्स्न्येन भरतश्रेष्ठ किम अन्यद इह वर्तताम॥ 59.141 ॥

etata te sarvama ākhyātaṃ mahattvaṃ parati rājasu kārtsnyena bharataśreṣṭha kima anyada iha vartatāma